تعامل جسم و روان در سالمندان – پرستاری از سالمند

تعامل جسم و روان در سالمندان – پرستاری از سالمند

در این مقاله به بررسی تعامل جسم و روان در سالمندی – پرستاری از سالمند می پردازیم.

مهم نیست چند ساله اید .  کافی است که از همین زمان از سلامتی خود بیشتر مراقبت کنید تا در سالهای آینده، زندگی سالم تر و با نشاط تری داشته باشید. پیری به معنای بازنشستگی، پدر و مادر بزرگ شدن، یا رسیدن به سن خاص سالمندی نیست.

 اگر چه جسم سالمند پیر میشود اما ذهن سالمند می تواند تا هر زمانی جوان بماند. سالمندی بیماری نیست، بلکه مرحله ای از چرخه زندگی است و مسائل خاص خود را دارد.

از مشخصه سالخوردگی ، کاهش عملکرد برخی از دستگاههای بدن نظیر قلبی عروقی، تنفسی، ادراری، تناسلی، غددی، و ایمنی است. پیرشدن به معنای پیر شدن سلولها است. هر سلول دوره عمر مشخص دارد و عوامل ژنتیک و محیط در آن تأثیر گذارند.

کلید اصلی سلامت روان در سالمندی، سلامت جسمی است ، البته سلامت جسم و روان در سالمندان رابطه ای دو سویه است. افراد با مشکلات و بیماریهای جسمی نظیر دیابت، بیماری قلبی، فشار خون، آرتروز و نظایر آن در معرض اختلالات روانپزشکی بیشتری هستند.

بیماریهای جسمی ، توانایی های جسمانی و عملکرد را دچار اختلال می کند و برای سالمند وضعیت ناامیدکننده ای بوجود می آورند که منجر به کاهش اعتماد به نفس و امیدواری او خواهد شد.

از آنجا که سالمند در مدت بیماری جسمی خود نمیتواند کارآیی های همیشگی جسمانی خود را داشته باشد و بسیاری ازفعالیتهایش محدود می شود ، این وضعیت سالمند را دچار اضطراب، خشم و افسردگی میکند و سالمند را با فشار روحی و بحران روانی مواجه می سازد.

در چنین شرایطی ، سالمند از نظر روانی دچار اختلال میشود. سالمند مبتلا به سرطان به دلیل علائم ناتوان کننده بیماری،ممکن است توان سازگاری با شرایط این بیمار ی و امید به زندگی خود را ازدست داده و دچار افسردگی شدید شود.

بیماریهای جسمی مزمن؛ زمینه ساز اختلالات روانی در سالمندان

بیماری های جسمی مزمن که زمینه ساز بروز اختلالات روانی در سالمندان هستند :

 – سرطان

 – بیماریهای قلبی و عروقی

– اختلالات ریوی

– نارساییهای مزمن کلیه ،دیالیز

– بیماریهای مزمن استخوانی و مفصل (آرتروز، روماتیسم)

 – مشکلات روانی ناشی از بیماریهای مزمن در سالمندان

سالمندان مبتلا به بیماریهای مزمن جسمی و صعب العلاج به دلیل وضعیت دشوار وناکام کننده دچار اختلالات و مشکلات روانی متعددی می شوند که ازجمله مهمترین و شایعترین آنها ، اضطراب و افسردگی است.

تعامل جسم و روان در سالمندان – پرستاری از سالمند

در اینجا به اختلالات و مشکلات روانی که سالمندان مبتلا به بیماری مزمن جسمی با آن روبرو می شوند، اشاره می کنیم:

 – افسردگی

 – احساس خشم

–  سوگ و فقدان

– ا حساس گناه

 – فکر به خودکشی یا اقدام به آن

 – اضطراب

 – احساس تنهایی، انزوا و طرد شدگی

– اختلال خواب

 – اختلال اشتها

– اختلال شناختی

 – اختلال جنسی

 – تغییر شخصیت

 – اختلال کارکرد هوشی

–  اختلال تکلم

 – اعتیاد

 – شوک

– انکار بیماری

– احساس عدم کنترل بدن و شرایط بیماری

استرس بیماری سالمندان را تشدید می‌کند

فشار روانی موضوع بسیار مهمی است که در مورد آن تحقیقات زیادی انجام شده که اثرات آن بیشتر از خود سالمند بر روی خانواده‌اش مشخص می‌شود و فکر می‌کنم کمتر فردی وجود داشته باشد که خواه ناخواه در طول زمان دچار استرس نشده باشد.

اثرات سوئی که استرس بر روی سالمندان می گذارد می تواند موقت یا طولانی مدت باشد برای مثال :  سالمندی که در حالت عادی در حال غذا خوردن است اگر دچار استرس محیطی، روانی و رفتاری شود اولین چیزی که ممکن است اتفاق بیفتد این است که از غذا خوردن امتناع می‌کند که به مرور نیروی جسمی او از بین می‌رود.

این در حالی است که فرد بیماری خاصی نداشته باشد، حال اگر دچار سالمند دچار  پر فشاری خون باشد استرس ناگهانی موجب تشدید بیماری اومی شود که می‌تواند منجر به سکته‌های مغزی، قلبی یا حتی مرگ‌های ناگهانی شود.به محض اینکه بیمار سالمند دچار استرس شود خلق و خوی او عوض می‌شود و با فردی که از او نگهداری می‌کند یا خانواده درگیر می شود.

در تعاریف پیری یک تئوری وجود دارد که می‌گوید پیری به علت کم شدن نیروی دفاعی بدن ایجاد می‌شود. در تمام تحقیقات علمی ثابت شده که در طولانی مدت استرس نیروی دفاعی بدن را از بین می‌برد و چون سالمند خودش  نیزدچار مشکل است در مقابل بیماری‌های روانی و استرس‌های مجدد روانی، عاطفی کاملاً آسیب‌پذیر می‌شود.
استرس آستانه تحمل را پایین می آورد و به مرور اثرات سوء بیماری را شدید‌تر و پایدار‌تر می کند.

تجارب علمی ثابت کرده که فرد سالمند با وجود استرس در برابر بیماری‌های جسمی و عفونی قدرت خود را از دست می‌دهد که مستقیم برای خانواده اثرات سوء خواهد داشت.

مثلاً در مورد بیماران مبتلا به آرتروز، عفونت‌های حاد، بیماری‌های ریوی، قلبی وقتی استرس وارد می‌شود دچار افسردگی هم می شوند که در پی آن علائم بیماری تشدید شده و درمان مشکل‌تر می شود.

پدربزرگ و مادربزرگ عزیز:

اگرچه جسم شما پیر میشود اما ذهن شما،تا هر زمان که اراده کنید جوان خواهد ماند.اگر امید به داشتن عمری طولانی دارید، سرشار از شادابی، خوش طبعی وروابط اجتماعی محکم باشید آن هنگام است که این طرح ذهنی تامدت زیادی آینده شما را رقم خواهد زد.

شوخ طبعی وقدرت کنار آمدن بامشکلات وتغییرات به شما کمک می کند از پس هر مشکلی بر آیید.سلامت روان در سالمندی بستگی به چگونگی مواجهه با تغییرات بدن در این دوران دارد.این بدان معنا نیست که افراد مسن هیچ بیماری  یا مشکلی را تجربه نمی کنند بلکه منظور آن است که کنترل ودرمان به موقع علایم وبیماریها منجر به افزایش کیفیت زندگی خواهد شد.