مراقبت از بیمار سرطانی در منزل
مراقبت از بیمار سرطانی به معنی کمک به تقویت بنیه جسمی، روحی و معنوی بیمار است. میخواهیم بیمار سرطانی حتی از یک روز زندگی خود لذت ببرد. اگر قصد دارید مراقب خوبی برای بیمار باشید به او ترحم نکنید. بهتر است قبل از مراقبت از بیمار به خودتان کمک کنید. توان جسمی، روحی و معنوی مراقب بیمار در این شرایط اهمیت مییابد. مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان در واپسین روزهای حیاتش بر روی رشد شخصیتی پرستار هم تأثیر مثبت دارد. اگر خانواده و نزدیکان بیمار از وی در واپسین روزهای زندگی اش مراقبت کنند، احساس ناراحتی آنان بعد از فوت بیمار کمتر خواهد بود. در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور به بررسی ۷ نکته مهم نگهداری از بیماران سرطانی و پرستار مناسب این بیماران میپردازیم.
در ادامه به موارد زیر میپردازیم :
- تفاوت مراقبت از بیمار سرطانی در منزل و در آسایشگاه
- ویژگی های آسایشگاه مناسب برای بیمار سرطانی
- مراقبت فیزیکی از بیمار سرطانی
- مراقبت عاطفی از بیمار سرطانی
- برنامه ریزی صحیح برای بیمار سرطانی
- پرستار مناسب بیمار سرطانی
- نکاتی درباره بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته
تفاوت مراقبت از بیمار سرطانی در منزل و آسایشگاه
مسئله ای که قبل از انتقال بیمار خود به مراکز نگهداری از بیماران سرطانی باید بررسی کنید : آیا آسایشگاهها مکانهای مناسبی برای مراقبت از بیمار مبتلا به سرطان در آخرین روزهای بیماران سرطانی میباشند؟ احتمالاً برخی آسایشگاهها قادر باشند نیازهای سالمندان را تأمین کنند، اما نگهداری از بیمار سرطانی که در مراحل پایانی عمرشان میباشند مسئله دیگری است. دور بودن این بیماران در این شرایط از خانواده تجربه سختی است. مراقبت در منزل، مقرون به صرفه ترین روش نگهداری از مبتلایان به سرطان است. شرایط مختلفی برای ارائه خدمات به بیمار سرطانی وجود دارد: خدمات بخش بستری بیمارستانی، کلینیک سرپایی و مراقبت در منزل از سایر روشهای نگهداری از بیمار مقرون به صرفه تر است.
خدمات مراقبتی مربوط به بیمار سرطانی در منزل توسط مرکز مهرپرور ارائه میشود.
پرستار بیمار سرطانی در بیمارستان در مقابل مراقبت در منزل
درمان سرطان در مرحله آخر هیچ اثر درمانی ندارد. این بیشتر یک درمان تسکینی است. بیمار در محیط بیمارستان احتمالاً از نظر عاطفی و روانی آشفته می شود. مراقبتهای بهداشتی در خانه میتواند آسایش، کمک و مشاوره را در آسایش خانه فراهم کند.
پرستار مناسب بیمار سرطانی در منزل
جهت مراقبت از بیمار سرطانی، مراقب بیمار باید از لحاظ جسمانی توانایی بلند کردن بیمار و از لحاظ خانوادگی توانایی رسیدگی داشته باشد و دغدغه فکری نداشته باشد. پرستار بیمار میتواند به بیمه و سایر مسائل مالی بیمار رسیدگی کند و قبوض مربوط به بیمار را پرداخت کند. همچنین پرستار بیمار چه در مراکز درمانی و چه در منزل بیمار میتواند هماهنگی لازم در زمان ملاقات با خانواده، عزیزان، دوستان و کارکنان آسایشگاه را انجام دهد.
- فردی از اعضای خانواده بیمار که عهده دار نگهداری از بیمار میباشد بهتر است فردی را نیز به عنوان جایگزین در نظر داشته باشد.
- در صورتی که فردی که مراقبت از بیمار را انجام میدهد شاغل میباشد لازم است توانایی مرخصی گرفتن از محل کارش را داشته باشد.
