اصول مراقبت از سالمندان در سرما
با سرد شدن هوا همه افراد بخصوص سالمندان و کودکان نیاز به مراقبت ویژه دارند. مراقبت از سالمندان در سرما از ابتلا آنها به بیماری ها جلوگیری می کند. قرارگیری در دمای کم یا صفر درجه می تواند برای هر فردی در هر سن و سالی آسیب رسان باشد. در این میان سالمندان بیش از سایر افراد به مراقبت نیاز دارند که علاوه بر خودشان ، اطرافیانشان هم باید نکاتی را رعایت کنند. اگر می خواهید در فصل پاییز دچار بیماری نشوید سلامتی خود را حفظ کنید رعایت برخی نکات کمک کننده خواهد بود. رعایت بهداشت شخصی تا حد زیادی شما را از ابتلا به بیماری های تنفسی در امان نگه می دارد زیرا اکثر بیماری های تنفسی از طریق وسایل آلوده منتقل میشود. مرکز مهرپرور در ادامه به بررسی بعضی از مشکلات شایع سلامت که معمولا در پاییز اتفاق می افتد ، می پردازد.
مراقبت از سالمندان در شرایط عدم تحمل سرما
افت دما (هیپوترمی)، سرمازدگی، سقوط و زمین خوردگی از شایعترین مشکلات مراقبت از سالمندان در فصل سرما است. بدن سالمندانی که مدت زمان زیادی در سرما قرار می گیرند، حرارت طبیعی خود را از دست می دهد. در این شرایط حرارت بدن به سطح خطرناکی کاهش می یابد. سالمندان به دلیل کهولت سن به طور طبیعی دچار هیپوترمی ( افت دما ) می شوند.
نشانه های عارضه هیپوترمی در سالمندان
- گیجی
- خواب آلودگی
- احساس ضعف
- اختلال در راه رفتن
- کاهش ضربان قلب
- احساس خستگی زیاد
- پوست سرد و رنگ پریده
روش های پیشگیری از هیپوترمی برای مراقبت از سالمندان در سرما
- خشک نگاه داشتن بدن و لباس ها
- در فصول سرد، ماندن بیشتر در خانه
- کاهش مدت زمان حضور در بیرون منزل
- استفاده از لباس های گرم برای سالمندان
- گرم نگه داشتن خانه تا دمای بالاتر از ۱۸/۵
- استفاده از دستکش، شال و کلاه در زمان هایی که خارج از منزل هستید.
- در زمان هایی که خارج از منزل هستید، پوشاندن دهان و بینی در برابر سرما
عارضه هیپوترمی بیشتر مبتلایان به آلزایمر، سکته مغزی، پارکینسون، نارسایی کلیه، دیابت و تومورهای مغزی را تهدید می کند.
مراقبت از سالمندان در برابر سرمازدگی
در صورت قرار گرفتن مداوم در دمای پایین، سالمندان در معرض خطر سرمازدگی قرار می گیرند که درجات متفاوتی دارد. سالمندان مبتلا به بیماری های قلبی، اختلال گردش خون و دیابت بیشتر در معرض سرمازدگی قرار دارند.
نشانه های سرمازدگی به شرح زیر است:
- ایجاد تاول در سطح پوست
- سیاه شدن مناطق درگیر در سرما
- بروز لکه های سفید، زرد، آبی، خاکستری
- احساس سرما و سفتی در محل اولین نشانه سرمازدگی است.
- در صورت تداوم سرما، به تدریج درد، احساس سوزن سوزن شدن، بی حسی و رنگ پریدگی
بیشترین مناطقی که در معرض خطر سرمازدگی قرار دارند:
- بینی
- چانه
- گونه ها
- گوش ها
- انگشتان
پیشگیری از سرمازدگی برای مراقبت از سالمندان در سرما
- قرار دادن دست ها زیر بغل
- از مالش دادن مناطق سرمازده پرهیز کنید.
