همه چیز درباره زانو درد ؛ از علت تا راه های درمان و پیشگیری
زانو درد در سالمندان از شایع ترین شکایات در این دوران است. زانو درد در افراد مختلف به دلایل متفاوتی بروز می کند.این مشکل عضلانی – اسکلتی در جامعه فعال امروز رشد فزاینده ای داشته است. این بیماری از زمان شروع به سرعت پیشرفت می کند و حرکت طبیعی سالمندان یا افراد را مختل می کند. با شناخت علل درد زانو می توان روش های پیشگیری و درمان موثری را اتخاذ کرد. در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور به بررسی زانو درد، علل، پیشگیری و ۵ روش درمان زانو درد می پردازیم :
در ادامه به موارد زیر می پردازیم :
- آناتومی زانو
- زانو درد (Knee Pain) چیست؟
- علائم و نشانه های زانو درد
- علت زانو درد در سالمندان
- روش های پیشگیری از زانو درد در سالمندان
- ۵ روش درمان زانو درد
- درمان خانگی زانو درد در سالمندان
آناتومی زانو
بزرگترین و پیچیده ترین مفصل بدن ما زانو است. مفصل زانو مانند مفاصل دیگر بدن، مستعد آسیبدیدگی است. زانو دامنه حرکتی وسیعی دارد و فشار زیادی را تحمل می کند. زانو وزنی معادل ۱٫۵ برابر وزن واقعی بدن را در زمان راه رفتن تحمل می کند. کار اصلی زانو خم و راست شدن، و تحمل وزن بدن همراه با مچ پا و لگن است. مفصل زانو استخوان فمور( استخوان ران پا ، بلندترین استخوان بدن) را به استخوان تیبیا (استخوان ساق پا ، دومین استخوان بلند بدن ) متصل میکند. زانو درد در سالمندان از رایج ترین درد مفصل در سالمندان محسوب می شود .
زانو درد (Knee Pain) چیست؟
این درد یک شکایت عمده بین افراد جامعه است و عوامل مختلفی در ایجاد آن دخالت دارند. این مفصل بزرگ بدن به علت فشارهای پیوسته ای که در فعالیتهای روزمره به آن وارد میشود، بسیار آسیب پذیر است. همچنین برخی بیماری ها نیز باعث درگیر شدن این بخش بدن می شود. زانو درد در سالمندان در خود مفصل و یا اطراف آن اتفاق می افتد. زانو درد در افراد به علت پاره شدن رباط و یا غضروف می باشد. زانو درد در سالمندان به دلیل برخی بیماری ها همچون ورم مفاصل، نقرس و عفونت می باشد. شناخت نشانه ها و علل زانو درد سالمندان به درمان آن کمک می کند.
علائم و نشانه های زانو درد
برخی نشانه ها که خبر از زانو درد در سالمندان می دهند ، به شرح زیر می باشد :
- دشواری در راه رفتن به دلیل ناپایداری زانو
- لنگ زدن به دلیل تحمل درد و ناراحتی
- قرمزی و احساس داغی زانو
- ناتوانی در دراز کردن زانو
از جمله شایع ترین دردهای زانو در میانسالی و سالمندی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
الف) تورم و خشکی از نشانه های زانو درد
تورم و آب آوردن زانو از شایعترین نشانه های مشکلات زانو است. گاهی تورم به علت آب آوردن و مایع سینوویال بیش از حد است. گاهی علت ورم زانو در سالمندان خونریزی داخل مفصل است.
ب) از علائم زانو درد سالمندان قفل شدن زانو
قفل شدن زمانی است که فرد نتواند به راحتی زانوی خود را راست کند. در این حالت معمولاً یک تکه بافت جدا شده (مانند استخوان یا غضروف) در داخل فضای مفصلی رها شده است. معمولاً قفل شدن زانو با تورم زانو همراه نیست.

ج) خالی کردن زانو از نشانه های درد زانو
خالی کردن زانو زمانی اتفاق می افتد که کشکک زانو برای یک لحظه از راستای اصلی خود منحرف شود. در این حالت فرد احساس ناپایداری می کند. زانوی نمی تواند وزن بدن را تحمل کند و اصطلاحاً زانو خالی میکند.
د) از نشانه های زانو درد در سالمندان صدا دادن زانو
صداهای شنیده شده از زانو که با درد همراه نیست نگران کننده نمی باشد. علت این صدا ها وجود یک بافت ریز در داخل مفصل زانو است. اگر صدا ها با درد همراه باشد نگران کننده است.
