مراقبت از سالمندان بستری در منزل با چالشهای فراوانی روبروست که نیاز به توجه ویژهای دارد. در منزل بسیاری از ما سالمندانی زندگی میکنند که تحرک ندارند، در بستر هستند و یا به اصطلاح زمین گیر شده اند. این سالمندان معمولا توانایی حرکت و انجام کارهای شخصی خود را ندارند. برخی به دلیل از دست دادن توانایی جسمی یا مشکلات روانی از جمله آلزایمر نیاز به نگهداری دارند. نظافت، خرید مواد غذایی، پخت و پز و مدیریت داروها از جمله وظایفی است که به عنوان مراقب سالمند باید انجام دهید.
ارائه خدمات مراقبت از سالمندان در منزل میتواند ضمن کاهش هزینهها و فشار روحی، کیفیت زندگی این عزیزان را به طرز چشمگیری افزایش دهد. در این مقاله به بررسی اهمیت، چالشها و راهکارهای بهبود مراقبت در منزل برای سالمندان میپردازیم.
علت زمین گیر شدن سالمندان
اکثر سالمندان در دوران سالمندی به دلیل بیماریهای مختلف و شرایط جسمی دشوار، دچار بیماریهای وخیم و زمینگیری میشوند. معمولا رسیدگی به سالمندانی که زمین گیر هستند و توانایی بلند شدن ندارند بسیار دشوار است و حتما باید از یک فرد کمکی برای انجام کارهای روزانه و یا غذا دادن استفاده کرد. اکثر سالمندان زمین گیر دچار بیماریهایی مانند سکته قلبی یا مغزی، دیابت، عمل جراحی، پوکی استخوان، زخم بستر و بسیاری از بیماریهایی که سالمند را از حرکت وا میدارد، میباشند. بنابراین استفاده از یک پرستار سالمند در منزل برای نگهداری از سالمندان بستری در منزل بسیار بهتر از مراقبت از آنها در مراکز نگهداری از سالمندان یا در بیمارستان است.
رعایت نکات بهداشتی و سلامتی در مراقبت از سالمندان بستری در منزل
سالمند بی تحرک و در بستر افتاده قادر به انجام کارهای شخصی و بهداشتی خود مانند گرفتن طهارت، استحمام و غیره نمیباشد. بنابراین نیاز است که فرزند، پرستار سالمند و یا مراقب سالمند به آنها در انجام دادن این کارهای شخصی کمک کنند.
ارزیابی اولیه شرایط سالمند
قبل از شروع مراقبت:
- وضعیت فیزیکی سالمند (حرکت، زخم، درد)
- وضعیت روانی (افسردگی، اضطراب)
- بیماریهای مزمن (دیابت، فشار خون، سکته)
- توانمندیهای مراقبین خانوادگی
- دسترسی به پزشک، پرستار و تجهیزات
چکلیست اولیه:
| آیتم | بررسی شده؟ |
|---|---|
| فشار خون منظم؟ | ☐ بله / ☐ خیر |
| مشکلات پوستی؟ | ☐ بله / ☐ خیر |
| وضعیت گوارشی؟ | ☐ بله / ☐ خیر |
| داروهای منظم؟ | ☐ بله / ☐ خیر |
از جمله وظایفی که شما یا پرستار سالمند باید در مراقبت از سالمندان بیمار و زمین گیر باید انجام دهید.
- اصلاح مو
- ناخن گرفتن
- مسواک زدن
- استحمام سالمند
- عوض کردن لباسها
نحوه نظافت یا استحمام سالمند زمین گیر
برای استحمام سالمند زمین گیر میتوانید از صندلی مخصوص حمام یا ویلچر استحمام استفاده کنید! اگر سالمند توانایی حرکت قسمتهایی از بدن خود مانند دست را داشته باشد، سالمند میتواند با نشستن روی یک صندلی خود را بشوید و در غیر اینصورت شما یا پرستار سالمند باید در استحمام به او کمک کنید. مراقب سالمند در شستشو و استحمام باشید و از لوازم حمام تمیز و نرم استفاده کنید.
برای سالمندانی که توانایی حرکت و نشستن ندارند، انجام کارهای شخصی به کمک شما یا پرستار سالمند انجام میشود. برای حمام کردن سالمند شما میتوانید از کمک فرد دیگری استفاده کنید و با درست کردن یک تشک نرم با روکش پلاستیک سالمند را در حمام خوابانده و شستشوی او را انجام دهید. البته در مورد سالمندان بستری که وضعیت حاد و زخم بستر دارند باید با مشورت یک پزشک یا پرستار شستشوی بدن او را انجام دهید.
موارد اولیه در بهداشت فردی سالمندان
- مراقبت از دندانها در سالمندان باید به صورت روزانه و مرتب انجام شود.
