علت تهوع و استفراغ و درمان سریع استفراغ کودکان
تهوع و استفراغ در کودکان از جمله علائمی هستند که میتوانند والدین را نگران کنند؛ بهخصوص زمانی که کودک بیحوصله، کماشتها یا بیحال به نظر میرسد. این وضعیت ممکن است ناشی از عوامل سادهای مانند یک عفونت ویروسی باشد یا نشانهای از مشکلات جدیتر مانند مسمومیت غذایی یا التهاب دستگاه گوارش. خوشبختانه در بسیاری از موارد، استفراغ و تهوع با مراقبت خانگی و درمانهای ساده قابل کنترل است. اما گاهی اوقات نیاز به پیگیری فوری پزشکی وجود دارد.
در این مقاله، بهروزرسانیشده در سال ۱۴۰۴، از مرکز خدمات پرستاری مهرپرور تمام آنچه باید درباره تهوع و استفراغ در کودکان بدانید را خواهید خواند:
از دلایل بروز این مشکل و روشهای درمان سریع خانگی گرفته تا بهترین شربتها و داروهای تجویزی ضد تهوع مخصوص کودکان، همچنین پاسخ به پرتکرارترین پرسشهای والدین عمولاً چه علائمی همراه با حالت تهوع است؟ چگونه میتوان تهوع و استفراغ را در خانه درمان کرد؟ بعد از استفراغ کودک چه بخورد؟ آیا قرص یا داروی ضد تهوع بدون نسخه وجود دارد؟ بهترین شربت برای استفراغ کودکان چیست؟ و نکات مهمی درباره پیشگیری و مراقبت در خانه.
حالت تهوع چیست؟
تهوع (حالت تهوع به انگلیسی nausea گفته میشود) نوعی ناراحتی شکمی است که اغلب قبل از استفراغ ایجاد میشود. حالت تهوع وقتی است که احساس میکنید ممکن است استفراغ کنید، اما در واقع شاید استفراغ نکنید! حالت تهوع نشانه چیست؟ معمولا حالت تهوع نشانه مصرف یک غذای نامناسب یا داروی خاص، ناراحتیهای سیستم گوارش، یا بیماریهای خاص است. تهوع و استفراغ بیماری نیست بلکه نشانهدهنده یک مشکل یا بیماری در بدن است.
استفراغ یا بالا آوردن چیست؟
استفراغ در کودکان زمانی اتفاق میافتد که انقباضات عضلات دیوارههای معده باعث شود که مقدار زیادی از محتویات معده به طرف بالا و به مری بازگردند و از طریق دهان (یا بینی) خارج شوند. بالا آوردن در صورتی که باعث از دست دادن مقدار زیادی از مایعات شده و منجر به دی هیدراته و بیآب شدن بدن کودک شود، میتواند خطرناک باشد.
استفراغ با بالا آمدن غذا به دهان یا تف کردن متفاوت است. منظور از بالا آمدن غذا یا تف کردن این است که مقداری از غذا یا مایعات، بدون اراده به دهان باز میگردند. در این حالت غذاها از مری بالا میآیند و وارد دهان میشوند. بالا آمدن غذا یا تف کردن آن در بین نوزادان بسیار شایع است و موضوع نگرانکنندهای نیست.
۶ علت تهوع و استفراغ در کودکان
حالت تهوع در کودکان نشانه چیست؟ حالت تهوع در کودکان امری شایع است. والدین و پرستار کودک باید به علائم و نشانههایی که کودک نشان میدهد توجه کنند. تا بتوانند به سرعت به پزشک مراجعه و مشکل کودک را تشخیص داده و بتوانند به سرعت درمان را آغاز کنند.
۱. عفونت ویروسی یا باکتریایی
احتقان یا عفونتهای تنفسی مانند سرماخوردگی میتواند باعث تهوع و استفراغ در کودکان شود. خصوصاً اگر کودک شما به شدت سرفه میکند. همچنین خلطهایی که در دورهی سرماخوردگی ایجاد میشود امکان دارد به طرف پشت حلق پایین برود و معده را تحریک کند. بسیاری از کودکان به طور غیرارادی برای خارج کردن خلط از بدن خود، استفراغ میکنند.