ه) حساسیت به لمس شدن از نشانه های زانو درد در سالمندان
برای تشخیص علت زانو درد در سالمندان ؛ شدت درد ، محل وقوع درد و چگونگی آن اهمیت دارد. خصوصیات درد نشان می دهد که چه حادثه ای برای زانو اتفاق افتاده است. افزایش درد بعد از فعالیت نشانه التهاب تاندونها یا شکستگی فشاری است. در صورتی که حساسیت به لمس با تورم زانو همراه باشد آسیب جدیتری مانند پارگی یا کشیدگی رباط رخ داده است. گاهی زانو درد در سالمندان ناشی از آسیب و اسپاسم عضلانی است.
علت زانو درد در سالمندان
اعصاب از پشت زانو حس ها را به مغز منتقل می کنند این اعصاب همچنین به ران، ساق پا، مچ پا نیز آمده است. درد ناشی از آسیب عمیق می تواند در امتداد عصب در سطح بدن احساس شود بنابراین علل زانو درد در سالمندان می تواند از زانو یا از ران، مچ پا یا کمرباشد. به طور کلی، درد زانو حاد و مزمن است. درد حاد زانو می تواند با یک جراحت حاد یا عفونت ایجاد شود، درد مزمن زانو اغلب از آسیب یا التهاب مانند آرتریت است همچنین می تواند با عفونت هم ایجاد می شود. علل زانو درد در سالمندان به طور خلاصه به شرح زیر است :
۱- درد زانو به علت پارگی رباط و رگ به رگ شدن
از جمله دلایل زانو درد پارگی رباط است که علت پیچ خوردگی شدید به وجود می آید. مانند کسانی که در تصادف ماشین پا ها به داشبورد می خورد. این موضوع باعث ایجاد درد پشت زانو در سالمندان نیز می شود.
نشانه ها :
- شنیده شدن صدای ” پاپ “
- احساس درد در زمان راه رفتن
- احساس استفراغ و حالت تهوع
- احساس ناپایداری هنگام راه رفتن
۲- درد زانو به دلیل پارگی تاندون و عضلات چهارسر ران
هر دو عضله چهار سر ران و تاندون ممکن است تا حدی یا کاملا پاره شود. پارگی چهار سر ران معمولا در ورزشکاران بالای ۴۰ سال رخ می دهد. پارگی تاندون معمولا در افراد جوان که التهاب تاندون های قبلی و یا تزریق استروئید به زانو داشته اند رخ می دهد.
نشانه ها :
- درد هنگام فعالیت زانو
- عدم توانایی فرد برای باز کردن زانو
- قرار گرفتن استخوان کشکک خارج از محل خود و به سمت بالا در پارگی تاندون
- قرار گرفتن استخوان کشکک خارج از محل خود و به سمت پایین در پارگی چهارسر ران
نکته : پارگی های تاندونی به طور کلی نیاز به جراحی ترمیمی دارند و پارگی جزئی ممکن است با اسپلینت درمان شود.
پرستار سالمند در منزل از مجموعه خدماتی است که می تواند در منزل شما اتفاق بیفتد. شرکت پارسیان مهرپرور با سابقه ترین شرکت خدمات پرستاری در منزل می باشد.
۳ – درد زانو به علت آسیب به منیسک
آسیب به منیسک از ناشی از ضربه است که به علت استفاده بیش از حد از زانو اتفاق می افتد. اغلب، یک تکه از منیسک پاره شده و در مفصل زانو شناور می شود.
نشانه ها :
- قفل شدن مفصل در یک موقعیت خاص
- کاهش دامنه حرکات زانو
- تورم زانو به میزان کم
- صدا دادن مفصل زانو
۴- درد زانو به علت جابجایی استخوان زانو
این تهدید جدی باید بصورت اورژانسی درمان شود. دررفتگی زانو به وسیله یک ضربه قدرتمند به زانو ایجاد می شود. در این نوع آسیب گاه ساق پا بطور کامل از زانو جدا می شود. این جابجایی نه تنها رباط زانو بلکه عروق و اعصاب را نیز درگیر می کند . آسیب به شریان باعث جمع شدن خون زیر پوست می شود و اگر به سرعت جلوی خونریزی گرفته نشود منجر به قطع عضو میشود.
نشانه ها :
- بی حس یا کم حس شدن پا
- تغییر شکل در زانو
- درد بسیار زیاد
درمان :
اگر زانو به محل اولیه خود بازن گردد این کار توسط پزشک انجام می شود، برای بازگشت به حالت اولیه نیاز به زمان و مراقبت است و بعد از آن تعدادی آزمایش برای کسب اطمینان از برگشت استخوان صورت می گیرد. اگر در این جریان به اعصاب یا عروق صدمه وارد آمده باشد بیمار باید فورا تحت عمل جراحی قرار گیرد.
