رژیم غذایی کبد چرب
رژیم غذایی کبد چرب، یک برنامه غذایی سالم و مناسب برای حفظ سلامت کلی بدن است. این رژیم غذایی فقط مختص افراد مبتلا به کبد چرب نمی باشد. کبد چرب یکی از بیماریهایی است که در سالهای اخیر بسیاری از افراد به آن مبتلا شدهاند و از نتایج مستقیم کم تحرکی، چاقی و دیابت است. در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور یک رژیم غذایی مناسب برای مراقبت از بیماران مبتلا به کبد چرب می پردازیم. دلیل ایجاد بیماری کبد چرب ، انباشتگی چربی در کبد است. این بیماری بر اثر سوء مصرف الکل، زندگی ناسالم و یا ژنتیک در افراد بوجود می آید. به دلیل شیوع این بیماری در افراد و گسترش مراکز پیشگیری این بیماری در چند سال اخیر ۳۱ درصد رشد داشته است.
بیماری کبد چرب چیست؟
کبد دومین عضو بزرگ در بدن انسان است و مسئول به اصطلاح رد کردن تمام مواد غذایی و نوشیدنی مصرف شده از صافی است که این بدان معناست که کبد فاکتورهای مضرر مواد غذایی را گرفته و آنها را به صورتی بدون ضرر وارد سیستم های دیگر بدن می کند. کبد به طور طبیعی خود را توسط سلول هایی ترمیم و پاکسازی میکند اما اگر فاکتورهای منفی وارد شده بیار باشند در این کار اختلال رخ می دهد. وجود چربی در کبد هر انسانی طبیعی است اما اگر کبدی دارای 5 تا 10 درصد چربی باشد کبد چرب نامیده می شود؛ کبد چرب یک موقعیت مخرب را در بدن ایجاد می کند و بدتر اینکه علامت هشدار دهنده خاصی در ابتلا ندارد.
علائم بیماری کبد چرب
- نفخ کردن
- داشتن تنفس بدبو
- داشتن سوء هاضمه
- سفید شدن موها زودتر از موعد
- از دست دادن بخشی از وزن به طور ناگهانی
البته نشانه های گفته شده در بالا در همه بیماران دیده نمی شود و متأسفانه افراد زمانی متوجه می شوند که بیماری پیشرفت می کند.
بیماری کبد چرب افراد را چگونه درگیر می کند؟
وظیفه اصلی کبد بیرون کردن سموم از بدن ، تصفیه خون و متابولیسم داروها و دیگر مواد شیمیایی است ، کبد دومین ارگان اصلی در بدن است . بیماری های مربوط به کبد بر روی این وظایف کبد اثر می گذارند.
علل ایجاد کبد چرب
- مقاومت به انسولین
- بیماری های ژنتیکی
- مصرف نوشیدنی های الکلی
- بیماری هایی مانند دیابت نوع ۲
- داشتن سبک زندگی بدون تحرک
- این موارد باعث می شود که گلوکز دریافتی توسط بدن سوخته نشود و به عنوان چربی در کبد ذخیره شود.
انواع بیماری کبد چرب
- کبد چرب الکلی که ناشی از مصرف بیش از حد الکل می باشد.
- کبد چرب غیر الکلی که ناشی از ژن ها، اختلال متابولیکی و یا شیوه زندگی بی تحرک می باشد و بافت کبد به سبب انباشته شدن بیش از حد چربی ملتهب می شود و در صورتی که به موقع درمان نشود، آسیب کبدی ایجاد می شود.
افراد و سالمندان مبتلا به کبد چرب در صورتی که تغییرات فوری را در رژیم غذایی خود را آغاز نکنند و تحرک را به برنامه روزانه خود اضافه نکنند ممکن است دچار سیروز کبدی و یا سرطان کبد بشوند.
