درمان سرگیجه (vertigo) : درمان فوری و علل انواع سرگیجه (ناگهانی،شدید،در بارداری و سالمندان)

درمان سرگیجه در سالمندان

از جمله مشکلاتی که خیلی از افراد آن را تجربه کرده اند احساس گیج رفتن سر یا چرخش سر می باشد. سرگیجه در سالمندان و دیگر افراد نگران کننده است و آنها را از انجام کارشان ناکام می کند. درمان سرگیجه بعد از کشف علت آن امکانپذیر است. در ادامه این مقاله از سایت مرکز مهرپرور بعد از معرفی انواع سرگیجه ، درمان فوری ، خانگی و یا قرص برای درمان سرگیجه را ارائه می دهیم.

در ادامه به موارد زیر می پردازیم :

• تعریف سرگیجه چیست؟
• انواع سرگیجه ها و نشانه ها و علل آن
• ۹ راهکار خانگی درمان سرگیجه
• برخی دیگر از روش های درمان سرگیجه
• تمرینات حرکتی برای درمان سرگیجه
• چه موقع باید نگران سرگیجه شد؟
• مراقبت از سالمند مبتلا به سرگیجه
• علت سرگیجه در سالمندان چیست؟

تعریف سرگیجه چیست ؟

سرگیجه ( vertigo ) احساسی است که طی آن ، فرد مبتلا حس می‌کند که خودش یا محیط اطرافش در حرکت یا چرخش هستند. سرگیجه ممکن است کاذب یا واقعی باشد. سرگیجه واقعی که دلیل آن مشکلات سیستم عصبی مرکزی است را نباید با سبکی سر یا سرگیجه کاذب اشتباه گرفت. در سبکی سر بیمار احساس عدم تعادل می کند ولی احساس چرخش یا حرکت ندارد.

انواع سرگیجه ها و نشانه ها و علل آن

برای تشخیص نوع سرگیجه برخی فعالیتها سرنخ تشخیص علت زمینه ای سرگیجه را فراهم می کند. دیگر نشانه ای که به تشخیص سرگیجه کمک می کند : طول مدت سرگیجه است. در ادامه انواع سرگیجه را بررسی می کنیم.

1) درمان سرگیجه : سرگیجه دورانی

سرگیجه دورانی معمولاً نتیجه یک تغییر ناگهانی یا موقتی است که در فعالیت ساختارهای تعادل در گوش داخلی رخ می دهد. همچنین ممکن است در اتصالات ساختارهای تعادل در مغز روی دهد. این اتصالات حرکت و تغییرات در وضعیت سر را حس می‌کنند. در این نوع سرگیجه بلند شدن از حالت نشسته یا حرکت سبب بدتر شدن این حالت می‌شود. گاهی این نوع سرگیجه آنچنان شدید است که سبب بروز تهوع ، استفراغ و عدم تعادل می‌شود. طی مدت چند هفته بدن معمولاً نسبت به آنچه سبب بروز سرگیجه بوده است ، سازگار می شود و این نوع سرگیجه طولانی نمی باشد. از جمله دلایل ایجاد سرگیجه دورانی به شرح زیر می باشد :

الف) التهاب و یا عفونت گوش میانی

نشانه‌ ی التهاب گوش داخلی یا میانی شروع ناگهانی سرگیجه دورانی به صورت مداوم و شدید است که ممکن است چند روز ادامه پیدا کند. این نوع سرگیجه همراه با تهوع ، استفراغ و عدم تعادل است. گاهی این نشانه ها فرد را از زندگی روزمره عاجز می کند. اگر این نشانه ها با از دست دادن ناگهانی شنوایی همراه شود ، به التهاب لابیرنت تبدیل می شود.

ب) بیماری منییر

به جمع شدن مقدار بسیار زیادی مایع در داخل گوش داخلی بیماری منییر می گویند. فرد مبتلا دچار حمله‌های ناگهانی سرگیجه دورانی می‌شود که تا چند ساعت طول می کشد. بیماری منییر در بارداری با کاهش شنوایی ، صدای زنگ در گوش و احساس پری در گوش همراه است.

ج) میگرن وستیبولار

بیماری میگرن بیش از یک سردرد است. میگرن همراه با اختلالات بینایی، تاری دید و یا دیدن نوار های ضرباندار و چشمک زن و یا خطوط زیگزاگی می باشد. سایر بیماران ممکن است سرگیجه دورانی یا سایر انواع سرگیجه را حتی زمانی که سردرد شدید ندارند، تجربه کنند. سرگیجه دورانی ممکن است چند ساعت یا چند روز طول کشیده و ممکن است با سردرد و همچنین حساسیت به نور و صدا مرتبط باشد.

