مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
درمان افسردگی در سالمندان | مرکز خدمات پرستاری در منزل

درمان افسردگی سالمندان : نشانه های پنهان افسردگی، علل ، پیشگیری ( + درمان افسردگی مزمن )

متأسفانه سالمندان با وجود داشتن فرزند اما به دلیل مشغله‌های زندگی و گاه کم‌مهری ، اغلب چشم انتظار دیدار اعضای خانواده خود هستند و دوران طلایی زندگی خود را در غم و افسردگی سپری می کنند. برای سالمندان زندگی در خانه سالمندان، یکی از ترس‌ها می باشد. برکسی پنهان نیست که اعضای خانواده، بیشترین نقش حمایتی و مراقبتی از سالمندان را بر عهده دارند و هیچ فرزندی نمی خواهد؛ والدین سالمند خود را که تکیه‌گاه اش در زندگی بوده‌اند، روانه سرای سالمندان و یا شاهد افسردگی سالمندان باشد. به نشانه های جسمی و پنهان افسردگی در سالمندان دقت کنید تا در صورت وجود با درمان افسردگی سالمندان بتوانید کیفیت زندگی آنان را افزایش دهید.

در این مقاله به تشریح عناوین زیر می پردازیم :

  • افسردگی چیست؟
  • نشانه های جسمی و پنهان افسردگی
  •  انواع افسردگی : مزمن ، ماژور ، فصلی
  • علل افسردگی در سالمندان
  • پیشگیری از افسردگی در سالمندان
  • درمان افسردگی سالمندان
  • ترفندهای مراقبت از سالمند افسرده
  • تست آنلاین تعیین افسردگی

افسردگی چیست؟

رایج ترین اختلال روانی در جوانان ، میانسالان و سالمندان افسردگی می باشد. افسردگی ( Depression ) با احساس فقدان، خشم و غم و اندوه همراه است و باعث مختل شدن فعالیتهای روزمره ی افراد می شود. شیوع افسردگی در بین افراد به قدری است که ۲۰ درصد از افراد بزرگسال را درگیر می کند. تعریف سازمان بهداشت جهانی از اختلال افسردگی ؛ احساس غم پایدار و کاهش تمایل به انجام اموری است که انجام آنها لذت بخش می باشند و این کاهش انگیزه حداقل ۱۴ روز پایدار است.

فردی که دچار افسردگی است دچار احساسات زیر می باشد:

  • غم
  • خواب
  • پوچی
  • ناامیدی
  • اضطراب
  • بی ارزشی
  • بی حمایتی
  • احساس گناه
  • اختلال در اشتهاء
  • احساس خستگی
  • احساس ضعف در تمرکز

نشانه های افسردگی ؛ جسمی و پنهان

نشانه های جسمی افسردگی گاهی با برخی بیماری های دیگر اشتباه گرفته می شوند. برای درمان افسردگی سالمندان و جوانان لازم است. نشانه های جسمی افسردگی را بشناسید :

  1. سردرد : مبتلایان به افسردگی سه برابر دیگران در معرض ابتلا به میگرن هستند و مبتلایان به میگرن نیز ۵ برابر دیگران در معرض ابتلا به افسردگی هستند.
  2. کمردرد : کمر درد منظم می تواند نشانه افسردگی باشد. مبتلایان به افسردگی بیشتر درمعرض ابتلا به دردهای شدید و ناتوان کننده در ناحیه گردن و کمر خود هستند.
  3. مشکلات خواب : ناتوانی در خوابیدن ،  مشکل در تداوم خواب از رایج ترین نشانه های افسردگی است. برخی افراد مبتلا به افسردگی بیش از حد می خوابند.
  4. خستگی شدید: احساس خستگی شدید حتی زمانی که به اندازه کافی می خوابید می تواند نشانه افسردگی باشد.
  5. درد قفسه سینه : گاهی درد قفسه سینه از نشانه های افسردگی است. افسردگی خطر بروز بیماری قلبی را افزایش می دهد.
  6. اختلالات اشتهاء : بی اشتهایی در مبتلایان به افسردگی وجود دارد. افسردگی با اختلالات خوردن مانند پرخوری عصبی، بی اشتهایی عصبی و اختلال پرخوری نیز در ارتباط است.
  7. مشکلات جنسی : مبتلایان به افسردگی علاقه خود را به روابط جنسی از دست می دهید. برخی داروهای افسردگی نیز بر روی عملکرد و تمایلات جنسی تاثیر می گذارند.
  8. مشکلات گوارشی : افسردگی بر روی روده شما تاثیر می گذارد و منجر به تهوع، سوء هاضمه، اسهال یا یبوست می شود.
  9. درد عضلات و مفاصل : افسردگی و درد هر دو دارای پیام رسان های شیمیایی مشترک در مغز هستند. افراد افسرده سه برابر دیگران در معرض ابتلا به دردهای مداوم هستند.
  10. تحریک پذیری و بیقراری : مردان بیشتر از زنان در زمان ابتلا به افسردگی دچار این حالت می شوند.