۵- زانو درد در سالمندان به علت جابجایی کاسه ی زانو
این آسیب به دلیل ضربه ی مستقیم به پا ایجاد می شود. جابجایی کاسه زانو در زنان، افراد چاق و کسانی که سواری می کنند رایج تر است .
نشانه ها :
- مشکل در خم و راست کردن پا
- احساس جابجایی کشکک زانو در حین حرکت
۶- زانو درد مزمن به علت آرتروز
آرتروز زانو التهاب مفصل زانو است که اغلب دردناک است. این بیماری توسط انحطاط غضروف زانو ایجاد می شود و در شکل افراطی آن مینیسک به طور کامل از بین می رود و استخوان ران بر روی استخوان ساق پا ساییده می شود.
نشانه ها :
درد زیاد که با فعالیت بیشتر می شود.
درمان :
- کنترل درد با مسکن قوی
- عمل جایگزینی مفصل زانو
- استفاده از اسید هیالورونیک
۷- زانو درد به علت روماتیسم مفصلی
این بیماری در بافت های همبند بدن ، مفاصل ، بخصوص مفصل زانو بیشتر است.
نشانه ها :
- درد زانو
- خشکی صبحگاهی مفاصل
درمان :
استفاده از داروهای مسکن و ضد التهاب به منظور کند کردن پیشرفت بیماری
۸- زانو درد در سالمندان به علت سندروم پاتلا یا کندرومالاسی کشکک
این بیماری نرم شدن غضروف استخوان کشکک است. علت اصلی این بیماری مشخص نیست و سندروم پاتلا سبب آسیب غضروف زیر کشکک می شود..
نشانه ها :
- درد هنگام فعالیت
- التهاب استخوان داخلی ران
درمان :
- جراحی
- تمرینات ارتوپدی
- مراقبت های خانگی
- دارو برای تعادل عضلات اطراف کشکک
روش های پیشگیری از زانو درد در سالمندان و افراد
الف) حفظ وزن متعادل بدن : برای جلوگیری از درد زانو چاقی سبب بیماری آرتروز ، بیماری مفصل می شود که برای جلوگیری از درد زانو لاغری بهترین ورزش است.
ب) استفاده از کفش تخت : کفش پاشنه بلند باعث مشکلات پاشنه پا می شود ، استفاده از کفش تخت از زانو درد در سالمندان جلوگیری می کند.
ج) انجام حرکات ورزشی منظم : ورزش به زانو قدرت میدهد و از درد پیشگیری می کند. تمرینات زانو با کمک مربی ورزش متخصص در آینده از درد زانو پیشگیری کنید.
د) خودداری از عدم تحرک مداوم پاها : اگر شما در محل کار برای مدت طولانی نشسته اید بی تحرکی باعث میشود که عضلات خشک شوند و باعث ایجاد درد زانو میشود.
ه) مصرف منظم مواد غذایی غنی از کلسیم : برای پیشگیری از درد زانو باید یک رژیم غذایی غنی از کلسیم داشته باشید. مصرف تخم مرع، ماهی،پنیر،ماست.
۵ روش درمان زانو درد در سالمندان
1- شنا در سالمندان
انواع حرکات شنا برای سالمندان مفید می باشد به جز کرال پشت. همراهی پرستار سالمند در منزل می تواند به سالمند کمک کند تا به وسیله این ورزش درد زانو را تخفیف دهد.
در صورتی که شاغل یا دست تنها هستید و برای نگهداری از سالمند خود به پرستار سالمند در منزل احتیاج دارید ، می توانید از تعرفه پرستار و مراقبت سالمند در منزل که توسط مرکز پارسیان مهرپرور ارائه می شود، استفاده نمایید. جهت دریافت خدمات پرستاری و مراقبت از کودک در منزل با ما تماس بگیرید.
2- پیاده روی سالمندان در استخر
پیاده روی در استخر بدون وارد آمدن فشار بر مفصل زانوى سالمند مبتلا به آرتروز، می تواند عضلات اطراف زانو را تقویت کند تا وزن اندامهای بالایی به زانو وارد نشود.
3- انجام پیاده روی ساده در سالمندان
پیاده روى به صورت آهسته به زانو هاى آسیب دیده سالمند فشارى وارد نمى کند و از جمله درمان زانو درد در افراد مسن به حساب می آید.