- کوتاه کردن ناخنها را در سالمندان باید مرتب انجام دهید؛ به ویژه در مورد کوتاه کردن ناخنهای پا که برای اکثر سالمندان حتی آنهایی که کمی توانایی حرکت دستها و پاهایشان را دارند، سخت تر میباشد.
- موهای زائد در سالمندان را بطور مرتب از بین ببرید تا از بروز مشکلاتی مانند عرق سوز شدن یا زخم شدن بدن جلوگیری شود. این مورد نیز از بخشهای ویژه مراقبت از سالمندان بستری در منزل است. چرا که سالمند، در روند روانی خوبی قرار خواهد داشت.
- در زمینه طهارت سالمند نیز شما میتوانید به سالمند بیمار که تحرک ندارد در رفتن به سرویس بهداشتی که مجهز به توالت فرنگی است کمک کنید و اگر اصلا توانایی حرکت ندارند، باید از پوشک مخصوص بزرگسالان که در بازار موجود است استفاده کنید. در مورد نگهداری از سالمندان پوشکی، نکته مهم این است که تمیز کردن این قسمت از بدن بطور منظم بسیار مهم است تا از بیماریهای مختلفی مانند زخم بستر در این قسمت از بدن جلوگیری کنید. همچنین تعویض پوشک بیمار نیز دارای اهمیت فراوانی است.
۵ راه پیشگیری از بروز زخم بستر در سالمندان بستری در منزل
سالمندان زمین گیر که همواره در بستر بیماری هستند! برای انجام کارهای شخصی خود نیز تحرک ندارند، گرفتار بیماریهای مختلفی از جمله زخم بستر میشوند. زخم بستر در بیماران زمین گیر معمولا در نقاطی که بدن آنان با تشک در تماس است و همچنین پوست در آن قسمت نازک تر است، ایجاد میشود؛ مانند: پاشنه پا، باسن، شانهها، پشت سر
۱. تغییر حالت بدن برای پیشگیری از زخم بستر
برای پیشگیری از ایجاد زخم بستر در سالمندان پوشکی، پرستار سالمند باید حالت خوابیدن یا به اصطلاح پوزیشن بیمار یا سالمند را هر دو ساعت یکبار عوض کند و اگر خود سالمند هم توانایی حرکت دارد با تشویق سالمند او را مجاب به تغییر حالت در خوابیدن کند.
۲. تشک مخصوص برای مراقبت از سالمندان بستری در منزل
به ملحفه و تشک سالمند پوشکی نیز توجه کنید! این تشکها باید از جنس کتان یا ابریشم باشند و شما یا پرستار سالمند باید بطور مرتب آنها را بشویید، اتو کرده و صاف پهن کنید، زیرا ملحفه یا تشک کثیف و چروک احتمال ایجاد زخم بستر در سالمندان را افزایش میدهد.
۳. حفظ رطوبت بدن برای پیشگیری از زخم بستر
رطوبت بدن سالمند در مراقبت از سالمندان بستری در منزل اهمیت دارد! برای سالمندان از شامپوها و صابونهای اسانس دار استفاده نکنید، زیرا پوست شما را خشک میکنند. همچنین مطمئن شوید که سالمند بیمار و در بستر بطور منظم و روزانه حداقل ۲ لیتر آب مینوشد.
۴. رنگ زخم
به رنگ زخمها در بدن سالمندان توجه داشته باشید! زخم بستر در سالمندانی که پوست تیره تر دارند، لکههای آبی یا بنفش رنگ و در افراد با پوست روشن این لکههای زخم به رنگ قرمز یا سفید است. ترکها، چروکها، ورم، قسمتهای درخشان و تاولها نشانههایی از زخم بستر هستند. اگر چنین علائمی را در بیمار سالمند خود مشاهده کردید به یک پزشک یا پرستار مراجعه نمایید.
۵. مصرف مایعات
افراد سالمند در بستر به دلیل اینکه مرتب در رختخواب هستند، مایعات ممکن است در ششهایشان جمع شود که منجر به انسداد یا ذات الریه در سالمندان شود. به دنبال نشانههایی از مشکلات تنفسی و سینه باشید. برای اطمینان از اینکه این حالت روی نمیدهد و برای پیشگیری از مشکلات تنفسی در سالمندان در بستر شما باید بطور منظم حالت خوابیدن بیمار در بستر را عوض کنید – ترجیحا هر دو ساعت یکبار.