۲. عفونت های گوارشی : علت استفراغ کودک و حالت تهوع کودک
عفونت معده یا دیگر بیماریهای گوارشی نیز دیگر علت شایع استفراغ در کودکان است. در صورتی که یک ویروس یا باکتری، مخاط داخلی معده یا روده را عفونی کند، کودک علاوه بر استفراغ، دچار اسهال، بیاشتهایی، دل درد و تب نیز میشود. استفراغ کودکان معمولاً بعد از ۱۲ الی ۲۴ ساعت برطرف میشود.
۳. گریه کردن بیش از حد : علت تهوع در کودکان
گریه کردن طولانی مدت میتواند باعث اختناق گلو و ایجاد واکنش تهوعآور و نهایتاً منجر به استفراغ کودک شود. هر چند استفراغ کودک در حین گریه امکان دارد به نظر ناخوشایند بیاید اما این مورد هیچ آسیب فیزیکی به کودک نمیزند. اگر کودک بعد از استفراغ به نظر سالم میآید پس دیگر هیچ جای نگرانی نیست.
۴. حالت تهوع ناشی از حرکت
بعضی از کودکان در هنگام حرکت دچار بیماری حرکت و حالت تهوع میشوند. در صورتی که شما در حین انجام کار و رفت و آمد زیاد کودک خود را بهمراه میبرید، میتواند برای شما مشکلساز شود. متخصصین معتقدند بیماری حرکت زمانی اتفاق میافتد که آنچه کودک میبیند و آنچه با بدن خود (مانند گوش میانی و برخی عصبها) حس میکند، ارتباط نداشته باشد.
۵. مواد سمی از علل استفراغ مکرر کودک
اگر کودک مادهای سمی مانند دارو، گیاه، مواد مخدر یا مواد شیمیایی را قورت دهد، امکان دارد استفراغ کند! همچنین امکان دارد کودک بر اثر خوردن یا نوشیدن آب و غذای آلوده دچار مسمومیت غذایی شود.
۶. انسداد روده : علت حالت تهوع در کودکان
شروع ناگهانی استفراغهای مکرر که تداوم داشته باشد میتواند نشانهی بروز یک عارضه نادر گوارشی باشد که در آن رودهها دچار انسداد میشوند. برخی از بیماریهایی که باعث انسداد روده میشوند. از آنجایی که انسداد روده میتواند باعث سوء تغذیه، بیآبی بدن و دیگر مشکلات سلامتی شود، لازم است که تا به این مشکل رسیدگی شود و کودک تحت جراحی قرار بگیرد.
علت استفراغ زردآب در کودکان
🌟 استفراغ زردآب چیست؟
زمانی که معده کودک خالی میشود اما همچنان استفراغ ادامه دارد، ممکن است صفرا (زردآب) بالا بیاید. این مایع زردرنگ از کیسه صفرا ترشح میشود و به رودهها وارد میشود.
⚠️ دلایل شایع:
- معده کاملاً خالی است: معمولاً در ساعات اولیه صبح دیده میشود.
- تحریک معده: پس از مسمومیت غذایی یا عفونت ویروسی.
- انسداد روده: یک هشدار جدی؛ اگر استفراغ زرد با درد شدید شکم همراه باشد.
- مشکلات صفراوی یا پانکراس: نیاز به بررسی پزشکی دارد.
🔍 چه زمانی نگران شویم؟
- اگر استفراغ زرد چندین بار در روز تکرار میشود.
- همراه با تب، بیحالی شدید یا درد شکم است.
- کودک قادر به نگه داشتن مایعات نیست و نشانههای کمآبی دارد.
→ در این شرایط فوراً به پزشک مراجعه کنید.
سایر علل تهوع و استفراغ در کودکان
عفونت مجاری ادرار، پنومونی (سینهپهلو)، مننژیت، گلودرد استرپتوکوکی و حتی عفونت گوش نیز میتوانند باعث به وجود آمدن استفراغ شوند.