د) سرگیجه وضعیتی

در این نوع سرگیجه بلافاصله بعد از تغییر وضعیت سر ، سرگیجه دورانی شدید و کوتاه مدت رخ می دهد. ممکن است زمانی روی دهد که فرد در بستر می‌چرخد یا صبح از خواب بلند می‌شود.

ه) نوروم‌ آکوستیک

نوعی تومور خوش خیم که بر روی عصب دهلیزی رشد می کند نوروم آکوستیک نام دارد. عصب دهلیزی رابط گوش داخلی با مغز است. کاهش تدریجی شنوایی و وزوز گوش در یک طرف که با سرگیجه و عدم تعادل همراه است از نشانه های این بیماری است.

سایر علل سرگیجه های دورانی 

برخی از علل سرگیجه های دورانی که شیوع کمتری دارند که با نشانه های دوبینی ، اختلال تکلم ، ضعف یا کرختی صورت ، عدم هماهنگی اندام ها یا مشکلات شدید تعادل نیز همراه است سکته مغزی ، خونریزی مغزی و مولتیپل اسکلروز (ms) می باشد.

2) درمان سرگیجه در پیری : سرگیجه و احساس غش

سرگیجه ممکن است سبب احساس غش و سبکی سر بدون از دست دادن هوشیاری شود. برخی اوقات تهوع ، پوست رنگ پریده با احساس غش همراه است. علل این نوع سرگیجه عبارتند از :

• کاهش فشار خون منجر به سبکی سر یا احساس غش شود. این حالت ممکن است به علت نشستن یا ایستادن بسیار سریع به وجود آید.
• خروج ناکافی خون از قلب به دلیل وجود مشکل در عضله قلب (کاردیومیوپاتی)، ریتم غیرطبیعی قلب (آریتمی) یا کاهش حجم خون می تواند سبب احساس سرگیجه و غش کردن شود.

3) درمان سرگیجه : سرگیجه و عدم تعادل

دلیل گیج رفتن سر و نداشتن تعادل و احساس بی ثباتی به هنگام راه رفتن ، مشکلات گوش میانی ، ضعف بینایی(پیر چشمی، آب مروارید، عفونت­های چشمی ) ، آسیب عصبی در پاها ، مشکلات مفصلی و عضلانی ، بیماری‌های عصبی از جمله پارکینسون و مصرف برخی داروهای ضد‌تشنج ، آرام بخش‌ها و مسکن‌ها می باشد.

۹ راهکار خانگی درمان سرگیجه

همانطور که در قسمت های قبل مقاله مطالعه کردید بیشترین علت سرگیجه در سالمندان بیماری های مربوط به گوش است. در ادامه مقاله روش های درمان خانگی سرگیجه را بررسی می کنیم :

برخی دیگر از روش های درمان سرگیجه

در سرگیجه ­های سبک ، بهتر است دراز بکشید ، استراحت کنید ، صبر کنید تا سرگیجه رفع شود. عادت مصرف زیاد نمک را ترک کنید. مهم­ترین روش درمان سرگیجه برای افرادی که دچار بیماری های گوش هستند ، استفاده از داروها ، روش­های نوین جراحی و شیوه جدید توانبخشی است.

تمرینات حرکتی برای درمان سرگیجه

تمرینات زیر را در هفته سه مرتبه انجام دهید و در هر روز ۳ تا ۴ نوبت تمرین کنید. این تمرین­ها شاخک­های حساس تعادلی داخلی گوش را تحریک می­سازد. ابتدا روی صندلی یا جای مطمئن دیگری نشسته باشید تا اگر دچار سرگیجه شدید نیفتید. در موقع تمرین چشم­ها را باز نگه دارید.

1) درمان سرگیجه : گردش سر به طور افقی

میتوانید در حالی که نشسته­ اید و به طور مستقیم به طرف جلو نگاه می­ کنید تمرین را آغاز کنید. سر را تا حد ممکن به طرف راست بچرخانید و چانه را موازی کف زمین نگه دارید و سر را به طرف شانه راست حرکت دهید. سپس تا حد ممکن به طرف چپ چرخانید و به چرخش راست و چپ ادامه داده ، به آرامی و در حد توان به مدت ۲۰ ثانیه بر سرعت چرخش اضافه کنید. البته فرد سالمند احتیاج به همراهی دارد برای انجام این حرکات. چند دقیقه استراحت کنید.

