کم خونی در سالمندان | 6 علت و درمان سریع (+ غذاهای خون ساز)

25 اردیبهشت 1404
1 دیدگاه
علت و درمان کم خونی در سالمندان | مرکز مهرپرور
با افزایش سن، بدن انسان با تغییرات متعددی در عملکرد سیستم‌های حیاتی خود روبرو می‌شود که یکی از مهم‌ترین آن‌ها کاهش سطح هموگلوبین و ابتلا به بیماری شایعی به نام کم‌خونی (آنمی) است. کم‌خونی در سالمندان برخلاف تصور بسیاری، تنها به معنای خستگی یا ضعف نیست؛ بلکه می‌تواند زنگ خطر بروز بیماری‌های قلبی، کاهش کیفیت زندگی، ضعف سیستم ایمنی و حتی زوال عقل باشد. با توجه به تفاوت‌های فیزیولوژیکی و تغذیه‌ای سالمندان نسبت به دیگر گروه‌های سنی، شناخت علائم، دلایل و راه‌های درمان کم‌خونی در این دوره از زندگی، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. در این مقاله با دیدی علمی و کاربردی، به بررسی کامل این موضوع خواهیم پرداخت و راهکارهایی مؤثر برای پیشگیری، تشخیص و درمان کم‌خونی ارائه خواهیم داد.

آن چه در این مقاله می‌خوانید

با افزایش سن، بسیاری از عملکردهای فیزیولوژیکی بدن انسان دچار تغییراتی می‌شوند که بر سلامت عمومی تأثیر می‌گذارند. یکی از مشکلات شایع در دوران سالمندی، کم‌خونی است. این عارضه به کاهش تعداد گلبول‌های قرمز یا کاهش مقدار هموگلوبین در خون اطلاق می‌شود که می‌تواند منجر به کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها و اندام‌ها شود. سالمندان به‌دلیل کاهش متابولیسم، ضعف در جذب مواد مغذی، و ابتلا به بیماری‌های مزمن، بیشتر در معرض کم‌خونی قرار دارند. 

در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور، به بررسی علل، علائم، راه‌های تشخیص، درمان و پیشگیری از کم‌ خونی در سالمندان می‌پردازیم و همچنین راهکارهای تغذیه‌ای و سبک زندگی سالم برای مقابله با این مشکل را معرفی خواهیم کرد.

تعریف دقیق کم‌ خونی چیست؟

کم‌ خونی (Anemia) حالتی است که در آن مقدار گلبول‌های قرمز یا سطح هموگلوبین در خون پایین‌تر از سطح طبیعی قرار می‌گیرد. هموگلوبین پروتئینی در گلبول قرمز است که اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های بدن منتقل می‌کند. زمانی که این انتقال به درستی انجام نشود، فرد دچار ضعف، خستگی، تنگی نفس و سایر علائم می‌شود.

سطح طبیعی هموگلوبین:

  • مردان: 13.5 تا 17.5 گرم در دسی‌لیتر
  • زنان: 12 تا 15.5 گرم در دسی‌لیتر

سالمندان ممکن است حتی با کاهش خفیف هموگلوبین دچار علائم جدی‌تری شوند، زیرا بدن آن‌ها کمتر قادر به جبران این کمبود است.

هموگلوبین نرمال در سالمندان

هموگلوبین نرمال در میانسالی نقش مهمی در حفظ شکل گلبول‌های قرمز در شکل طبیعی خود دارد. بنابراین خارج شدن آن از حالت و سطح طبیعی می‌تواند فرآیند کاری گلبول‌های قرمز را مختل کند و مانع از عملکرد و جریان آن‌ها در رگ‌های خونی شود. به طور کلی هموگلوبین مردان در دوران میانسالی باید چیزی بین ۱۲.۴ تا ۱۴.۹ گرم در دسی‌لیتر باشد و هموگلوبین نرمال خانم‌ها در این دوره سنی نیز چیزی حدود ۱۱.۷ تا ۱۳.۸ گرم در دسی‌لیتر محاسبه می‌شود. به خاطر داشته باشید که این مقادیر می‌توانند گاهی متفاوت‌تر باشند.