- فردی که از بیمار END STAGE مراقبت میکند از لحاظ روحی باید توانایی مراقبت از کسی که آخرین روزهای زندگی خود را میگذرد داشته باشد.
پرستار بیمار سرطانی در منزل
با رسیدن به آخرین روزهای زندگی بیمار، پیش بینی چیزهایی که قرار است اتفاق بیفتد دشوار خواهد بود. مسئولیتهای فرد مراقب ممکن است بر اساس محل ارائه خدمات تغییر کند. برای مثال، ارائه خدمات مراقبتی در منزل به جای بیمارستان یا مرکز تخصصی مراقبت پایان زندگی ممکن است مسئولیتهای بیشتری را بر دوش فرد مراقب بگذارد.
چه زمانی باید از پرستار بیمار سرطانی در منزل کمک گرفت؟
خانواده و اطرافیان یم بیمار سرطانی لازم است در شرایط زیر با مراکز خدمات پرستاری در منزل تماس بگیرند:
- در صورت وجود مشکل در تنفس در بیمار مبتلا به سرطان
- در صورتی که فرد مبتلا به تنهایی قادر به حرکت نمیباشد.
- چنانچه بیمار مبتلا به سرطان گرفتار افکار خودکشی است.
- در صورتی که بیمار مبتلا بی اشتها یا کم اشتهاء میباشد.
- زمانی که بیمار سرطانی با داروهای مسکن تجویز شده تسکین نمییابد.
- زمانی که بیمار مبتلا به سرطان همیشه ناله میکند و ناراحتی زیادی دارد.
- چنانچه بیمار مبتلا به سرطان قادر به ادرار کردن یا تخلیه روده نمیباشد.
- در صورتی که خانواده بیمار برای رسیدگی به وی یا دادن داروها مشکل دارند.
- اگر فرد مبتلا از علائم جدیدی مانند تهوع، استفراغ، درد در شکم، بی قراری و بسیاری موارد دیگر رنج میبرد.
- اگر تنفس فرد مبتلا پر سر و صدا، همراه با احتقان و غرغر یا صداهای تق تق میباشد، پرستار بیمار سرطانی لازم است.
ویژگیهای مرکز نگهداری بیماران سرطانی
راحتی بیمار و امکانات موجود در مراکز نگهداری اولویت انتخاب میباشند. آسایشگاه همه ی تجهیزات و وسایل مورد نیاز برای مراقبت از بیمار را فراهم میکند. کارکنان آسایشگاهها بهتر است توانایی پشتیبانی ۲۴ ساعته داشته باشند. برنامهی مراقبت از بیمار در آسایشگاهها باید شامل ملاقات مداوم کارکنان آسایشگاه برای رفع نیازهای بیمار باشد.
برنامه ریزی های آسایشگاه
نگهداری توسط پرستار (مراقب) شخصی یا یکی از اقوام درجه یک بیمار چند ساعت در هفته، ملاقات پزشک آسایشگاه یک یا دو بار در هفته با بیماران بستری، ملاقات مددکار اجتماعی با بیماران بستری یک بار در ماه و ارائه خدمات بهداشتی یک تا سه بار در هفته از جمله مسائلی است که باید در برنامه ریزی آسایشگاه قرار گیرد.