علت حالت تهوع بدون استفراغ در کودکان
دو مورد از مهمترین دلایل حالت تهوع و استفراغ، آنفلوانزای معده ناشی از ورم معده و روده ویروسی و مسمومیت غذایی است. اما چند علت دیگر حالت تهوع بدون استفراغ عبارتند از:
- درد شدید
- سوء هاضمه
- آلرژی غذایی
- افت قند خون
- بیماری کیسه صفرا
- عطر یا بوهای خاص
- مصرف نوشیدنیهای الکلی
- استرس عاطفی، مانند ترس
- قرار گرفتن در معرض سموم شیمیایی
- دریازدگی و سایر اشکال بیماری حرکتی
- مراحل اولیه بارداری (تهوع صبحگاهی)
تعدادی از داروها نیز میتوانند به ایجاد حالت تهوع بدون استفراغ دامن بزنند به عنوان مثال، بیهوشی عمومی همچنین میتواند احساس تهوع را با خود به همراه داشته باشد.
تشخیص براساس سن کودک
👶 علت تهوع و استفراغ نوزادان (۰ تا ۶ ماه)
- علتهای شایع: ریفلاکس معده، پرخوری، حساسیت به شیر، عفونت ویروسی، نارس بودن دریچه معده
- نشانههای هشدار: استفراغ مداوم با رنگ سبز یا زرد، عدم افزایش وزن، بیحالی شدید، خون در استفراغ → نیاز به مراجعه فوری به پزشک
🧒 علت تهوع و استفراغ کودکان نوپا و پیشدبستانی (۱ تا ۶ سال)
- علتهای شایع: عفونتهای ویروسی، مسمومیت غذایی، بیماری حرکت (در خودرو)، اضطراب
- علائم همراه: بیاشتهایی، اسهال، تب
- معمولاً با مراقبت خانگی و تغذیه مناسب بهبود پیدا میکنند.
👦 علت تهوع و استفراغ کودکان بزرگتر و نوجوانان (۷ تا ۱۴ سال)
- علتهای شایع: اضطراب، بیماریهای گوارشی، میگرن، مسمومیت دارویی
- نشانههای هشدار: تهوع و استفراغ مداوم، کاهش وزن، درد شکم شدید، علائم کمآبی → مشاوره با پزشک الزامی است.
تهوع و استفراغ در کودکان چقدر ادامه پیدا میکند؟
عفونت ویروسی دستگاه گوارش معمولاً با استفراغ آغاز میشود و گاهی وقتها باعث تب کودک میشود. استفراغ کردن کودک اغلب ۱ یا ۲ روز طول میکشد اما امکان دارد مدت زمان بیشتری نیز ادامه پیدا کند. کودک معمولاً همزمان با استفراغ و یا بعد از آن دچار اسهال میشود. استفراغ و اسهال بعد از آن معمولاً بیش از یک هفته ادامه پیدا نمیکند.
سن کودکان و تهوع و استفراغ در کودکان
دلایل تهوع و استفراغ در کودکان به سن کودک بستگی دارد.
نوزاد تازه متولد شده و شیرخواران
به سختی میتوان گفت که نوزاد تف کرده یا استفراغ زیرا ریفلاکس در برخی از شیرخواران شدید بوده یا حجم آن زیاد است. پزشک یا پرستار میتواند به شما در تشخیص این عارضه کمک کند و در صورت نیاز اقدامات درمانی لازم را انجام دهد. استفراغ شدید در نوزادان تازه متولد شده میتواند نشان دهنده بیماریهای خطرناک و جدی باشد و همیشه باید در صورت بروز مورد معاینه و ارزیابی قرار گیرد. استفراغ در نوزادان تازه متولد شده و عفونتهای شیرخوارگی باعث انسداد یا باریک شدن معده و شکم است.
اطفال بزرگتر و کودکان
شایعترین علت اسهال و استفراغ ویروسی در کودکان معمولاً به صورت ناگهانی ایجاد شده و بلافاصله خاتمه مییابد و اغلب بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت طول میکشد. اسهال و استفراغ پس از خوردن غذای آلوده یا بردن دست یا اشیاء آلوده در دهان به وجود میآید. ویروسی که باعث شیوع اسهال و استفراغ میشود به سادگی گسترش مییابد. رعایت دقیق بهداشت میتواند از انتشار ویروس جلوگیری کند. رفلاکس معده و مری، بیماری پپتیک، چسبندگی روده، سندرم استفراغ حلقوی، عفونتهای مجاری ادرار و مجاری تنفسی بیماریهایی هستند که باعث استفراغ در کودکان میشوند.