علت کم خونی سالمندان | مرکز خدمات پرستاری مهرپرور

‏علائم تغییرات هموگلوبین نرمال در میانسالی

علائم تغییرات هموگلوبین نرمال در میانسالی بسته به شدت و علت تغییرات می‌تواند تا حدودی متفاوت باشد، با این حال اگر بخواهیم علائم و نشانه‌های کلی این تغییرات را مطرح کنیم می‌توانیم به این موارد اشاره کنیم:

  • ضعف
  • سردرد
  • تنگی نفس
  • احساس خستگی
  • درد در قفسه سینه
  • سردی دست و پا
  • ضربان قلب نامنظم
  • رنگ‌پریدگی در پوست
  • تمایل پوست به رنگ زرد
  • احساس سرگیجه و سبکی سر

به خاطر داشته باشید که در ابتدای خارج‌شدن هموگلوبین از حالت نرمال در میانسالی، امکان آن وجود دارد که علائم، آنقدر خفیف باشند که اصلا متوجه آن‌ها نشوید، اما با افزایش میزان و شدت علائم می‌توانید افزایش یا کاهش شدیدتر هموگلوبین خون خود را متوجه شوید.

چرا سالمندان بیشتر در معرض کم‌خونی قرار دارند؟

برخی عوامل کلیدی که باعث می‌شوند سالمندان بیش از دیگر گروه‌های سنی در معرض کم‌خونی باشند عبارتند از:

  • کاهش اشتها و دریافت ناکافی مواد مغذی
  • کاهش جذب آهن، ویتامین B12 و اسید فولیک به دلیل تغییرات در دستگاه گوارش
  • مصرف داروهای متعدد که ممکن است در جذب مواد مغذی اختلال ایجاد کنند
  • بیماری‌های مزمن نظیر نارسایی کلیه، بیماری‌های قلبی، یا سرطان
  • خونریزی‌های داخلی پنهان از دستگاه گوارش

این عوامل در کنار هم باعث می‌شوند سالمندان بیشتر دچار کم‌خونی شوند و نسبت به آن حساس‌تر باشند.

نقش کاهش جذب آهن با افزایش سن

آهن یکی از عناصر اصلی برای تولید گلبول‌های قرمز و هموگلوبین است. با افزایش سن، اسید معده کاهش می‌یابد و در نتیجه جذب آهن (به‌ویژه آهن غیرهِم گیاهی) به‌طور چشم‌گیری کم می‌شود. سالمندانی که دچار آتروفی معده (کاهش ترشح اسید معده) یا عفونت هلیکوباکتر پیلوری هستند، معمولاً جذب آهن را به خوبی انجام نمی‌دهند. همچنین، مصرف برخی داروها مانند آنتی‌اسیدها یا مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) نیز در جذب آهن تأثیر منفی دارد.

کم خونی در سالمندان | مرکز مهرپرور

انواع مختلف کم‌ خونی در سالمندان

در سالمندان، کم‌خونی می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد. مهم‌ترین آن‌ها شامل:

الف) کم‌ خونی فقر آهن

در سالمندان فقر آهن و بیماری کم خونی شیوع ندارند اما علت کم خونی در افراد مسن، اکثرا بیماری ها و خونریزی هایی است که ممکن است در اثر برخی بیماری ها ایجاد شود. کم خونی فقر آهن شایع ترین کم خونی است. از علائم کمبود آهن در سالمندان فقط نمی توان به احساس خستگی مزمن اشاره کرد بلکه علاوه بر آن می تواند در عملکرد یکی از مهم ترین اعضای بدن در دوران سالمندی اختلال ایجاد کند.بالا بودن میزان آهن خون باعث محافظت و تقویت قلب می شود و از ابتلا به برخی بیماری های قلبی و عروقی در سالمندان جلوگیری می کند.

تاثیر کم خونی فقر آهن بر سکته قلبی

کارشناسان دریافته اند بیمارانی که سکته قلبی کرده، میزان آهن خون آنها کم می باشد و علائم کم خونی در آنها دیده می شود، در صورتی که از مکمل آهن و یا خوراکی های حاوی این ماده ضروری استفاده کنند تا حد زیادی می تواند به بازسازی عضله قلب کمک کند و از بازگشت بیماری قلبی و عروقی در آنها جلوگیری کند. در واقع می توان گفت که درمان کم خونی، به درمان بیماران سکته قلبی کمک می کند.