مراقبت فیزیکی از بیمار سرطانی
- دادن داروهای بیمار
- گذاشتن لگن برای بیمارانی که تحرک ندارند
- نظارت بر وضعیت بیمار و آگاهی از نشانههای بیمار
- به بیمار کمک کنند هر ۲-۱ساعت تغییر وضعیت بدهد
- بیمار را تشویق کنند تا به اندازۀ ممکن فعالیت داشته باشد
- بیمار را هنگامی پیادهروی و سایر فعالیتهای بدنی همراهی کنند
- کمک به بیمار در زمان تحرک و پایین آمدن از تخت (بیماران اصولاً سرگیجه و عدم تعادل دارند)
- پاکسازی اطراف بیمار از اجسام، لباسها و سایر چیزهایی که احتمالاً باعث زمین خوردن شود
- کمک به استحمام بیمار و استفاده از کفپوش مناسب برای جلوگیری از لیز خوردن، استفاده از صندلی حمام جهت استحمام راحت تر بیمار
مراقبت عاطفی از بیمار سرطانی
بیماران سرطانی در روزهای واپسین زندگی خود علاوه بر مراقبتهای فیزیکی به رسیدگیهای عاطفی نیازمندند. بیمار سرطانی به دلیل ریزش مو، عدم اطمینان از آینده دچار افسردگی میشود. افسردگی بالینی بیمار روند بیماری را دچار مشکل میکند. درمان افسردگی بیمار شامل دارو درمانی، مشاوره یا ترکیب این دو است. توجه و مراقبت از بیمار میتواند رنج و درد بیمار را کاهش دهد. مراقبتهای عاطفی شامل موارد زیر میباشد :
| موارد | توضیحات |
| با بیمار وقت بگذرونید | لازم است به بیمار گوش دهید، با او صحبت کنید برایش کتاب و مجله بخوانید یا موسیقی پخش کنید. |
| ابراز علاقه به بیمار | به بیمار عشق هدیه کنید و برای او همدم خوبی باشید. |
| اجازه دهید بیمار صحبت کند | از بیمار بخواهید در مورد نگرانیها و ترسهایش صحبت کند.
قبل از آمادگی بیمار وی را به صحبت کردن مجبور نکنید. |
| درک احساسات بیمار | در صورتی که بیمار احساس ناراحتی میکند او را مجبور به ابراز خوشحالی نکنید.
در صورتی که احساس افسردگی، اضطراب یا ترس بیمار شدید است دنبال آوردن دلیل نباشید. |
| تشویق بیمار | بیمار را به انجام کارهایی که دوست دارد تشویق کنید. |
برنامه ریزی صحیح برای بیمار سرطانی
این مساله را به خاطر داشته باشید که قرار است از کسی که پس از تحمل چندین سال سرطان در حال مرگ است پرستاری کنید. فراموش نکنید که مراقبت از بیمار کاری با ارزش و در عین حال سخت است. طوری عمل نکنید که خودتان نیز دچار بیماری شوید و قادر به مراقبت از بیمار نباشید چون در غیر این صورت قادر نخواهد بود در زمانهای حیاتی از بیمار خود مراقبت کنید. فراموش نکنید که نیازهای بیمار خود را به دقت بررسی نمایید گاهی مراقبت در آسایشگاه میتواند پاسخ بهتری به نیاز بیمار شما باشد.
مراقبت از بیمار سرطانی بعد از شیمی درمانی
مراقبت بعد از شیمی درمانی برای اطرافیان: مسئلهای که در مورد بیماران سرطانی وجود دارد این است که در طول درمان و یا مدتی بعد از شیمی درمانی، سیستم ایمنی بدنشان ضعیف شده و سلولهای خونی که بدن را در مقابل بیماری، عفونت و خونریزی بیش از حد محافظت میکنند، کاهش مییابند. بنابراین بعد از شیمی درمانی خطر ابتلا به عفونت، خونریزی و مشکلات پوستی افزایش پیدا میکند؛ احتمالاً در این دوران شما دچار زخمهای دهانی، ناراحتی معده و اسهال شوید؛ و یا احتمالاً خیلی زود خسته شوید و اشتهای شما کاهش یابد. کاری که شما باید بعد از شیمی درمانی انجام دهید این است که از خود در برابر مشکلات ذکر شده در بالا مراقبت کنید؛ در ادامه این مقاله با این اصول آشنا خواهید شد:
مراقبت های بعد از شیمی درمانی برای دهان
برای مراقبتهای بعد از شیمی درمانی از دهان خود به موارد زیر توجه کنید:
- یکبار در روز از نخ دندان استفاده کنید.
- از دهان شویههای حاوی الکل استفاده نکنید.
- از خمیر دندانهای حاوی فلوراید استفاده کنید.
- اجازه دهید مسواکتان بین هر بار استفاده در معرض هوا کاملاً خشک شود.
- برای مراقبت از لب از محصولاتی استفاده کنید که از خشکی و ترک لبها پیشگیری کند.
- دندانها و لثهتان را 2 تا 3 بار در روز هر بار به مدت 2 تا 3 دقیقه بشویید. از مسواکهای نرم استفاده کنید.