نوجوانان
عمدهترین دلیل تهوع و استفراغ در کودکان، عفونت است. این استفراغ معمولاً در طول مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت در کودکان مبتلا به اسهال و استفراغ بهبود مییابد. دلایل نادر بالا آوردن در کودکان و نوجوانان بیماری آپاندیس، محرک استفراغ، زخم معده، پانکراتیت، التهاب روده و مصرف مواد سمی است.
۲ راهکار درمان سریع استفراغ کودکان
در ادامه مقاله، درمانهای اصلی و سریع تسکین حالت تهوع را بررسی میکنیم. بسیاری از مواردی که تحت عنوان درمان تهوع وجود دارند، لزوما حالت تهوع را درمان نمیکنند اما میتوانند به شما کمک کنند احساس راحتیِ بیشتری کنید.
درمان استفراغ ویروسی در کودکان : محلول خوراکی آبرسانی (هیدراته کردن) بدن (او آر اس)
اگر به نظر میرسد که بدن کودک شما بیآب شده (دهان خشک، فعالیت کمتر و ادرار کردن کمتر) لازم است که به او محلول هیدراته کردن بدن یا همان او آر اس بدهید. این محلول، آب، نمک و قند مورد نیاز بدن کودک شما را تامین میکند. شما میتوانید این محلول را از داروخانه تهیه کنید.
نحوه مصرف پودر ORS و فرمول ساخت ORS خانگی فوری
اگر کودک به دلیل استفراغ مکرر آب بدن خود را از دست داده است، رساندن مایعات حاوی الکترولیت اولویت اول است. آب خالی به تنهایی سدیم و پتاسیم از دست رفته را جبران نمیکند.
دستور تهیه محلول ORS استاندارد و خانگی:
- بسته ORS داروخانهای: محتوای یک ساشه را در ۴ لیوان (دقیقاً ۱ لیتر) آب جوشیده و کاملاً خنکشده حل کنید. محلول تهیه شده تا ۲۴ ساعت در یخچال قابل نگهداری است.
- فرمول اضطراری در منزل (در صورت عدم دسترسی به داروخانه): ۱ لیتر آب جوشیده سرد شده + ۲ قاشق غذاخوری شکر + نصف قاشق چایخوری نمک خوراکی را کاملاً مخلوط کنید.
روش صحیح خوراندن به کودک: حداقل ۳۰ دقیقه بعد از آخرین استفراغ صبر کنید. سپس هر ۵ دقیقه، ۱ قاشق چایخوری (معادل ۵ سیسی) محلول خنک به کودک بدهید. دادن حجم زیاد در یک نوبت بلافاصله معده را تحریک کرده و باعث بالا آوردن مجدد میشود.
جایگزینهای محلول خوراکی او آر اس
ممکن است برخی از کودکان طعم شور محلول او آر اس را دوست نداشته باشند. اگر کودک شما از خوردن محلول او آر اس اجتناب میکند میتوانید سعی کنید که محلول را سردتر کنید و به کودک خود بدهید.
- همچنین میتوانید محلول او آر اس یخزده به صورت یخمکی برای کودک خود تهیه کنید.
- برای دادن محلول به کودک خود از یک قاشق چایخوری، سرنگ یا قطرهی دارو استفاده کنید.
- همچنین میتوانید مارک محلول را عوض کنید یا از محلول او آر اس با طعمهای مختلف استفاده کنید.
- از محلولهای خانگی استفاده نکنید. چرا که نمک بیش از اندازه و یا کم ایجاد مشکلات جدی میکند.
چه زمانی مصرف خوراکی فایده ندارد و کودک به سرم نیاز دارد؟
اگر کودک حتی یک قاشق آب یا ORS را بلافاصله بالا میآورد (عدم تحمل گوارشی مطلق)، ادامه دادن خوراندن مایعات خطر ورود مایع به ریه (آسپیراسیون) را بالا میبرد. در این شرایط، تنها راه جبران افت شدید مایعات، سرمتراپی وریدی است.
علائم هشداردهنده کمآبی حاد در کودک:
- خشک شدن کامل زبان و مخاط دهان و گریه بدون اشک
- گود رفتن زیر چشمها یا فرورفتگی ملاج سر در نوزادان
- کاهش دفع ادرار (خشک ماندن پوشک بیش از ۶ ساعت)
- بیحالی، خوابآلودگی غیرعادی و عدم پاسخ مناسب به اطرافیان
خدمات فوری رگگیری و وصل سرم کودک در منزل تهران
انتقال کودک بیحال به اورژانس بیمارستانها علاوه بر ریسک ابتلای مجدد به عفونتهای بیمارستانی، برای کودک بسیار استرسزا است. کادر پرستاری اطفال پارسیان مهرپرور با تجهیزات کامل، آنژیوکت مخصوص نوزاد و کودک و تحت نظارت پزشکی، در تمام مناطق تهران اعزام میشوند.