نشانه های افسردگی در سالمندان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

نشانه های پنهان افسردگی

افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است اجتماعی و شاد باشند.
افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است افسردگی خود را پنهان کنند.
افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است نیاز به التیام یا بستن زخم های روحی گذشته خود، داشته باشند.
افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است عادتهای غیرطبیعی برای خوردن داشته باشند.
افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است الزامی برای شادی نداشته باشند.
افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است خشم و غضب از خود نشان دهند.
افراد مبتلا به افسردگی پنهان، ممکن است خواب کافی نداشته باشند.

 انواع افسردگی : مزمن ، ماژور ، فصلی

افسردگی مزمن فرد مبتلا را به مدت طولانی تری گرفتار می نماید. نشانه های این بیماری در بزرگسالان حداقل ۲ سال و در کودکان و نوجوانان حدود یکسال ادامه دارد.
در افسردگی شدید نشانه ها در تمام طول روز ادامه دارد. در این نوع از افسردگی فرد فقط در ساعاتی از روز احساس غمگینی و بی حوصلگی را تجربه می نماید. گاهی طول دوره بیماری دیس تایمی(افسردگی مزمن) بطور متوسط به پنج سال هم می رسد.
ویژگی های اصلی اختلال افسردگی ماژور ، حالت پریشانی در موقعیت ‌های مختلف به مدت حداقل دو هفته می‌باشد. افسردگی ماژور معمولا همراه با علائمی مثل عدم اعتماد به نفس، بی علاقگی نسبت به انجام فعالیت ها، بی‌حالی و احساس درد بی دلیل می ‌باشد.
افسردگی فصلی در فصول خاصی عود می‌کند. افسردگی فصلی الگویی تکرارشونده است. برای تشخیص افسردگی فصلی، افراد باید حداقل به مدت ۲ سال نشانه‌های کامل افسردگی غیرفصلی را در فصل‌های خاصی (زمستان یا تابستان) در خود مشاهده کنند، به‌طوری که این نشانه‌ها فقط در آن فصول تکرار شوند.

علل افسردگی در سالمندان

عموماَ علت ایجاد انواع افسردگی در افراد اتفاقات ناگوار در زندگی است. عوامل زیر خطر ابتلاء به افسردگی را قوت می بخشد:

  • زن بودن سالمند
  • مصرف برخی از داروها
  • داشتن پیشینه خانوادگی
  • عدم برخورداری از حمایت اجتماعی
  • قطع عضو ( جراحی به علت سرطان – دیابت یا … )
  • وجود برخی بیماری های مزمن یا شدید در سالمند
  • تنها بودن ( مجرد، مطلقه یا بیوه بودن) یا نداشتن دوست صمیمی
  • وجود برخی وقایع استرس زا  ( به سوگ نشستن عزیزان – از دست دادن سلامتی یکی از عزیزان )

پیشگیری از افسردگی در سالمندان

متأسفانه چیزی در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد سالمندان، دچار اختلالات روانی با نشانه‌های افسردگی، اضطراب کاهش حافظه، تغییر در الگوی خواب، احساس تنهایی و انزوای اجتماعی می باشند که این علائم در بین زنان بیش از مردان است. این حالات با فوت همسر و در میان سالمندان تنها بیشتر می باشد. تحقیقات نشان داده مهم‌ترین نیاز سالمندان، توجه به آنها می باشد. توجه به سالمندان فقط به معنی مشورت کردن، تماس گرفتن و یا برطرف کردن نیازهای مالی نیست.