مواد غذایی مناسب برای مبتلایان به کبد چرب
در ادامه غذاها و نوشیدنی هایی معرفی می کنیم که بهتر است برای حفظ سلامت کبد خود و پیشگیری از کبد چرب به رژیم غذایی خود اضافه کنید.
مصرف ماهی در مبتلایان به کبد چرب
ماهی از ۲ جهت مفید است
- ماهی های چرب مملو از اسیدهای چرب امگا ۳ می باشند که التهاب را کم می کنند.
- مصرف ماهی نسبت امگا ۳ به امگا ۶ را در سطح نرمال نگه می دارد که این موضوع باعث کم شدن وزن بدن می شود.
بهترین نوع ماهی برای مبتلایان به کبد چرب ماهی قزل آلا وحشی، ماهی خال مخالی، کپور نقره ای و هیلسا می باشد.بهتر است مراقب سالمند هفته ای دو بار از انواع این ماهی ها را به روش سالم برای سالمند طبخ کند.
مصرف روغن زیتون در مبتلایان به کبد چرب
مصرف روغن زیتون سبب بهبود چربی خون می شود و باعث بهبود سوخت و ساز گلوکوز می شود. روغن زیتون یک منبع عالی از اسیدهای چرب غیر اشباع است که به بیماران مبتلا به کبد چرب غیر الکلی کمک می کند تا شرایط خود را بهبود ببخشند. از پرستار سالمند بخواهید در رژیم روزانه سالمند ۴ تا ۵ قاشق غذاخوری روغن زیتون بگنجاند. روش های مصرف پیشنهادی :
- روغن زیتون برای سس سالاد
- روغن زیتون برای کباب کردن، پختن، و سرخ کردن سبزیجات
مصرف آووکادو در رژیم غذایی کبد چرب
میوه آووکادو طعم کرده ای مانند دارد و حاوی مقدار زیادی اسید های چرب غیر اشباع می باشد .ئمواد غذایی سرشار از اسید های چرب غیر اشباع التهاب ناشی از افزایش وزن و سطح کلسترول بد و تری گلیسیرید را در خون کم می کنند و کلسترول خوب را افزایش می دهند.از آنجا که این میوه در کاهش وزن نیز نقش دارد بعد از اینکه چربی در کل بدن کم شد در کبد هم کم میشود. از پرستار سالمند بخواهید از این میوه و ترجیحاً در وعده صبحانه سالمند استفاده کند
گردو در رژیم غذایی کبد چرب
این ماده غذایی سرشار از آنتی اکسیدان ها و چربی های سالم می باشد ، در صورت مصرف گردو سطح تری گلیسرید کبدی کم می شود .گردو به کاهش التهاب و افزایش حساسیت به انسولین کمک می کندو سبب کاهش انباشتگی چربی کبدی می شود.از مراقب سالمند بخواهید گردو را به طور منظم به وعده صبحانه یا کاسه سالاد سالمند اضافه کند.
مصرف توفو در رژیم غذایی کبد چرب
توفو یا پنیر سویا ماده غذایی است شبیه پنیر و با افزودن مواد انعقاد دهنده به شیر سویا بدست می آید . این ماده منبع خوبی از پروتئین و آنتی اکسیدان ها می باشد. مصرف منظم توفو سطح کلسترول بد را کم می کند توفو سبب کاهش وزن و افزایش کل پروتئین و آلبومین بدن می شود می شود. پرستار سالمند می تواند پس از تهیه این ماده غذایی توفو آن را به صورت کبابی و یا به صورت تکه های کوچک در سالاد سالمند اضافه کند.
مصرف سبزیجات و میوه ها در مبتلایان به کبد چرب
مصرف روزانه سبزیجات و میوه ها، درصد چربی در بدن فرد مبتلا را کاهش می دهد و در نتیجه، چربی کبد نیز کاهش پیدا می کند. مراقب سالمند بهتر است از سبزیجات و میوه های رنگارنگ استفاده کند زیرا هر کدام، مواد مغذی متفاوتی دارند.سالمند بهتر است هر روز چهار وعده از پنج نوع سبزی و سه وعده از سه نوع میوه مختلف را مصرف کند.در صورت رعایت این رژیم در طول دو هفته، وزن زیادی را از دست می دهد و کبد شروع به بازسازی مجدد خود می کند.