بعد از استفراغ کودک چه کنیم؟
- تا یک ساعت بعد از استفراغ معده کودک را آرام و خالی نگه دارید. (مگر در موارد ابتلاء کودک به اسهال و استفراغ، که باید در این زمان مصرف مایعات را افزایش دهید.)
- بعد از یک ساعت استراحت معده، مقداری کمی آب یا آب میوه به کودک بدهید. ۲۰ دقیقه صبر کنید. اگر معده قادر به نگه داشتن مایع مصرف شده بود، به تدریج مصرف مایعات را افزایش داده و کم کم غذا را نیز اضافه کنید.
- مواد غذایی سبک و کم چربی به کودک بدهید.
- بعد از استفراغ تا زمانی که کودک اظهار تمایل به غذا نکرده است، او را وادار به خوردن غذا یا مایعات نکنید.
- بعد از بهبود وضع کودک و رفع استفراغ، مایعات از دست رفته بدن را با افزایش مصرف شیر، آب، و آبمیوه جبران کنید.
تغذیه مناسب هنگام تهوع و استفراغ در کودکان
کودک حتی در زمان ابتلا به بیماری گوارشی نیز باید رژیم غذایی معمول خود را داشته باشد! بسیار اهمیت دارد که برای کمک به بهبودی کودک، به اندازهی کافی به بدن او انرژی، مواد معدنی و ویتامین برسد. به کودک خود از غذاهایی بدهید که با آن آشناست و به خوردن آن تمایل دارد، مگر آنکه استفراغ کودک شما زیاد و مکرر باشد. بسیاری از کودکان در زمانی که حالت تهوع و استفراغ دارند، ترجیح میدهند که غذاهای ساده بخورند. بسیار مهم است که در این زمان شما انعطافپذیری لازم را داشته باشید و به کودک خود غذایی بدهید که مایل به خوردن آن باشد. میتوانید غذاهایی زیر را به بچهها بدهید :
غذاهای مناسب در زمان تهوع و استفراغ در کودکان
- کلوچه
- حبوبات
- سرلاک
- نان
- برنج
- سوپ
- میوه
- سبزیجات
- گوشت
درمان اسهال و استفراغ کودکان در منزل
اگر کودک شما اسهال دارد، از دادن غذاهای خیلی شیرین به او خودداری کنید. زنجبیل، نعنا، دارچین و… موادی هستند که میتوان در صورت لزوم، از آنها به عنوان درمانی خانگی برای جلوگیری از حالت تهوع و استفراغ استفاده کرد.
بهترین داروها و شربتها برای استفراغ کودکان
در صورتی که استفراغ کودک شدید یا مداوم باشد و روشهای خانگی تأثیرگذار نباشد، پزشک ممکن است از داروهای ضد تهوع مخصوص سن کودک استفاده کند. چند مورد از رایجترین گزینهها به شرح زیر است:
| نام دارو | فرم دارویی | موارد کاربرد بالینی | محدودیت و هشدار پزشکی |
|---|---|---|---|
| اندانسترون (Ondansetron) | شربت، قرص بازشونده، آمپول | گاستروانتریت، استفراغ مداوم اطفال بالای ۶ ماه | تنها با محاسبه میلیگرم به ازای وزن کودک |
| دیمنهیدرینات (Dimenhydrinate) | شیاف، قرص | بیماری حرکت و تهوع ناشی از مسافرت (بالای ۲ سال) | ایجاد خوابآلودگی؛ نامناسب برای عفونت ویروسی |
| متوکلوپرامید (Metoclopramide) | قطره، آمپول | موارد بسیار خاص بستری در بیمارستان | خطر عوارض خارج هرمی (اسپاسم عصبی) در اطفال |
⚠️ نکات مهم:
- هیچ داروی ضد تهوعی نباید بدون تجویز پزشک به کودک داده شود.