در زمینه مراقبت از سالمندان بستری در منزل مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور به شما استفاده از پرستاران سالمند متخصص که دارای مهارت لازم و کافی هستند را پیشنهاد میدهد. هماهنگی جهت اعزام نیرو:
۱۲ نکته کاربردی مراقبت از سالمندان بستری
در ادامه، چند نکته و راهنمایی درباره مراقبت از سالمندان بستری در منزل برای شما خواهیم داشت:
۱. برنامهریزی و تنظیم زمان
سعی کنید برنامهی روزانه و هفتگی منظمی برای مراقبت از سالمند بستری داشته باشید. این شامل زمانهای مصرف داروها، تغذیه، بهداشت شخصی، وقت استراحت و سایر فعالیتهای روزمره میشود.
۲. تأمین امکانات لازم
برای مراقبت از سالمندان بستری، باید امکانات لازم مانند تخت بستری، پوششهای مناسب، صندلی توالت قابل تنظیم، وسایل بهداشتی مثل پوشک بزرگسالان و وسایل شستشوی بدن فراهم شوند.
۳. تغذیه مناسب و مراقبت از سالمندان بستری در منزل
تأکید بر تغذیه صحیح و مناسب برای سالمندان بستری بسیار مهم است. مطمئن شوید که غذاهای سالم و متنوعی را برای آنها آماده میکنید و ممکن است نیاز به تغییرات در رژیم غذایی آنها بر اساس توصیه پزشک داشته باشید.
۴. مراقبتهای پوستی و بهداشتی
سالمندان بستری ممکن است به مشکلات پوستی و بهداشتی مختلفی دچار شوند. مطمئن شوید که پوست آنها تمیز و خشک باشد و در صورت لزوم از محصولات مراقبتی مانند کرمها و پودرهای خاص استفاده کنید.
۵. کنترل درد و مراقبت از سالمندان بستری در منزل
اگر سالمند دارای درد است، به شدت توصیه میشود تحت نظر پزشک قرار گیرد. پزشک ممکن است داروها یا روشهای دیگری را برای کنترل درد تجویز کند. شما باید دستورات پزشک را رعایت کنید و به موقع داروها را به سالمند مصرف دهید.
۶. تمیزی و ضد عفونی
به دلیل ضعف سیستم ایمنی بعضی از سالمندان، حفظ محیط تمیز و ضد عفونی شده بسیار مهم است. از ضدعفونی کردن سطوح، استفاده از لوازم بهداشتی شخصی جداگانه برای سالمند و همچنین رعایت فاصله از هر گونه عفونتی از طریق ویزیتوران و دیگر افرادی که در تماس مستقیم با سالمند هستند، اطمینان حاصل کنید.
۷. مراقبت روانی مهم در زمان مراقبت از سالمندان بستری در منزل
مراقبت از سالمندان بستری در منزل شامل حمایت روانی و ارائه آرامش و اطمینان است. ایجاد فضای دوستانه و مهربانانه، ارائه حرف و حدیث مثبت و برقراری ارتباطات معنوی میتواند به سالمند در احساس راحتی و خوشبختی کمک کند.
۸. حرکت و تمرین
مراقبت از سالمندان بستری شامل تشویق به حرکت و تمرین نیز است. در صورت امکان، تمرینات ساده و ملایمی مانند تمرینات تنفسی و تمرینات تقویتی عضلات را به آنها آموزش دهید تا عضلات را حفظ کنند و از سفت شدن و ضعف آنها جلوگیری شود.
۹. ارتباط با تیم درمانی
در صورت نیاز به مراقبت متخصصانه، ممکن است نیاز به ارتباط با تیم درمانی مراقبت از سالمندان بستری در منزل داشته باشید. این تیم میتواند شامل پزشک، پرستاران، فیزیوتراپیست، و دیگر متخصصان بهداشتی و پزشکی باشد. آنها میتوانند به شما راهنمایی کنند، نکات و مشاورههای لازم را در خصوص مراقبتهای پزشکی و فیزیکی سالمندان بستری در منزل ارائه دهند.
۱۰. حفظ ارتباط با خانواده
حفظ ارتباط با خانواده و دیگر اعضای خانه بسیار مهم است. اشتراک گذاری اطلاعات و تجربیات، همدلی و همکاری با دیگران در مراقبت از سالمند بستری میتواند بار مراقبت را تقسیم کند و به حمایت شما کمک کند.
۱۱. آموزش و آگاهی
بهروز بودن با توصیهها و نکات جدید مراقبت از سالمندان بستری بسیار مهم است. به دنبال منابع قابل اعتماد مراقبت از سالمندان بستری و مشاوره از تیم درمانی خود باشید.
۱۲. مراقبت از خود لازمه مراقبت از سالمندان بستری در منزل
در نهایت، برای مراقبت از سالمندان بستری در منزل، حفظ سلامت و رفاه شما نیز بسیار اهمیت دارد. از استراحت مناسب، تغذیه صحیح، مشاوره روانشناسی، و حمایت از خود خودداری نکنید.