- اگر دچار زخمهای جدیدی در دهان شدید، یا درد شدیدی را در این ناحیه احساس کردید حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مراقبت از بیمار سرطانی بعد از شیمی درمانی برای جلوگیری از عفونت
- اطمینان حاصل کنید که آبی که مصرف میکنید کاملاً سالم است.
- از خوردن یا نوشیدن چیزهایی که احتمالاً خراب یا فاسد شده باشند خودداری کنید.
- با نحوه صحیح طبخ غذا برای حفظ کیفیت آن و اصول نگهداری صحیح از مواد غذایی آشنا شوید.
- هنگام غذا خوردن در بیرون از منزل مراقب باشید. از خوردن سبزیجات خام، گوشت، ماهی یا هر چیز دیگری که از سلامت آن مطمئن نیستید خودداری کنید.
بعد از شیمی درمانی چی بخوریم؟
تغذیه نقش مهمی در مراقبت های بعد از شیمی درمانی دارد. با تغذیه میتوان عوارض و تغییرات ناشی از شیمی درمانی را به حداقل رساند. بیمارانی که دوره شیمی درمانی انجام میدهند باید میوه و سبزیجات خام بیشتری مصرف کنند و بهتر است تا حد امکان از غذاهای آماده، فست فودها و گوشت چرخکرده رستورانی پرهیز کنند. انگور، طالبی، کشمش و انجیر از میوههای ضروری برای تغذیه مناسب پس از شیمی درمانی هستند که باید در رژیم غذایی بیمار سرطانی گنجانده شوند. لیست غذاهای سالم پس از شیمی درمانی که باید در رژیم غذایی داشته باشید، عبارتند از:
- کره بادام زمینی
- مصرف مایعات زیاد
- حبوبات، آجیل و لوبیا
- مصرف غذاهای کم چرب
- دریافت پروتئین و کالری کافی
- دسر، پنکیک، وافل، شیرینی، مربا و عسل
- انجام فعالیت ورزشی برای افزایش اشتها
- مصرف روزانه وعدههای غذایی و میان وعده
- تخم مرغ، مرغ، گوشت قرمز کم چرب و ماهی
- مصرف نوشیدنیهای پرکالری مثل شیک و اسموتی
- مصرف پنیر، ماست یونانی، شیربرنج، فرنی، سوپ و سیب زمینی پخته
- غذاهای خنک و سردتر که بوی کمتری دارند و حالت تهوع بیمار را کمتر میکنند.
نکاتی درباره بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته
مبتلایان به سرطان پیشرفته دیگر امکان بهبودی کامل ندارند. هدف درمانی در این مرحله حفظ کیفیت زندگی بیمار است. بیمار در این دوران به موارد زیر احتیاج دارد :
- کاهش و یا از بین بردن درد
- کمک به کاهش ترس و اضطراب
- کمک برای حفظ استقلال بیمار
عوارض تغذیه ای مرتبط با بیمار مبتلا به سرطان پیشرفته
بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته دچار بی اشتهایی میشوند. کنترل و درمان یبوست در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته مهم میباشد. این بیماران اغلب احساس سیری کاذب دارند و دچار خشکی دهان هستند. تهوع در بیماران مبتلا به سرطان آزار دهنده است و استفراغ در بیماران مبتلا به سرطان وجود دارد. همچنین نفخ و اختلال بلع در بیماران مبتلا به سرطان آزاردهنده میباشد.
تاثیر تغذیه مناسب در مراقبت از بیمار سرطانی
تغذیه مناسب برای بیمار سرطانی باعث بهبودی نمیشود اما کمک کننده است. بهتر است غذاها حاوی پروتئین کافی و پرکالری باشند و هر ۲-۱ ساعت وعده غذایی سبک و میان وعده مصرف کنند. مکملهای غذایی بهصورت مایع یا پودر خصوصاً اگر اشتهای خوردن غذا ندارید میتواند کمککننده باشد. در صورت خشکی دهان و مشکل بلع همراه غذا مایع مصرف کنید. در غیر اینصورت دچار سیری زودرس خواهید شد. بهتر است بیمار در حین پخت و پز از بوی غذا دوری کند.