درمان افسردگی در سالمندان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

تکنیک های جلوگیری از افسردگی در سالمندان

  • دیدار دوستان و اقوام
  • تغییر بینش  نسبت به زندگی
  • یافتن راه حل مشکلات سالمندان
  • داشتن فعالیت های ذهنی متنوع
  • تکنولوژی را به سالمند آموزش دهید
  • نحوه برقراری ارتباط با سالمند را بدانید
  • شرکت در فعالیت های اجتماعی داوطلبانه
  • برای مثال پیاده روی، رفتن به پارک، ورزش کردن
  • پر کردن اوقات فراغت سالمندان نکته مهم دیگری است.
  • با بیماری‌های شایع دوران سالمندی آشنایی داشته باشید.
  •  نسبت به تغییرات جسمی، روانشناختی و اجتماعی دوران سالمندی اطلاعات داشته باشید.

درمان افسردگی سالمندان ؛ درمان افسردگی مزمن

مانند همه بیماری ها ، توجه به نشانه ها و تشخیص افسردگی و درمان به موقع آن موثرتر است. درمان افسردگی سالمندان اگر به موقع انجام شود از ابتلاء مجدد به افسردگی نیز پیشگیری می کند. بیشترین اثر درمان را ترکیبی از روش‌های درمانی دارد. روش‌های درمان شامل دارو درمانی، روان درمانی، بستری‌شدن و شوک درمانی است. انتخاب روش مناسب درمان افسردگی به عوامل مختلفی بستگی دارد :

  • نشانه‌های افسردگی
  • ویژگی‌های فردی
  • موقعیت فرد

درمان افسردگی سالمندان به روش دارو درمانی

یکی از روش های درمان افسردگی سالمندان استفاده از انواع گوناگون دارو است. تأثیر داروهای ضد افسردگ در افراد مختلف متفاوت است. گاهی فقط استفاده از چند دارو می تواند اثر گذار باشد.

داروهای ضد افسردگی :

  • مهارکننده‌های بازجذب سروتونین و نوراپینفرین (SNRI)؛
  • مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI)؛
  • بازدارنده‌های مونوآمین اکسیدوز (MAOI)؛
  • ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای (TCA)؛
  • ضدافسردگی‌های معمولی؛

درمان افسردگی سالمندان به روش دارو درمانی روان درمانی

روان درمانی به معنای صحبت کردن با پزشک یا روان‌درمانگر می باشد. سالمند افسرده ای که درباره مشکلاتش با روان درمانگر صحبت می کند تأثیرات مثبت زیر را می گیرد :

  • باورهای مخرب را می شناسد.
  • منشا احساس افسردگی را در می یابد.
  • باورهای جدید و مثبت در او شکل می گیرد.
  • راهکارها و روش‌هایی برای کنار‌آمدن با احساسات و رخدادهای منفی پیدا می کند.

درمان افسردگی سالمندان به روش بستری شدن

در مواردی که سالمند مبتلا به افسردگی به درمان های فوق جواب نمی دهد یا در شرایط زیر قرار دارد بستری‌ شدن سالمند ضروری است:

  • شدت گرفتن افسردگی سالمند
  • عدم توانایی برای مراقبت از خودش
  • آسیب رساندن به خودش و نداشتن امنیت

مواد غذایی مفید در زمان افسردگی

مصرف برخی مواد غذایی به درمان افسردگی سالمندان کمک می کند. برخی غذاها به بهبود سلامت روان کمک می کند. در هنگام افسردگی باید غذاهای تازه بخورید. در ادامه غذاهایی را بررسی می کنیم که به شدت مغذی هستند و با اتهاب مغز مبارزه می کنند.

۱ – مصرف سبزهای برگ سبز

بهترین انتخاب در سبزیجات آنهایی هستند که برگ سبز تیره دارند. سبزیجات برگ سبز سرشار از مواد مغذی هستند. این گیاهان روی سیستم ایمنی بدن تأثیر مثبت می گذارند و ضد سرطان هستند.