ب) کم‌ خونی ناشی از بیماری‌های مزمن

برخی بیماری‌ها مثل نارسایی کلیه، آرتریت روماتوئید یا سرطان باعث اختلال در تولید گلبول قرمز می‌شوند.

ج) کم‌ خونی مگالوبلاستیک

ناشی از کمبود ویتامین B12 یا اسید فولیک است. این نوع کم‌خونی با گلبول‌های قرمز بزرگ و نابالغ شناخته می‌شود.

د) کم‌ خونی همولیتیک

نوعی کم‌خونی نادرتر است که در آن گلبول‌های قرمز به‌صورت غیرطبیعی و زودرس تخریب می‌شوند. ممکن است دلایل خودایمنی یا دارویی داشته باشد.

کم خونی در سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

علائم کم خونی در سالمندان

به خاطر داشته باشید که در ابتدای خارج‌شدن هموگلوبین از حالت نرمال در میانسالی، امکان آن وجود دارد که علائم، آنقدر خفیف باشند که اصلا متوجه آن‌ها نشوید، اما با افزایش میزان و شدت علائم می‌توانید افزایش یا کاهش شدیدتر هموگلوبین خون خود را متوجه شوید.

علائم رایج کم‌ خونی

تشخیص علائم کم‌خونی در سالمندان به‌دلیل شباهت با علائم پیری و سایر بیماری‌ها چالش‌برانگیز است. با این حال، برخی نشانه‌ها به‌طور معمول مشاهده می‌شوند:

  • ضعف عمومی و احساس خستگی مفرط
  • پوست رنگ‌پریده یا زرد
  • تپش قلب یا ضربان قلب نامنظم
  • تنگی نفس حتی در فعالیت‌های سبک
  • سردی دست و پا
  • سرگیجه یا غش
  • سردردهای مکرر
  • بی‌اشتهایی

گاهی سالمند ممکن است تنها یک یا دو علامت را تجربه کند. بنابراین توجه خانواده‌ها و مراقبان بسیار مهم است.

علائم غیرمعمول کم‌ خونی

علاوه بر علائم رایج، برخی نشانه‌ها ممکن است به‌طور غیرمستقیم نشان‌دهنده کم‌خونی باشند:

  • اختلالات خواب و بیدار شدن مکرر شبانه
  • کاهش توان ذهنی و حافظه
  • تغییرات رفتاری مانند پرخاشگری یا افسردگی
  • افت ناگهانی در تعادل یا زمین خوردن
  • بی‌قراری یا اضطراب بدون دلیل

در سالمندان، این علائم می‌تواند بسیار گمراه‌کننده باشد و به سایر بیماری‌ها نسبت داده شود.

تفاوت علائم کم‌ خونی در زنان و مردان سالمند

علامت / ویژگیزنان سالمندمردان سالمند
خستگی و ضعفشایع‌تر، همراه با علائم یائسگیمعمولاً شدیدتر در مراحل پیشرفته
تنگی نفسممکن است کمتر گزارش شودبیشتر در فعالیت‌های روزمره
سرگیجه و سردردبیشتر بروز می‌کندکمتر، اما در موارد شدید دیده می‌شود
رنگ‌پریدگی پوستشایع و قابل مشاهدهکمتر مشهود ولی وجود دارد
مشکلات قلبیبیشتر به شکل تپش قلباحتمال نارسایی قلبی بیشتر

6 علت کم خونی شدید در سالمندان

علت پایین بودن هموگلوبین در سالمندان: در سالمندان، کم‌خونی مشکل شايعی است و عواقبی جدی در پی دارد. با وجود انبوهی از شواهد که نشان می دهند که سطح پايين هموگلوبين در سالمندان نشانگر مهمی برای افت فيزيولوژيک است، کم‌خونی در اين گروه سنی معمولا مورد غفلت قرار می‌گيرد. حال به 6 علت کم خونی شدید در سالمندان توجه کنید :

1. فقدان آهن کافی در رژیم غذایی

یک دلیل عمده کم خونی در افراد سالمند و جوان عدم رعایت غذایی و مصرف بهترین غذاها برای کم خونی در تغذیه سالمندان است. حتی می توان گفت درمان کم خونی با داروهای گیاهی نیز امکان پذیر است.