طول عمر بیماران سرطانی متاستاز
بیمار سرطانی چقدر عمر میکند؟ مهمترین نکته در فرایند درمان بیماری سرطان، تشخیص زودهنگام است. در صورتیکه وجود غده سرطانی در مراحل اولیه مشخص شود، احتمال درمان بسیار بالا خواهد بود و معمولا بیمار طول عمر طبیعی طی خواهد کرد. حدود نیمی از بیماران مبتلا به سرطان، پس از شیمی درمانی، رادیوتراپی، پرتودرمانی، هورمون درمانی و جراحی به زندگی عادی برمیگردند. اما این موضوع در رابطه با بیماران سرطانی متاستاتیک فرق میکند. تشخیص دیرهنگام بیماری به معنی متاستاز تومور اولیه به سایر اندامها است. این مسئله روند درمان را مختل خواهد کرد. متاسفانه سرطان متاستاتیک در اغلب موارد در نهایت به مرگ بیمار ختم خواهد شد.
مراحل پایانی سرطان و نشانه های مرگ بیمار سرطانی
هیچوقت نمیتوان زمان مشخصی برای مرگ بیماران سرطانی پیشبینی کرد. اما برخی از علائم نشان میدهد که افراد لحظات آخر زندگی خود را سپری میکنند. دانستن هریک از علائم اخرین روزهای بیماران سرطانی میتواند به همراهان بیماری یا کسانی که از او مراقبت میکنند، بسیار کمک کننده باشد:
- کاهش وزن و ضعف عضلات
- دهان و لبهایش خشک میشود.
- احساس ضعف و خستگی بیشتر از گذشته
- کاهش اشتها و مشکل هنگام بلع غذا یا آب
- عدم علاقه به انجام هیچ فعالیت و سرگرمی
- کنترل ادرار و مدفوع خود را از دست میدهد.
- دست و پایی سرد که گاهی بهرنگ آبی دیده میشود.
- خوابیدن و استراحت کردن بیش از گذشته و حد معمول
- تنفس کندتر میشود و بیمار با مکثهای طولانی نفس میکشد.
- بیقراری در بیماران سرطانی، حرکات تکراری و غیر ارادی انجام میدهد.
- تنفس پر سروصدا؛ چرا که بیمار قادر نیست که آب دهان خود را در دهان و گلویش بهخوبی کنترل کند یا نگهدارد.
بلافاصله بعد از مرگ بیمار سرطانی چه اتفاقی میافتد؟
پس از مرگ، ماهیچههای فرد شل میشود و تنفس، ضربان قلب و نبض متوقف خواهند شد. حتی در زمانی که انتظار مرگ میرود، طبیعی است که مراقبین احساس شوک و ناباوری کنند. اگرچه باید به اعضای تیم مراقبت درمانی و پایان زندگی و پزشک بیمار در این باره اطلاع داده شود، اما مرگ طبیعی یک موضوع فوریتی نیست. در این شرایط بسیاری از افراد با عزیزان خود یکجا مینشینند، با یکدیگر آرام صحبت میکنند و دست در دست قرار میدهند و به عزیز از دست رفتهشان مینگرند.
خلاصه مطلب مراقبت از بیمار سرطانی
مراقبت از بیمار سرطانی به معنی کمک به تقویت بنیه جسمی، روحی و معنوی بیمار است. مراقبت از بیمار سرطانی در منزل، مقرون به صرفه ترین روش نگهداری است. شما باید یک برنامه ریزی صحیح برای بیمار سرطانی داشته باشید. جهت استخدام پرستار بیمار سرطانی و مشاوره رایگان میتوانید با مرکز مهرپرور تماس حاصل فرمایید.
بیشتر بخوانید:
سرطان ریه : مهمترین علائم سرطان ریه در مردان و زنان + ۴ روش درمان آنها
مقاله سرطان دهانه رحم : نشانه ها، علل ، راههای تشخیص ، پیشگیری و درمان سرطان رحم
بیماری سرطان سینه : ۹ علامت اولیه سرطان پستان و راههای درمان آن + تشخیص سرطان سینه در منزل