- گرم کردن بینی و گوش ها با کلاه و شال گردن
- در شرایط بیرون از خانه پوشاندن تمام قسمت های بدن
- در مراحل اولیه شک به سرمازدگی، تعویض لباس های مرطوب
- در صورت مشاهده سوزش، رنگ پریدگی، قرمزی پوست یا لرز قرار گرفتن در سرپناهی گرم
- مناطق سرمازده را مستقیماً نباید گرم کرد. مناطق درگیر باید بتدریج به مدت ۳۰ دقیقه در آب گرم قرار بگیرد.
پیشگیری از 7 بیماری رایج در فصول سرد و درمان آنها
همانطور که گفتیم با افزایش سن، شرایط فیزیولوژیک سالمندان شکننده تر می شود. سالمندان از نظر آسیب پذیر بودن بیشتر به نوزادان و کودکان شباهت پیدا می کنند. سالمندان به مراقبت های دقیق تر و منظم تری نیاز دارند. به خصوص وقتی در شرایط نامعمول قرار می گیرند، مثلا شرایطی مثل آمدن فصل پاییز و زمستان و کاهش دما و تغییرات شرایط جوی که حتی زندگی جوان ترها را دچار تغییر می کند، چه برسد به زندگی سالمندان ! در ادامه این مقاله نکات مهم بهداشتی و مراقبتی از سالمندان در برابر بیماری های رایج فصل سرما را بررسی می کنیم.
1 – کاهش درد زانو با ماساژ
عروق خونی در دمای پایین ، خون کمتری را به مفصل زانو می رسانند. برای مراقبت از سالمندان در سرما که سابقه بیماری آرتروز دارند در فصول سرد بیشتر دچار اختلال در حرکت و التهاب زانو میشوند. استفاده از پمادهای موضعی و ماساژ، خون رسانی را در زانو افزایش میدهد و باعث کاهش درد میشود.
2- سرفه و سرماخوردگی
سرماخوردگی و سرفه در طول فصل های سرد سال خیلی شایع هستند. سرماخوردگی با اینکه باعث می شود چند روز احساس بدی داشته باشید اما جان انسان را تهدید نمی کند.
درمان سرفه و سرماخوردگی
ویروس شایع سرماخوردگی را با استفاده از آنتی بیوتیک ها نمی توان درمان کرد بنابراین نیازی به معاینه ندارید. تنها زمانی باید با پزشک خود مراجعه کنید که سرماخوردگی سالمندان چند روز بدون هیچگونه بهبودی ادامه داشته باشد. می توانید برای اینکه جلوی عطسه و سرفه را بگیرید از یک دستمال استفاده کنید، سپس دستمال را دور بیندازید و دست های خود را بشویید تا ویروس های باقی مانده کشته شوند و از بین بروند. اگر تبی داشتید که با مصرف پاراستامول نیز بهبود پیدا نمی کرد و یا اگر در تنفستان مشکل به وجود آمد باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
افرادی که آسم دارند تنفسشان در روزهای سرد و مرطوب امکان دارد دچار تحریک شوند. اگر دچار آسم هستید و در طول شب علائم بیماری را تجربه کردید و یا نشانه های آن برای کارهای روزانه تان اختلال به وجود آورد، باید حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک به بررسی داروهایی که استفاده می کنید می پردازد. اگر لازم بود دوزی از استروئیدها برایتان تجویز میکند تا به تنفستان کمک کند.
3- مراقبت از سالمندان در سرما : آنفولانزا
آنفولانزا روی سلامتی تاثیر بسیار بدی دارد. آنفولانزا برای کودکان، سالمندان و کسانی که بیماری تنفسی دارند خطرناک است. علائمی که آنفولانزا را از سرماخوردگی جدا می کند عبارتند از:
- تب بالا
- تعداد تنفس بالا
- سرفه های شدید
- درد عضلانی که معمولا باعث می شود نتوانید از رختخواب خود بیرون بیایید.