- داروهای بزرگسالان هرگز نباید برای کودکان استفاده شوند.
- شربت یا قرص حتماً باید با ابزار اندازهگیری دقیق مصرف شود (سرنگ، قاشق دارویی، فنجان اندازهگیری).
7 روش درمان و پیشگیری از تهوع و استفراغ در کودکان به کمک طب سنتی
گیاهان زیر در طب سنتی برای درمان پیشگیری حالت تهوع و استفراغ در کودکان استفاده میشود.
- ریشه زنجبیل
- برگ نعنا
- دارچین
- آب برنج
- میخک
- زیره سبز
- تخم بادیان رومی یا رازیانه رومی
در ادامه به تفضیل در مورد هر کدام بحث میشود.
۱. ریشه زنجبیل : درمان استفراغ کودکان در خانه
برای جلوگیری از حالت تهوع و استفراغ در کودکان میتوانید یک تکه ریشه زنجبیل را در دهان گذاشته و بجوید. اگر نمیتوانید تندی زنجبیل را تحمل کنید، همراه با آن یک قاشق عسل نیز میل کنید. زنجبیل هزاران سال است که به منظور کاهش درد و مشکلات معده استفاده میشود. محققان بر این باورند که زنجبیل در معده و روده و همچنین مغز و سیستم عصبی برای کنترل حالت تهوع بسیار مفید هستند. اثبات نشده است که این ماده، تهوع و استفراغ در کودکان را متوقف مینماید. این ماده برای کودکان بیش از ۲ سال امن است. از پزشک متخصص اطفال خود سوال نمایید که چگونه آن را امتحان کنید.
۲. برگ نعنا؛ درمان استفراغ کودکان در خانه
برای درمان سریع حالت تهوع و استفراغ، یک فنجان چای نعنا بنوشید! درست کردن چای نعنا بسیار ساده است فقط کافی است مقداری برگ نعنای خشک را داخل آب جوش قرار دهید و بعد از یک ساعت آن را بنوشید. همچنین میتوانید برگ سبز نعنا را بجوید.
۳. دارچین
دارچین یکی از موثرترین و بهترین درمانهای خانگی برای ازبینبردن حالت تهوع و استفراغ در کودکان است. به همین دلیل است که به زنان باردار در سه ماه اول بارداری توصیه میشود برای جلوگیری از حالت تهوع صبحگاهی، حتما از دارچین استفاده کنند. برای استفاده از دارچین و دیگر داروهای گیاهی حتما با پزشک خود مشورت نمایید. یک تکه چوب دارچین را در یک فنجان آب جوش بیندازید، بعد از ده دقیقه آن را در آورید و چای دارچین خود را به همراه یک قاشق غذاخوری عسل نوش جان کنید. اگر میخواهید بهتر نتیجه بگیرید، سه بار در روز از این چای را استفاده کنید.
۴. آب برنج؛ درمان استفراغ کودکان در خانه
اگر مبتلا به ورم معده یا هر نوع مشکل گوارشی عفونی هستید، آب برنج حاوی نشاسته تنها چیزی است که برای جلوگیری از حالت تهوع به آن نیاز دارید. یک پیمانه برنج را در یک و نیم پیمانه آب بجوشانید. برنج را آبکش کنید آب آنرا نگه دارید. آب برنج را جرعه جرعه بنوشید تا تاثیر معجزه آسای آن را بلافاصله مشاهده نمایید.
۵. میخک
گل میخک به عنوان مادهای ضدعفونیکننده و بسیار موثر بر سیستم گوارشی شناخته میشود! برای برطرفکردن حالت تهوع میتوانید چند عدد میخک را بجوید و اگر از طعم تند آن خوشتان نمیآید میتوانید همراه با آن یک قاشق عسل طبیعی مصرف کنید. اگر بعد از جویدن میخکها آنها را قورت دهید مشکلی پیش نمیآید.
6. زیره سبز برای درمان تهوع و استفراغ در کودکان
مقداری زیره سبز را آسیاب کنید! به اندازه یک قاشق غذاخوری از آن برداشته و با یک لیوان آب مخلوط کنید. خوب هم بزنید و بعد مصرف کنید. تاثیر این محلول بسیار سریع و معجزه آسا خواهد بود.