کم خونی در سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

2. از دست رفتن خون در قاعدگی ماهانه در خانم ها

این عامل، عامل مهمی است که باعث ایجاد علائم کم خونی در زنان می شود. یکی از زمان های دیگر می تواند کم خونی اتفاق بیفتد کم خونی در بارداری است.

3. از دست رفتن خون با اهدای خون

اهدای خون امری خداپسندانه و امری لازم در برخی افراد است. اما می تواند باعث کم خونی در افراد مسن شود. به همین دلیل از این قشر کمتر خون گرفته می شود.

4. از دست رفتن خون به علت خونریزی های داخلی

زخم معده در سالمندان، سرطان در سالمندان و تومورهای کلیه و مثانه، مصرف زیاد داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند آسپرین و ایبوپروفن (باعث خونریزی از معده و روده ها می شوند)، هموروئید (بواسیر)، پولیپ روده بزرگ، فیبروئید رحم، فتق هیاتال و سرطان روده بزرگ می تواند باعث خونریزی داخلی و فقر آهن در سالمندان گردند. خونریزی داخلی، به صورت حضور خون در ادرار و مدفوع (مدفوع سیاه رنگ) دیده می شود.

5. ناتوانی در جذب آهن

آهن از طریق روده کوچک جذب می شود. در برخی اختلالات روده ای در سالمندان مانند بیماری کرون جذب مواد غذایی در روده ها دچار اختلال می شود و باعث فقر آهن می شود. همچنین برداشتن بخشی از روده توسط عمل جراحی نیز جذب آهن را کم می کند.

6. تداخل در جذب آهن

مصرف همزمان برخی مواد غذایی با منابع غذایی آهن جذب آهن را کم می کند. علت کم خونی در مردان سالم و همچنین زنانی که دوره یائسگی را پشت سر گذاشته اند به احتمال زیاد خونریزی داخلی می باشد. در برنامه غذایی برای جلوگیری از کم خونی در افراد مسن از غلات، حبوبات جوانه‌زده، تا حد امکان گوشت و سایر منابع غذایی حاوی آهن استفاده کنید. مصرف غلات و حبوبات جوانه‌زده باعث افزایش جذب آهن به میزان حداقل دو برابر می‌شود. از انواع مغزها مانند پسته، بادام، گردو و فندق که منابع خوب آهن هستند به عنوان میان‌ وعده برای سالمندان استفاده کنید.

علت کم خونی در مردان سالمند

کم خونی یکی از مهمترین دلایل خستگی است، ولی این امر در مردان نسبتا غیر معمول است. پس در صورت کم خونی و خستگی مداوم مراجعه به پزشک ضروری است. زیرا شیوع سرطان روده بزرگ (کولون) چهارمین سرطان شایع در مردان ایرانی است و مراحل اولیه این سرطان با علایمی از جمله کم خونی و خستگی همراه است که با دانستن آنها می توان این بیماری را شکست داد.

کم خونی در سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

علت کم خونی در زنان سالمند

فاکتورهای مشخصی احتمال بروز این بیماری را افزایش می‌دهد. به عنوان مثال کم خونی در زنان باردار و کم خونی در زنان یائسه از جمله شرایطی هستند که فرد را در معرض خطر بیشتری قرار می‌دهند. مواردی که در ادامه نام می‌بریم همگی احتمال پیدایش بیماری را بیشتر می‌کنند:

  1. بارداری
  2. یائسگی
  3. زنان بالای 65 سال
  4. رژیم غذایی که آهن، ویتامین B12 و فولات کافی ندارد
  5. برخی اختلالات گوارشی از جمله بیماری کرون یا بیماری سلیاک
  6. مصرف بیش از اندازه الکل و قرار گرفتن در معرض سموم شیمیایی
  7. سابقه خانوادگی و ژنتیکی کم خونی که یکی از شایع‌ترین دلایل این موضوع است.