درمان آنفولانزا برای مراقبت از سالمندان در سرما
- خوردن مایعات فراوان
- مصرف داروهای مسکن بدون نسخه
- در صورت عدم بهبودی مراجعه به پزشک برای دریافت داروهای ضد ویروس
پیشگیری از آنفولانزا برای مراقبت از سالمندان در سرما
دریافت سالانه واکسن آنفولانزا برای مراقبت از سالمندان در سرما و یا کسانی که مراقبان اصلی یک سالمند می باشند کمک کننده است.
4 – مراقبت از سالمندان در سرما : عفونت گلو
عفونت های ویروسی در اثر گسترش عفونت گلو به وجود می آیند. اگر گلویتان دچار عفونت شود، دچار درد و التهاب می شود.
درمان عفونت گلو برای مراقبت از سالمندان در سرما
- استفاده از برخی داروهای بدون نسخه برای تسکین گلو درد
- در صورت تب شدید ، غدد متورم و دردناک و وجود آبسه لوزه حتما به پزشک مراجعه کنید.
5 – مراقبت از سالمندان در سرما : عفونت چشم
اگر چشمتان دچارش خارش شد و قرمزی و ترشح داشت ممکن است دلیلش ورم ملتحمه باشد. ورم ملتحمه را می توانید با چند بار حمام آب گرم و یا قطره های چشم بدون نیاز به نسخه درمان کرد. با این حال اگر درد چشمتان بیشتر شد و یا دچار از دادن بینایی شدید، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.
پیشگیری از عفونت چشم
بهترین روش برای پیشگیری از عفونت چشم این است که دست های خود را مرتب بشویید. همچنین در صورتی که دست ها آلوده بود نباید آنها را با چشم تماس دهید.
6 – اسهال و استفراغ
برخی ویروس ها ممکن است باعث شیوع اسهال، استفراغ و یا هر دو شوند. شستن دست ها بهترین روش برای پیشگیری از این شیوع است. برای پیشگیری از شیوع ویروسی که عامل این علائم شده بهتر است افراد آلوده به ویروس تا ۴۸ ساعت بعد از بهبودشان به محل کار یا مدرسه بازنگردند.
7 – سلامت روان سالمندان در فصول سرد سال
با طولانی تر شدن شب ها برخی افراد ممکن است از نظر خلق و خو دچار مشکل شوند و اضطرابشان افزایش بیابد. داشتن یک برنامه غذایی سالم در کنار مکمل ویتامین D می تواند با چنین مشکلی مقابله کند. سعی کنید در روتین روزانه خود ورزش را نیز بگنجانید این کار باعث تقویت سطح سروتونین نیز می شود. اگر احساس افسردگی می کنید بهتر است با یک پزشک متخصص صحبت کنید تا کمکتان کند.
نکات تغذیه ای برای مراقبت از سالمندان در سرما
سالمندان همواره بیش از سایر گروه های سنی در معرض سوءتغذیه قرار دارند. سوء تغذیه بیشتر در فصول سرد سالمندان را تهدید می کند. سوء تغذیه میزان ابتلاء سالمندان به بیماری هایی همچون سرماخوردگی و آنفلوآنزا را بیشتر می کند. برای مراقبت از سالمندان در سرما باید به تقویت سیستم ایمنی بدنشان اقدام کنیم.
مواد غذایی زیر به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند:
- مصرف روزانه سوپ
- مصرف شیر و لبنیات
- داشتن فعالیت فیزیکی
- مصرف همه وعده های اصلی غذا
- استفاده از سبزیجات به شکل بخارپز
- افزایش تعداد دفعات وعده های غذایی
- مصرف انواع گوشت، دانه ها و غلات سرشار از فیبر
- مصرف حداقل سه وعده غذایی از گروه های چهارگانه
- استفاده از گروه میوه و سبزیجات، مصرف پرتقال، لیمو، گریپ فروت، سیب زمینی، هویج، کدو، اسفناج، کلم و کلم بروکلی
بیشتر بخوانید:
پیشگیری از بیماریها در سالمندان : آشنایی با بیماری های شایع دوران سالمندی و روش های کنترل آن