4- دوچرخه سوارى در سالمندان برای درمان زانو درد در سالمندان
دوچرخه سوارى با سرعت یکنواخت فشار زیادى بر روى زانوها وارد نمى کند.به طورکلی هرگونه فعالیتى که فشار کمى بر زانوها وارد کند و یا فعالیتهایى که در آنها به سرعت، تغییر جهت نمی دهید، براى زانوها مشکل ساز نخواهند بود.زانودرد یک شکایت عمده در میان بسیاری سالمندان می باشد و عوامل مختلفی در ایجاد آن نقش دارند.مفصل زانو از مفاصل بزرگ بدن انسان به شمار می رود که به علت فشارهای پیوسته و زیادی که در فعالیتهای روزمره به آن وارد می شود، سبب بسیاری از آسیبها خواهد شد.
ازطرفی بیماریهای مختلفی این مفصل بزرگ و مهم را درگیر می کنند. زانو درد در سالمندان ممکن است در خود مفصل زانو و یا اطراف آن اتفاق بیفتد.
5- آب درمانی برای درمان زانو درد در سالمندان
آب درمانی یا هیدروتراپی روشی درمانی می باشد که در فیزیوتراپی در منزل و کاردرمانی از آن استفاده می شود. هدف از آب درمانی در سالمندان در درمان زانو درد در سالمندان کم شدن درد بیمار و افزایش دامنه حرکات مفاصل و قدرت اندام با استفاده از آب خواهد شد. ورزش های داخل آب و آب درمانی با کم کردن فشار بر مفاصل بعلت غوطه ور شدن در آب جزو بهترین درمان ها بخصوص در مراحل اولیه می باشند.
درمان های خانگی زانو درد در سالمندان
برخی از روش های رایج مراقبت در منزل برای درد زانو که التهاب را کنترل و به شکستن چرخه التهابی زانو کمک می کند و جزء درمان خانگی آب آوردن زانو در سالمندان به حساب می آید، استراحت ، حفاظت، استفاده از کمپرس یخ، بالا نگه داشتن پاها و تمرینات ورزشی مخصوص است.
الف- استراحت دادن به زانو
- دوای درد زانو است و فشار های روی زانو را کم می کند.
- سبب جلوگیری از آسیب بیشتر می شود.
ب- حفاظت از زانو در برابر آسیب ها
- حفاظت از زانو با لایه محافظ یا اسپلینت انجام می شود.
- پد جلوی کاسه زانو از آسیب بیشتر و تکراری به کیسه های مایع زانو پیشگیری می کند و باعث کنترل علائم برخی از آسیب های زانو می شود.
پ- کمپرس یخ برای درمان زانو درد
- کمپرس یخ به کاهش تورم و زانو درد در سالمندان کمک می کند.
- کمپرس یخ برای هر دو آسیب حاد و مزمن زانو استفاده می شود.
- استفاده از کمپرس یخ روزی ۲ تا ۳ بار هر بار ۲۰- ۳۰ دقیقه مفید است.
ت- بالا نگه داشتن پاها برای درمان زانو درد در سالمندان
- ارتفاع به کاهش تورم کمک می کند.
- ارتفاع برعکس گرانش کار می کند برای کمک به برگشت مایعات است که در غیر این صورت در زانو تجمع می کنند و سبب تورم می شود.
- در ارتفاع نگه داشتن پا هنگامی که شما در حال نشسته اید و یا پشت کامپیوتر هستید، بهترین آثار را دارد.
ث- درمان خانگی زانو درد در سالمندان با پودر زردچوبه
توجه :
زردچوبه می تواند خون را رقیق کند، این داروها برای افرادی که از داروهای کاهش دهنده خون استفاده می کنند، هرگز مناسب نمی باشند.
ج- پماد برای زانو درد در سالمندان
از بین داروهای ضد زانو درد در سالمندان ، کپسایسین ، ماده ای که در فلفلهای کائن و در کرمها و پمادهای بدون نسخه (Capzasin-P ، Dolorac ، Zostrix) موجود است.
چ- میوه برای زانو درد در سالمندان
آواکادو حاویی ترکیباتی به اسم فیتو استرول می باشد که تاثیرات ضد التهابی و تسکین دهنده دارد و برای درمان زانو درد شدید و درمان گرفتگی زانو موثر می باشد.
خلاصه مطلب
یکی از شایع ترین مشکلات سالمندی ، زانو درد در سالمندان می باشد. این مفصل بزرگ بدن به علت فشارهای پیوسته ای که در فعالیتهای روزمره به آن وارد میشود، بسیار آسیب پذیر است. این درد در هر فرد نشانه ها و علت های مختلفی دارد که با شناخت آنها می توانیم بهتر با آن مقابله کنیم. همچنین با انجام راه های پیشگیری از زانو درد می توانیم با این درد مقابله نماییم. البته در صورت ابتلا به این عارضه درمان های خانگی و پزشکی بسیار وجود دارد تا با آن مقابله کنیم.