7. تخم بادیان رومی یا رازیانه رومی
بادیان رومی خواص بسیار زیادی دارد و جلوگیری از حالت تهوع تنها یک مورد از صدها فایده این گیاه خوش بو است. برای درمان حالت تهوع کمی تخم بادیان رومی یا رازیانه را بجوید و یا مقداری از آن را در یک فنجان آب جوش بریزید و بعد از اینکه به مدت ۱۰ دقیقه دم کشید، چای رازیانه خود را نوش جان کنید.
از مواد لیست بالا که قابل دسترس هم میباشند میتوانید برای جلوگیری از حالت تهوع و استفراغ در کودکان استفاده کنید. قبل از مصرف برای کودکان حتما با پزشک مشورت کنید.
پرستاری از کودک دچار تهوع و استفراغ
- طی ۲۴ ساعت اول، به کودکان غذاهای سفت ندهید.
- کودکانی که شیر میخورند در زمان بیماری باید بیشتر از زمان عادی شیر بخورند.
- کودکانی که سن بالاتری دارند میتوانند علاوه بر محلول او آر اس، مایعات دیگر نیز مصرف کنند.
- توجه کنید که کودک به اندازهی کافی مایعات مصرف کند، خصوصاً اگر همزمان دچار اسهال نیز هست.
- کودکانی که اسهال دارند نباید آبمیوه مصرف کنند زیرا شکر زیادی دارد که باعث بدتر شدن اسهال میشود.
- اگر کودک در طول ۸ ساعت، بدون استفراغ، مایعات مورد نظر را بنوشد به تدریج به او غذاهای سفت بدهید.
خلاصه مطلب
تهوع و استفراغ در کودکان ممکن است ناشی از عوامل مختلفی باشد از جمله عفونتها، مسمومیت غذایی، بیماریهای معده و گوارشی و تغذیه نامناسب. اغلب این علائم بهعنوان مشکلات کوتاهمدتی در نظر گرفته میشوند، اما در برخی موارد نیاز به مراجعه به پزشک دارند. اگر کودک شما به مدت طولانی تهوع و استفراغ دارد، احتمالاً نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. پزشک با انجام معاینهها و آزمایشهای لازم، علت این علائم را تشخیص خواهد داد و بر اساس آن، درمان مناسب را تجویز خواهد کرد.
نیاز به پرستار متخصص برای مراقبت از کودک بیمار در منزل دارید؟
پرستار کودک در صورت بروز مشکل تهوع و استفراغ در کودکان به شدت لازم است. به همین دلیل پارسیان مهرپروربه شما پیشنهاد میدهد اگر به دلیل مشغله کاری در مراقبت کودک دچار مشکل هستید از خدمات پرستار کودک در منزل ما استفاده کنید. چرا که علی رغم تجربه کافی، پرستاری از کودکان در منزل خودش روند بهبودی سریع تری را دنبال خواهد کرد.
منابع و مستندات بالینی
- راهنمای مراقبت و درمان استفراغ در کودکان - HealthyChildren (آکادمی اطفال آمریکا AAP)
- دستورالعمل کنترل کمآبی و مصرف ORS در کودکان - سازمان بهداشت جهانی (WHO)
تأییدیه محتوا: تدوین و بازبینیشده توسط تیم بالینی و پرستاری مرکز خدمات مراقبت و پرستاری در منزل پارسیان مهرپرور (دارای مجوز رسمی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی).
سلب مسئولیت پزشکی: اطلاعات این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص و دستور مستقیم پزشک معالج نیست. در صورت مشاهده علائم کمآبی شدید یا عدم تحمل مایعات، بلافاصله اقدام درمانی لازم را انجام دهید.
پرسش های متداول
کودک را تا ۶۰ دقیقه بعد از استفراغ از خوردن غذا و مایعات بازدارید. سپس با جرعههای کوچک آب یا محلول ORS شروع کنید. اگر تحمل کرد، غذاهای سبک مانند نان تست، برنج، موز یا سوپ کمچرب به او بدهید.
شربت اندانسترون (با نسخه پزشک) یکی از موثرترین شربتهای ضد تهوع کودکان است، مخصوصاً در استفراغ ویروسی.
بله، بهویژه در کودکان بزرگتر. تنظیم فضای آرام و آرامشبخش برای کودک و کمک به او برای تنفس عمیق و آهسته میتواند به کاهش این علائم کمک کند.