  • اسفناج
  • کلم کالی
  • برگ چغندر

۲ – درمان افسردگی سالمندان با مصرف گردو

از منابع اصلی اسیدهای چرب امگا ۳ گردو می باشد. اسیدهای چرب در بهبود عملکرد مغز تأثیر مثبت دارند و نشانه های افسردگی را کاهش می‌دهند.

۳ – قدرت بخشی مغز توسط آووکادو

آووکادو به دلیل داشتن اسید اولئیک با افسردگی مبارزه می‌کند. مغز شما به چربی های مفید آووکادو نیاز دارند. یک آووکادوی متوسط ۴ گرم پروتئین دارد ، سرشار از ویتامین C و ویتامین B12 است. آووکادو ۱۱ گرم شکر و ۱۱ گرم فیبر دارد.

غذاهای مفید برای درمان افسردگی در سالمندان | خدمات پرستاری مهرپرور

۴ – آنتی‌اکسیدان‌های موجود در توت و کمک به ترمیم سلول‌های مغزی

مصرف انواع توت ها به دلیل میزان بالای آنتی اکسیدان آنها برای درمان افسردگی توصیه می شود.

۵ – کاهش قند خون توسط قارچ ها و کمک به درمان افسردگی سالمندان

ویژگی های شیمیایی قارچ با انسولین مبارزه می کند و سبب کاهش قندخون می شود. قارچ یک پروبیوتیک طبیعی است که از باکتری‌های مفید روده مراقبت می‌کند. مسئول تولید ۸۰ تا ۹۰ درصد سروتونین بدن ، سلول های عصبی روده است. مراقبت از روده ها به این دلیل اهمیت فراوان دارد.

۶ – آلومینیوم موجود در پیاز و کمک به درمان افسردگی سالمندان

از نظر برخی محققان پیاز بمب سبز سلامت است. آلومینیوم موجود در پیاز خطر ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهند. استفاده دائمی از این سبزی خطر ابتلا به سرطان دستگاه گوارش را کم می کند. رابطه قوی بین مغز و دستگاه گوارش وجود دارد به همین دلیل غذاهای ضدسرطان به بهبود حال روحی کمک می‌کنند.

۷ –  تأثیر گوجه فرنگی در درمان افسردگی سالمندان

گوجه فرنگی از منابع اصلی فولیک اسید و اسید آلفالیپوئیک است. هر دوی این مواد برای مبارزه با افسردگی بسیار مفید هستند.

۸ – فیبر موجود در لوبیا و بهبود افسردگی

لوبیا برای بهبود حال روحی خوب است ، زیرا بدن آنرا آهسته هضم می کند. بطور کلی هر غذایی که قادر باشد سطح قند خون را تابت نگه دارد برای بهبود حال روحی مناسب است. با مصرف این نوع نشاسته دیگر هوس نان یا سایر غلات فراوری‌شده را نمی کنید. این ماده غذایی ضد دیابت است و باعث کاهش وزن هم می‌شود.

۹ – مصرف دانه های سرشار از امگا ۳

دانه ها به دلیل داشتن مقدار زیادی امگا ۳ از غذ اهای مفیدی است که به درمان افسردگی سالمندان کمک می کند. چربی که در این دانه ها وجود دارد باعث جذب بهتر مواد مغذی سبزیجات می شود.

دانه های حاوی امگا ۳ شامل :

  • شاه‌دانه
  • تخم چیا
  • تخم کتان
  • تخم آفتابگردان

۱۰ – فیبر و آنتی اکسیدان موجود در سیب برای درمان افسردگی سالمندان

سیب هم مانند توت سرشار از آنتی‌اکسیدان می باشد. آنتی‌اکسیدان‌ها از اکسید شدن و ایجاد التهاب در سلول‌ها جلوگیری می‌کنند. فیبر محلول موجود در سیب نوسانات سطح قند خون را متعادل می‌کند. سیب یکی از میوه‌های مفید برای سالمندان دیابتی می باشد.

مواد غذایی ممنوعه برای درمان افسردگی سالمندان

برخی افرادی که به افسردگی دچار می شوند ، تمایل به پرخوری و مصرف غذاهای ناسالم پیدا می کنند. غذاهای ناسالم خود به تنهایی به شدت گرفتن افسردگی کمک می کند. مصرف این غذاها همچنین باعث ایجاد افزایش وزن و بوجود آمدن برخی بیماری ها می شود.