درمان کم خونی در سالمندان | مرکز پارسیان مهرپرور

روش های تشخیص کم خونی

  • آزمایش سطح آهن خون
  • اندازه گیری سطح فریتین، پروتئین ذخیره کننده آهن
  • اندازه گیری سطح پروتئین ترنسفرین پروتئین حامل آهن از روده ها
  • آندوسکوپی و کولونوسکوپی (دیدن درون روده بزرگ با دستگاه مخصوص)
  • اندازه گیری میزان هماتوکریت درصد حجم خون که توسط سلولهای قرمز و هموگلوبین اشغال شده است و یا حجم گلبولهای قرمز به کل خون

آزمایش‌های خونی مهم برای تشخیص

  • CBC: شمارش گلبول‌های قرمز، سفید و پلاکت‌ها
  • هموگلوبین و هماتوکریت: برای ارزیابی شدت کم‌خونی
  • MCV (حجم متوسط گلبول قرمز): برای شناسایی نوع کم‌خونی
  • RDW: برای بررسی تنوع اندازه گلبول‌ها

نکته : سطح فریتین می تواند گمراه کننده باشد، چرا که صدمه به کبد، التهاب، عفونت و سرطان سطح فریتین را بطور کاذب افزایش می دهند.

عوامل افزایش دهنده جذب آهن

اسید سیتریک و اسید اسکوربیک یا ویتامین ثموجود در : آلو، خربزه، ریواس، انبه، گلابی، طالبی، گل کلم، سبزی ها، آب پرتقال، لیموشیرین، لیموترش، سیب و آناناس
اسید مالئیک و اسید تارتاریکموجود در : هویج، سیب زمینی، چغندر، کدو تنبل، گوجه فرنگی، کلم پیچ و شلغم

12 روش پیشگیری از ایجاد کم خونی در سالمندان

کم خونی یکی از عوارضی است که با رعایت نکات کوچک می‌توان از آن پیشگیری کرد. از جمله راه های پیشگیری از کم خونی در سالمندان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1.  استفاده از نان های با خمیر ورآمده
  2.  استفاده از غذاهای دارای آهن فراوان
  3.  استفاده از غلات و حبوبات جوانه زده
  4.  برطرف کردن مشکلات گوارشی و یبوست
  5.  شست و شو و ضدعفونی کردن سبزی ها
  6.  گنجاندن گوشت قرمز، ماهی یا مرغ در برنامه غذایی
  7.  پرهیز از مصرف چای یا قهوه همراه یا بلافاصله بعد از غذا
  8. شستن کامل دست ها قبل از تهیه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج.
  9.  تصحیح عادت های غذایی نادرست که خود از علایم کم خونی فقر آهن است.
  10.  مشاوره با پزشک یا متخصص تغذیه برای پیشگیری به موقع یا بهبود کم خونی.
  11.  استفاده از منابع غذایی دارای ویتامین «ث»، در هر وعده غذایی برای جذب بهتر آهن.
  12.  استفاده از خشکبار مثل توت خشک، برگه آلو، انجیر خشک و کشمش که منابع خوبی از آهن است.

درمان کم خونی سالمندان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

درمان کم خونی در سالمندان

در ادامه این مقاله قصد داریم گیاه و جوانه های گیاهی را به شما معرفی کنیم که به ندرت پرستار سالمند به آن توجه نشان می دهد، اما بی تردید این گیاهان یکی از اعجاز طبیعت در درمان کم خونی و پلاکت پایین در سالمندان می باشد، البته فراموش نکنید که خواص درمانی این گیاهان در نوع خود بی نظیر هستند و حتی می توانند جایگزین مناسبی برای مکمل های غذایی گران قیمت شوند.

این گیاهان شامل جوانه های گیاه شبدر و به زبان ساده همان یونجه می شود، این گیاه که در گذشته یکی از پرکاربردترین گیاهان دارویی در طب سنتی بوده، امروزه نیز جایگاهی به مراتب بالاتر از گذشته را کسب کرده و همچنان پیشتاز میدان رقابت در مقابل مکمل های غذایی مصنوعی و غیر طبیعی است که برای درمان کم خونی مورد استفاده قرار می گیرند.

برخی افراد حس خوبی به این جوانه ندارند و حتی از اسم آن هم احساس ناخوشایندی می گیرند، اما در ادامه این مقاله سعی داریم به طرز تهیه، خواص درمانی و شیوه مصرف این جوانه اشاره کنیم. این شیوه می تواند مورد استفاده پرستار سالمند و یا پرستارانی که وظیفه مراقبت از مادران باردار یا شیرده را دارند نیز قرار بگیرد.