2) درمان سرگیجه در افراد مسن : چرخش سر به طور عمودی

در حالی که نشسته اید سر را کمی چرخانده مثل این که بخواهید به شیء که در طرف راست قرار دارد نگاه کنید ، چانه باید موازی سطح زمین باشد. سر را طوری حرکت دهید ، مثل این که بخواهید گوش چپ­تان را به طرف زانوی چپ ببرید. البته در این تمرین گوش زانو را لمس نخواهد کرد ، باید گردن را خم کنید.به این حرکت تا آن­جا ادامه دهید که در حال افقی قرار گیرد (معمولاً یک پا بالای زانو)

توجه :

1. تمرینات اول و دوم را در جهت عکس انجام دهید ، یعنی سر را به طرف چپ بچرخانید سپس گوش را به طرف زانوی راست حرکت دهید
2. در مدت ۲۰ ثانیه ، این دو حالت را به طور سریع با هم تغییر دهید
3. چند دقیقه استراحت کنید

چه موقع باید نگران سرگیجه شد؟

با دیدن عواملی چون کشیده شدن پاها روی زمین و اینکه کنترل روی گام ها نباشد ، چرخیدن اطراف دور سر ، کاهش حواس ، تاری دید و تهوع و استفراغ بهتر است مشکل را جدی بگیرید و اقدامی انجام دهید.

چه موقع ضرورت پیدا می­کند که درمان سرگیجه به پزشک مراجعه کنیم؟

با دیدن موارد زیر هرچه سریع تر به پزشک مراجعه نمایید تا بتوانید از بروز مشکلات دیگر جلوگیری نمایید :

• به سردرد بسیار شدید مبتلا شده باشید
• گوشها زنگ بزنند ، یا یک گوش ناگهان ناشنوا شود
• دو بینی پیدا کرده و یا ناگهان دیدتان خراب شده باشد
• گاهی اگر مشکلات گفتاری ایجاد کند یا عمل بلع را غیر ممکن ساخته باشد
• سرگیجه بدون دلیل باشد ، شدید باشد ، عود کرده باشد و یا ادامه پیدا کرده باشد
• پس از افتادن و یا زمین خوردن احساس سرگیجه کنید و یا پس از مجروح شدن سرگیجه به سراغتان بیاید
• ناگهانی دچار ضعف شوید ، بی حسی عارض گشته باشد و یا این که در یک طرف از بدن احساس سوزش کنید

مراقبت از سالمند مبتلا به سرگیجه

از جمله بیماری های شایع در این دوران سرگیجه می باشد که سالمند در حال راه رفتن یا پس از ایستادن ممکن است احساس سرگیجه پیدا کند و گاهی چشمانشان سیاهی برود. برای جلوگیری از بروز چنین سرگیجه هایی در سالمندان می توان روش هایی را به کار بست.

عواملی که موجب اختلال در سیستم شنوایی و دستگاه تعادل سالمند می شود شامل موارد زیر می باشد :

• مصرف داروهای اتوتوکسیک
• بعضی از آنتی بیوتیک ها
• بیماری های عفونی
• بیماری های واگیردار

علت سرگیجه در سالمندان چیست؟

اصولا سرگیجه از مهم­ترین علل زمین خوردگی در سالمندان است که منجر به شکستگی­ های استخوانی و کاهش عملکرد آن­ها می­شود. این امر در سنین بالای ۶۰ سال و به ویژه در بانوان بسیار شایع­ تر و خطرناک ­تر است و در ۱۰ درصد موارد باعث شکستگی­های استخوانی و در موارد تکرار شونده به محدود شدن فعالیت­های فیزیکی به دلیل ترس از زمین خوردن منجر می­شود. فرد سالمند ممکن است سرگیجه هنگام بلند شدن داشته باشد.

خلاصه مطلب

سرگیجه ( vertigo ) احساسی است که طی آن ، فرد مبتلا حس می‌کند که خودش یا محیط اطرافش در حرکت یا چرخش هستند. دلایل مختلفی می توانند سبب ایجاد سرگیجه در افراد شود. با شناخت راه های درمان فوری سرگیجه میتوانید در منزل به درمان سریع سرگیجه بپردازید و در صورت عدم جوابدهی به پزشک مراجعه نمایید. جهت استخدام پرستار سالمند در منزل و مشاوره رایگان می توانید با ما تماس حاصل فرمایید. همچنین در صورت ابتلا به این عارضه ، تجربیات خود را با ما در میان گذارید.