  • سوسیس
  • پنیرهای چرب
  • غلات غنی شده
  • غذاهای سرخ شده
  • شیرینی های تجاری
  • مقدار بیش از حد کافئین
  • قند و شکر و مشتقات آن ها
  • نوشابه و سایر نوشیدنی های گازدار

ترفندهای مراقبت از سالمند افسرده

از مسائلی که فرزندان سالمند در دوران سالمندی با آن روبرو می شوند افسردگی سالمند عزیزشان است. افسردگی جزوی از دوران پیری و سالمندی نیست، بلکه مانند بیماری های قلب، فشار و دیابت ممکن است گاهی برخی سالمندان را گرفتار کند که در این صورت فرد باید تحت درمان قرار گیرد. بسیاری سالمندان افسردگی خود را پنهان می کنند؛ زیرا می ترسند مبادا به آنها برچسب دیوانه زده شود. در صورتی که افسردگی درمان نشود، ممکن است ماه ها یا حتی سال ها ادامه پیدا کند و این امر مراقبت از سالمند را با مشکلاتی روبرو می کند.

به کمک ترفندهای زیر می توانید از سالمند افسرده بهتر مراقبت کنید:

اگر والدین سالمند شما همواره مایل به گردش در خیابان بوده است اما اکنون دیگر حوصله رانندگی ندارد، شما این کار را برای او انجام دهید. به صحبت هایشان گوش دهید و احساساتشان را بپذیرید تا احساس آرامش و امنیت پیدا کنند. سالمندان نمی خواهند باری بر دوش خانواده شان باشند به همین دلیل گاهاً می گویند از تنها بون خود ناراحت نیستند. وقتی سالمند از مشکلات بدخوابی یا بی خوابی اش شکایت می کند، به او نگویید که تو افسرده هستی، باید دارو مصرف کنی یا باید به پزشک مراجعه کنید. بهترین کار ارائه راهکار و پیشنهاد به طریق غیرمستقیم است.

مراقبت از سالمند افسرده | خدمات پرستاری در منزل پارسیان مهرپرور

برخی دیگر از روش های مراقبت از سالمندان افسرده

  • هرگز کارهایی را که خودشان می توانند انجام دهند، برایشان انجام ندهید.
  • هرگز به گونه ای رفتار نکنند که آنها به خاطر این مشکل احساس گناه کنند.
  • سالمند افسرده را به دلیل اینکه دوست دارد دائما در رختخواب باشد سرزنش نکنید.
    کمک بیش از اندازه به سالمند افسرده باعث می شود او احساس بی ارزشی و ناتوانی کند.
  • هرگز به سالمند افسرده نگویید: از این حال بیرون بیا و شاد باش. زیرا او واقعاً می خواهد شاد باشد ولی نمی تواند.
  • با او در مورد راه های بهتر خوابیدن صحبت کنید. ( روش های بهتر خوابیدن مانند تن آرامی و خوراکی های مفید برای خواب عمیق تر )

تست آنلاین تعیین افسردگی

تست تعیین میزان افسردگی دکتر بک از معتبرترین تست های افسردگی است. انجام این آزمون به شما کمک می کند میزان افسرگی خود را به راحتی محاسبه کنید. برای ارزیابی نتیجه بهتر است در هفته ۳ بار این تست را انجام دهید. میانگین امتیازاتی که به دست می آید ملاک تصمیم گیری بهتری است.

برای انجام تست میزان افسردگی کلیک کنید.

اشتراک گذاری :

دیدگاه در"درمان افسردگی سالمندان : نشانه های پنهان افسردگی، علل ، پیشگیری ( + درمان افسردگی مزمن )"

  1. […] افسردگی از جمله علل عمده بی اشتهایی در سالمندان است. افسردگی در سالمندان می تواند به علت های متعددی بروز کند از جمله مشکلات فیزیکی. اختلال حافظه، اعتیاد و مشکلات ذهنی نیز روی اشتهای سالمندان تأثیر می گذارد. […]

  2. […] شایع‌ترین نشانه های شکل گیری خستگی در سالمندان شامل افسردگی، مشکلات گردش خون، اختلال در تنفس، عدم تعادل هورمونی […]

دیدگاه خود را بنویسید