خواص درمانی جوانه یونجه برای درمان کم خونی در سالمندان

  • جوانه یونجه آرامبخش اعصاب است
  • جوانه یونجه آنتی اکسیدان قوی(ضد سرطان) می باشد
  • جوانه یونجه مانع بروز چین و چروک زودرس در پوست می شود
  • جوانه یونجه بهترین نوع جوانه در درمان کم خونی و پلاکت پایین می باشد.
  • جوانه یونجه مفید در درمان افسردگی در سالمندان مبتلا به افسردگی می باشد.
  • جوانه یونجه تصفیه کننده ی خون است و توانایی تنظیم فعالیت های کبدی را دارد.
  • جوانه یونجه پیشگیری از پوکی استخوان و بیماری های قلبی در سالمندان می شود.
  • جوانه یونجه برای سالمندان خانمی که یائسه شده اند قادر است گرگرفتگی و بدخلقی ناشی را کاهش دهد.
  • کالری این نوع جوانه اندک است و در عوض حاوی ویتامین‌های A  C، تیامین، ریبوفلاوین و نیاسین می باشد

طرز تهیه جوانه یونجه چیست ؟

برای تهیه جوانه یونجه ۱۰۰ تا ۲۵۰ گرم دانه شبدر را پاکسازی و شستشو می کنند و در ظرف آبی خیس می کنند.  در جای خنک و دور از نور زیاد می گذارند و روزانه یک تا دو بار آب آن را عوض می کنند. پس از حدود ۲ روز خیس بودن، آنها را داخل آبکش می ریزند و دستمالی مرطوب روی آنها قرار می دهند و سطح دستمال را مرطوب نگه می دارند.

این عمل را تا تا زمانی که جوانه سر از پوسته دانه بیرون بزند ادامه می دهد، اگر مراقبت های لازم به درستی انجام شود ظرف ۳ الی ۵ روز با توجه به نوع دانه جوانه ها آماده می شوند.

روش مصرف جوانه یونجه برای درمان کم خونی شدید در بانوان:

  • روش اول: می توانید هر زمان سالاد تهیه می کنید مقداری از جوانه یونجه را به سالاد اضافه کنید.
  • روش دوم: بانوان یا مادر شیرده می تواند بعد از اینکه جوانه آماده شد در هر وعده یک قاشق مرباخوری را خوب بجوید و میل کنید.
  • روش سوم: می توانید جوانه یونجه را پس از خشک کردن آسیاب کنید و از آن به همراه سبزیجات و سایر جوانه ها سوپ جوانه تهیه کنید که فوق العاده پر خاصیت است.

غذاهای خون ساز برای سالمندان

اگر چه مصرف قرص اهن می‌تواند تا حدی به درمان کم خونی کمک کند، اما یک رژیم غذایی سالم غنی از آهن می‌تواند خطرات کم خونی ناشی از فقر آهن را کاهش دهد. بنابراین بهتر از غذا‌های زیر را در برنامه رژیمی سالم آن قرار دهید:

  • انبه، گلابی، ریواس و…
  • غلات غنی شده با آهن
  • نخود فرنگی و لوبیا سبز
  • حبوبات مانند لوبیا و عدس
  • انواع غذا‌های دریایی مانند ماهی، میگو و…
  • میوه‌های خشک مانند کشمش، زردآلو خشک و…
  • سبزیجات با برگ سبز تیره مانند اسفناج و بروکلی
  • گوشت سفید مانند گوشت مرغ، بوقلمون و شتر مرغ
  • گوشت قرمز (در صورت عدم ممنوعیت از طرف پزشک)

غذاهای خون ساز برای سالمندان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

جدول مقایسه غذاهای خون‌ساز برای سالمندان

نام غذامنابع اصلی مواد مغذیفواید برای کم‌خونینکات مصرف
جگر مرغ یا گاوآهن هم (Heme Iron)جذب بالا، موثر در درمان کم‌خونیمصرف به میزان متعادل، پرهیز از زیاده‌روی
گوشت قرمزآهن هم، پروتئینتقویت هموگلوبین و انرژیمصرف پخته و کم‌چرب
سبزیجات برگ‌دار سبز (اسفناج، کلم)آهن غیرهم، فولیک اسیدکمک به افزایش آهن و سلول‌سازیهمراه با منابع ویتامین C مصرف شود
حبوبات (لوبیا، عدس)آهن غیرهم، پروتئین گیاهیجایگزین خوب برای گیاهخوارانبهتر است همراه با ویتامین C مصرف شود
تخم مرغویتامین B12، آهنتقویت خون‌سازی و مغزمنبع پروتئین کامل