مصرف چای سبز و درمان کبد چرب
یک از بهترین نوشیدنی ها برای کاهش وزن بدن مصرف چای سبز می باشد. چای سبز منبع خوبی از آنتی اکسیدان ها می باشد که باعث کاهش التهاب کبدی، کاهش میزان چربی در کبد و کاهش سطح آنزیم های کبدی در بیماران مبتلا به کبد چرب غیر الکلی می شود.مراقب سالمند بهتر است در برنامه غذایی سالمند روزانه ۳ تا ۴ فنجان چای سبز بگنجاند تا از شر چربی های اضافه خلاص بشود.
مصرف سیر در رژیم غذایی کبد چرب
آلیسین موجود در سیر یک آنتی اکسیدان قوی می باشد و شما را از بیماری های مختلفی، از جمله کبد چرب غیر الکلی و الکل، محافظت می کند. سیر به کاهش التهاب، خارج کردن سموم بدن و کاهش حجم چربی در بدن کمک می کند. بهترین روش مصرف سیر در رژیم غذایی کبد چرب روش های زیر است :
- صبح ها یک حبه سیر
- اضافه کردن سیر به سوپ یا سس سالاد
مصرف دانه های آفتابگردان برای درمان کبد چرب
این دانه هاسرشار از اسیدهای چرب غیر اشباع می باشند و منبع غنی از فیبر و مس هستند. با مصرف دانه آفتابگردان، استرس کاهش یافته و کبد چرب غیر الکی درمان می شود. بهترینی روشی که مراقب سالمند می تواند این دانه را به برنامه غذایی سالمند اضافه کند ، این دانه را به اسموتی یا وعده صبحانه سالمند اضافه کند و یا قبل یا بعد از فعالیت، یک مشت از این دانه ها را به او بدهد.
مصرف جو برای درمان کبد چرب
بلغور جو دو سر، یک ماده غذایی محبوب کاهش دهنده وزن می باشد زیرا منبع خوبی از فیبر و اسیدهای چرب امگا ۳ است. مصرف مرتب بلغور جو دو سر، در از دست دادن چربی بیش از حد و درمان نوع غیر الکلی این بیماری، کمک می کند.مراقب سالمند می تواند بلغور جو دوسر را به شکل زیر تهیه و در برنامه غذایی سالمند بگنجاند.بلغور جو را با شیر آماده کنید و به جای شکر، عسل یا کمی نمک به آن اضافه کنید. انواع توت ها و آجیل را نیز می توانید اضافه کنید تا طولانی تر احساس سیری کنید.
مصرف کلم بروکلی در رژیم غذایی کبد چرب
کلم بروکلی، نوعی سبزی غنی از آنتی اکسیدان است که همه عاشق آن هستند. مصرف مرتب کلم بروکلی به کاهش چربی بدن و خارج شدن سموم بدن کمک می کند. کلم بروکلی باعث کاهش تری گلیسیرید های کبدی و ماکروفاژهای کبدی می شود. بهترین روش استفاده این است که برای وعده ناهار یا شام، یک فنجان کوچک بروکلی بخارپز و یا کبابی بخورید.
مواد غذایی نامناسب برای مبتلایان به کبد چرب
- کاهش مصرف نمک
- ممنوعیت مصرف الکل
- محدودیت مصرف شکر
- کاهش مصرف گوشت قرمز
- ممنوعیت مصرف نوشیدنی های گازدار
- کاهش مصرف نان های سفید و آرد سفید
- کاهش مصرف غذاهای حاوی چربی ترانس مانند غذاهای سرخ شده، بیسکوئیت ها و کراکرها