هر کدام از مواردی که در این مقاله گفته شد می تواند علت تهوع کودک باشد اما اگر تهوع و استفراغ بیش از ۲۴ ساعت ادامه داشت و با ضعیفی و خستگی شدید همراه شد، بهتر است بدون تاخیر به پزشک مراجعه کنید.
برای جلوگیری از مصرف بیش از حد مایعات به او آموزش دهید که بهموقع تشخیص دهد که کی نیاز به نوشیدن دارد و همیشه بهمیزان معقول مایعات مصرف کند.
خیر تهوع و استفراغ میتوانند بهعنوان واکنشهای طبیعی به مشکلات معمولی بهداشتی و پزشکی در نظر گرفته شوند. اما اگر این علائم مداوم باشند و با علائم دیگر همراه شوند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
بله، اجتناب از غذاهای چرب، تند و سنگین و تمرکز بر مصرف غذاهای سبک و آسانگوار میتواند به کاهش علائم کمک کند. همچنین، ممکن است پزشک معالج کودک شما مکملهای معدنی و ویتامینهای مناسب برای کودک تجویز کند.
بله، شیر مادر یا شیر خشک را میتوان بعد از استراحت کوتاهمدت (۱۵ تا ۳۰ دقیقه) ادامه داد. اگر نوزاد استفراغ شدید دارد، با پزشک مشورت کنید.
معمولاً زمانی اتفاق میافتد که معده کودک خالی است. اگر مکرر تکرار شود یا همراه با درد شکم باشد، باید بررسی پزشکی انجام شود.
استراحت، تغذیه سبک (موز، برنج، نان تست)، نوشیدن محلول ORS و در موارد شدید، شربت اندانسترون یا داروهای ضد تهوع تجویزی.
اگر استفراغ بیشتر از ۲۴ ساعت ادامه دارد، همراه با تب بالا، خوابآلودگی، کاهش ادرار، یا خون در استفراغ باشد، باید سریع به پزشک مراجعه شود.
16 دیدگاه
[…] کودکان درمان نشود ؛ علائمی نظیر از دست دادن اشتها، استفراغ و ثابت ماندن وزن از نشانههایی است که به مرور زمان خود […]
[…] کودک در هنگام بیماری یا پس از بهبود دچار تب، سردرد، استفراغ، تحریک پذیری و سفتی گردن شود به این معنا می باشد که در […]
[…] تهوع و استفراغ […]
[…] نرفتن علائم اضطراب آنان به اشکال مختلف مانند سردرد، تهوع، گیجی، تب و… بروز […]
[…] استفراغ مکرر […]
[…] این حال مقادیر بسیار بسیار زیاد میتواند باعث تهوع، اسهال، سنگ کلیه و گاستریت (التهاب دیواره معده) در کودک […]
[…] استفراغ می […]
[…] حالت تهوع، استفراغ و حتی اسهال […]
[…] که استفراغ و اسهال دارد و همچنین عرق کردن شبانه کودک […]
[…] تهوع یا استفراغ که تا چند ساعت طول بکشد […]
[…] گریه نوزادتان به کار ببرید، اما مراقب علائمی مانند تب، استفراغ یا اسهال و بثورات پوستی باشید. اگر کودک شما هر کدام از این علائم […]
با سلام از دیروز پسرم ۵سالشه استفراغ وبی حال هست و بعضی مواقع تب هم میکنه وزیاد میخوابه
سلام، به نظر میرسه که پسرتون دچار یک عفونت ویروسی یا مسمومیت غذایی شده باشه. استفراغ، تب و خوابآلودگی از علائم رایج این موارد هستند. مهمه که او را هیدراته نگه دارید، یعنی به او مایعات کافی بدهید، مثل آب، محلولهای الکترولیت یا آبمیوههای طبیعی رقیق شده.
اگر علائم او بیش از ۲۴ تا ۴۸ ساعت ادامه پیدا کرد، یا اگر بیحالیش تشدید شد، یا تب بالا و مقاوم به دارو شد، حتماً با پزشک تماس بگیرید.
سلام.مقاله کامل و مفید بود واقعا
درود و احترام ممنون از توجه شما
[…] این حال مقادیر بسیار بسیار زیاد میتواند باعث تهوع، اسهال، سنگ کلیه و گاستریت (التهاب دیواره معده) در کودک […]