چه زمانی باید از خدمات پرستاری حرفهای استفاده کرد؟
اگر با موارد زیر روبرو هستید:
- زخم بستر پیشرفته
- بیماریهای مزمن ناپایدار
- مراقبت شبانهروزی نیاز است
- نیاز به فیزیوتراپی و تزریقات
پرستار حرفهای بهترین گزینه است. انتخاب یک شرکت معتبر، دارای مجوز وزارت بهداشت، حیاتی است.
کلام آخر در مورد مراقبت از سالمندان بستری در منزل
حمایت روحی از سالمند بستری در منزل باعث ایجاد سلامت روانی سالمندان میشود! سالمندان بستری در منزل به حمایت روحی و عاطفی شما نیاز دارند؛ این موضوع در مورد سالمندانی که هوشیاری کامل ندارند هم صدق میکند. سالمندان زمین گیر به دلیل اینکه توانایی حرکت ندارند، نمیتوانند به ملاقات دیگران بروند و با دیگران معاشرت کنند، بنابراین حضور فرزندان در کنار آنها و ابراز محبت به آنها بسیار مهم است.
به عنوان فرزند سالمند بیمار در بستر، او را به انجام برخی از کارهای شخصی اش تشویق کنید! فرزند یک سالمند بیمار و در بستر میتواند سالمند را به انجام برخی از کارها – اگر توانایی کافی برای انجام آن دارند – تشویق کند. به عنوان مثال اگر آنها مایل به انجام یک کار هنری هستند آنها را تشویق به این کار کنید، یا اگر میتوانید هر از گاهی آنها را به ملاقات یکی از اقوام یا دوستان ببرید. معاشرت و گفتگو با دیگران برای هر فردی به ویژه سالمندان در بستر بسیار مفید است و در ارتقای روحیه آنها و در نهایت بهبود یا حفظ وضعیت فعلی شان موثر است.
چرا نگهداری از سالمندان بستری را به پارسیان مهرپرور بسپاریم ؟
به خاطر داشته باشید که مراقبت از سالمندان بستری در منزل نیازمند توجه و تعهد طولانیمدت است. ممکن است در مواجهه با چالشها و استرسهایی قرار بگیرید، بنابراین حمایت اجتماعی و خودمراقبتی نیز بسیار مهم است. همچنین، هرگز تردید نکنید که در صورت لزوم از منابع موجود در جامعه و متخصصان مشورت بگیرید از مزایای استفاده از خدمات مرکز پارسیان مهرپرور این است که تمامی پرستاران مجموعه ما مجرب و با صلاحیت بوده و اگر بعد از کار، تصمیم به تعویض پرستار گرفتید میتوانید به ما اطلاع دهید تا اسرع وقت پرستار شما تعویض شود.
پرسش های متدوال
تغییر وضعیت خواب، استفاده از تشک ضد زخم و رعایت بهداشت پوست از راههای مؤثر پیشگیری است.
بله، اما خانواده نیز باید در حمایت عاطفی و نظارت نقش داشته باشند.
رژیم متعادل شامل پروتئین، ویتامینها، فیبر و مایعات کافی بسیار مناسب است.
برقراری ارتباط اجتماعی، ایجاد سرگرمیهای مناسب و حمایت عاطفی میتواند مؤثر باشد.
تخت بیمارستانی، واکر، ویلچر و دستگاههای پزشکی خانگی از جمله تجهیزات ضروری هستند.
3 دیدگاه
[…] سالمندان بستری در منزل بیشتر رو به پشت دراز میکشند، به همین دلیل توجه به ناحیه پشت و کمر اهمیت زیادی دارد. هر ۲ ساعت وضعیت بیمار را از چپ به راست و راست به چپ تغییر دهید. حتماَ نظر پزشک سالمند را درباره تغییر پوزیشن وی بگیرید. به پشت بیمار ضربههای آرام بزنید تا پشت بیمار تجمع مایعات اتفاق نیفتد. ماساژ آرام در ناحیه پشت و کمر سالمند از دردهای عضلانی دردناک پیشگیری میکند. اگر برای بیمار امکانپذیر میباشد هرچند ساعت یکبار او را بنشانید. […]
[…] از بیمارانی که بلع خود را از دست داده اند از دشواری های مراقبت از سالمندان بستری در منزل است. برای مراقبت از بیماران گاواژی ؛ آموزش تغذیه صحیح […]
[…] به درمان زخم بستر بپردازیم؟ همچنین برخی سوالات هنگام مراقبت از سالمندان بستری در منزل که دارای زخم بستر هستند، ممکن است برای شما بوجود بیاید. […]