بهترین مکمل های کم خونی و قرص کم خونی برای سالمندان

در ادامه به برخی از بهترین مکمل های مناسب جبران کمبود آهن و درمان کم خونی اشاره کرده ایم:

مقایسه‌ مکمل‌های کم‌ خونی در سالمندان

نام مکملویژگی‌ها و ترکیباتمزایاقیمت تقریبی (تومان)نکات مهم
آهن سولفاتآهن فروس (Ferrous Sulfate)جذب بالا، موثر در کم‌خونی فقرآهن50,000 – 80,000ممکن است باعث ناراحتی گوارشی شود
آهن فوماراتآهن فروس (Ferrous Fumarate)جذب مناسب، کمتر تحریک‌کننده معده70,000 – 120,000مناسب برای افرادی که سولفات را تحمل نمی‌کنند
آهن گلوکوناتآهن فروس (Ferrous Gluconate)جذب متوسط، ملایم‌تر برای معده60,000 – 90,000قابل استفاده در کم‌خونی‌های خفیف
ویتامین B12سیانوکوبالامینبرای درمان کم‌خونی ناشی از کمبود B1280,000 – 150,000تزریقی و خوراکی، برای کم‌خونی‌های مگالوبلاستیک
فولیک اسیدویتامین B9کمک به ساخت گلبول‌های قرمز40,000 – 70,000مصرف همزمان با B12 ضروری است

تفاوت کم‌خونی سالمندان با جوانان

کم‌خونی در سالمندان معمولاً ناشی از عوامل پیچیده‌تر و متعددتری مانند بیماری‌های مزمن، مشکلات جذب مواد مغذی، و مصرف داروهای متعدد است، در حالی که در جوانان بیشتر به دلیل کمبود تغذیه‌ای یا خونریزی‌های حاد اتفاق می‌افتد. همچنین علائم در سالمندان ممکن است غیر اختصاصی‌تر و تدریجی باشد و به همین دلیل تشخیص و درمان به موقع دشوارتر است. سالمندان به دلیل ضعف سیستم ایمنی و تأثیر بیماری‌های همراه، نیازمند مراقبت‌های ویژه‌تر هستند.

بهترین قرص آهن برای سالمندان

با توجه به حساسیت دستگاه گوارش سالمندان، قرص‌های آهن با جذب بالا و تحریک کمتر معده مانند آهن فومارات یا آهن گلوکونات توصیه می‌شود. این قرص‌ها عوارض گوارشی کمتری دارند و معمولاً بهتر تحمل می‌شوند. مصرف مکمل‌های آهن همراه با ویتامین C برای افزایش جذب آهن مفید است. حتماً پیش از شروع مصرف، با پزشک مشورت شود.

خلاصه مطلب کم خونی در سالمندان

کم خونی به معنای کاهش حجم خون در افراد نیست، بلکه علت کم خونی پایین بودن هموگلوبین خون در سالمندان و یا کاهش مقدار گلبول های قرمز خون می باشد. علائم و علت کم خونی در هر فرد متفاوت است. با شناخت راه های پیشگیری و درمان آن می توانیم به این بیماری غلبه کنیم. جهت مشاوره رایگان و استفاده از خدمات مرکز مهرپرور (خدمات پرستاری در منزلخدمات فیزیوتراپی در منزلخدمات پزشکی در منزلپرستار بیمار در بیمارستان و منزلپرستار کودک و نوزاد در منزلپرستار و مراقب سالمند در منزل) می توانید با ما تماس بگیرید. همچنین اگر تجربه ای در این خصوص دارید لطفا با ما در میان بگذارید.

منابع و لینک‌های معتبر خارجی برای مطالعه بیشتر

 
اشتراک‌گذاری این مقاله:
نظرات

1 دیدگاه

  1. […] اختلال مغزی، افت فشار خون هنگام بلند شدن، عفونت و کم‌خونی در سالمندان باشد. افراد و سالمندانی که زیاد لاغر هستند ، بیشتر در […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *