9 علت اصلی دل درد در کودکان و درمان خانگی و دارویی
دل درد در کودکان یکی از شایع ترین ناراحتیهای رایج در بین کودکان است. کودکان معمولاً دچار دل درد میشوند. این درد در معده یا رودهها به وجود میآید. این بیماری شایع است و در بسیاری از موارد علت جدی و مهمی ندارد اما دل درد میتواند با مشکلات جدی مانند آپاندیس ارتباط داشته باشد بنابراین باید علت تشخیص داده شود. علت دل درد میتواند ناشی از گرفتگیهای شدید روده یا سوزش شدید معده و حالت تهوع باشد. دل درد را میتوان با قرص و شربت در منزل کرد. در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور به بررسی دل درد، علائم، راه های تشخیص، درمان و دلایل ایجاد آن میپردازیم.
دل درد در کودکان نشانه چیست؟ (۹ علت)
درد شکم در کودکان دردی است که در هر جایی از ناحیه بین پایین دندهها و لگن احساس میشود. دلایل مختلفی برای درد شکم در کودکان وجود دارد. در اکثر مواقع این مشکل در کودکان چندان جدی نیست و بدون درمان در چند ساعت یا چند روز بهبود پیدا میکند. اما، اگر درد شدید باشد و از بین نرود، یا به نظر میرسد کودک شما بهطورکلی شرایطی خوبی ندارد، باید از یک پزشک برای درمان کمک بگیرید.
دل درد کودکان، دلایل متعددی دارد که بعضی از این مشکلات عبارتند از :
۱. تاثیر یبوست بر دل درد در کودکان
یبوست شایع ترین مشکل مرتبط با این بیماری است. اگر فاصله بین دفعات دفع مدفوع در کودک بیش از حد معمول باشد، مخصوصا اگر ۴ روز یا بیشتر طول بکشد و کودک این کار را با ناراحتی انجام دهد احتمالاً دچار یبوست شده است. ابتلا به یبوست در بلند مدت باعث به وجود آمدن بیماری های دیگری مانند سلیاک، کم کاری غده تیروئید یا بیماری های دیگر در کودکان میشود که نیاز به مراقبتها و اقدامات پزشکی دارند.
۲. درد نفخ، علت درد شکم کودک
یکی دیگر از دلایل شایع این بیماری نفخ و باد شکم است. این عارضه معمولا به علت عادت های نامناسب غذایی به وجود میآید. برای رهایی از باد و نفخ شکم بهترین راه این است که مصرف غذاها یا عادات محرک این عارضه را در کودکان کم کنید. برای اینکه گاز و نفخ شکم کودک را از بین ببرید میتوانید از داروهای ضد نفخ کودکان مانند میلیکون استفاده کنید. اما اگر مشکل بعد از سه روز برطرف نشد و با اسهال، استفراغ یا تب همراه بود باید به پزشک مراجعه کنید.
۳. آلرژی نسبت به شیر یا عدم تحمل لاکتوز
اگر نوزاد شما نسبت به پروتئینهای موجود در شیر آلرژی دارد یا اینکه به بیماری عدم تحمل لاکتوز مبتلا است امکان دارد کودک دچار دل درد شود که همراه با اسهال، راش پوستی و استفراغ باشد. در برخی موارد زمانی که نوزاد به شدت نسبت به شیر آلرژی نشان میدهد امکان دارد واکنشهای خطرناکی که به آن آنافیلاکسی گفته میشود نشان دهد.
۴. تاثیر آپاندیس بر دل درد در کودکان
التهاب و ورم آپاندیس یکی از دلایل شایع است که باعث دل درد در کودکان میشود.
۵. ماشینگرفتگی از نشانه های دل درد کودک
بسیاری از کودکان زمانیکه اتومبیل درحال حرکت است دچار ماشین گرفتگی میشوند. این کودکان معمولاً در مسافرتهای طولانی دچار حالت تهوع، دل درد و استفراغ میشوند.
۶. مسمومیت از دلایل دل درد در کودک
زمانیکه کودک به طور تصادفی ماده ای سمی مانند دارو، گیاهان، مواد مخدر یا مواد شیمیایی خورده باشد، امکان دارد مبتلا به دل درد شدیدی شود.
۷. تاثیر عفونت مجاری ادراری بر دل درد در کودکان
وقتی کودک به عفونت مجاری ادراری مبتلا شده باشد، امکان دارد از درد و سوزش در هنگام ادرار کردن رنج ببرد و در ناحیه شکم و مثانه (زیر شکم) احساس ناراحتی داشته باشد.
۸. استرپتوکوکی گلو
استرپتوکوکی گلو میتواند باعث به وجود آمدن دل درد در نوزاد شود. این عفونت به دلیل وجود باکتری استرپتوکوکی به وجود میآید و علائم آن عبارتند از :
- تب
- درد گلو
- استفراغ
- سر درد
- درد شکم
۹. آنفولانزای شکم
وقتی کودک استفراغ میکند و از اسهال و شکم درد رنج میبرد امکان دارد دچار گاستروآنتریت که به آن آنفولانزای شکم هم گفته میشود مبتلا شده باشد. اگر ابتلا به گاستروآنتریت باعث استفراغ یا اسهال، تب و بیاشتهایی در کودک شود منجر به کمآبی بدن کودک میشود، بنابراین کودک در زمان بیماری باید مقدار زیادی مایعات بخورد.
ابتلا به عفونتهای دیگر
برخی دیگر از دلایل ابتلا به دل درد در کودکان عبارتند از:
- پرخوری
- روتا ویروس
- مسمومیت غذایی
- ریفلاکس کودکان
- آلرژی نسبت به غذا
- اضطراب یا افسردگی
- بیماری کمخونی داسی شکل
- کودکانی که سندرم روده تحریک پذیر دارند.
- بیماری التهاب روده، بیماری کرون یا زخم کولیت
- میگرن شکمی : این بیماری معمولا در کودکانی که به سر دردهای میگرنی مبتلا هستند رخ میدهد.
علائم دل درد در کودکان
کودکان یا نوزادان نوپا معمولاً با گریه این درد را ابراز میکنند. به طور کلی علائم و نشانههای دل درد در کودکان با توجه به سن متفاوت است. امکان دارد دل درد به صورت ناگهانی یا به طور تدریجی بروز کند. گاهی اوقات نوزاد در هنگام ابتلا به دل درد گریه میکند و زانوهای خود را به سمت قفسه سینه جمع میکند. علائم دیگر که میتوانند نشان دهنده وجود دل درد در کودکان شوند عبارتند از:
تب | تب به همراه دل درد به این معنی نیست که کودک به بیماری خطرناکی مبتلا شده است. |
راش پوستی | اگر کودک شما دل درد دارد و به راش پوستی هم دچار شده است باید بلافاصله به متخصص اطفال مراجعه کنید. |
| ظواهر | با توجه به وضعیت کودک امکان دارد کودک دچار تعریق، بیحالی، خواب آلودگی، پوسته پوسته شدن پوست شود. |
محل درد | وقتی درد در قسمت پایین شکم یا قسمتهای دیگر بدن کودکان احساس شود میتواند نگران کننده باشد و باید توسط پزشک مورد بررسی و معاینه قرار گیرد. |
استفراغ | خیلی از کودکان در زمان ابتلا به درد شکم دچار استفراغ هم میشوند. اگر استفراغ پس از ۲۴ ساعت از بین رفت جای نگرانی نیست؛ اما اگر استفراغ بعد از ۲۴ ساعت باز هم ادامه داشته باشد حتما باید به پزشک مراجعه شود. |
مدت زمان وجود درد | دل دردهایی که دلایل معمولی دارند زیاد طول نمیکشند. این درد میتواند به علت وجود گاز یا آنفولانزای شکمی باشد و تا ۲۴ ساعت بهبود مییابد. هر دردی که بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد باید توسط پزشک مورد ارزیابی قرار گیرد. |
اسهال | دل درد یا درد و رفلاکس معده در کودکان میتواند باعث اسهال شود و در زمانی که کودک به عفونت های ویروسی مبتلا شده باشد اتفاق میافتد. معمولاً اسهال عفونی تا ۷۲ ساعت طول میکشد. اگر این زمان بیشتر شد یا اسهال کودک خونی شد باید حتماً به پزشک مراجعه کنید. |
نکته : اگر شما نمیتوانید با بازی حواس کودک خود را پرت کنید و کودک به مدت چند ساعت از خوردن یا آشامیدن هر چیزی خودداری میکند امکان دارد دلیل نگران کننده ای وجود داشته باشد.
راه های تشخیص دل درد در کودکان
پزشک سوابق بیماری کودک را بررسی میکند و امکان دارد این اقدامات را برای تشخیص آن انجام دهد :
معاینه بالینی
برای مشخص کردن محل درد و توصیف درد انجام میشود. به عنوان قسمتی از معاینه فیزیکی، پزشک امکان دارد مقعد کودک را معاینه کند و خونریزی را در آن بررسی کند. در ادامه جهت تشخیص بیماری آزمایش های تکمیلی زیر را نیز انجام میدهند :
- آزمایش خون
- آزمایش ادرار
- آزمایش مدفوع
۴ روش درمان خانگی دل درد کودکان
بعضی روش های درمان دل درد کودکان که مورد تایید پزشکان است عبارت اند از :
۱. استراحت در رختخواب
استراحت کردن در رختخواب برای کودکی که به شکم درد مبتلا شده است، میتواند مفید باشد. به این طریق که کودک را روی شکم بخوابانید اما فشار به شکم او نیاورید. ولی بهترین موقعیت آن حالتی است که کودک در آن احساس راحتی بیشتری میکند.
۲. دارو مناسب دل درد در کودکان
قبل از اینکه به کودک دارو دهید حتماً با متخصص اطفال مشورت کنید. استامینوفن معمولا بهترین دارو برای قطع تب در کودکان است. به کودک آسپرین ندهید زیرا مصرف زیاد آن میتواند کودک را به سندرم ری مبتلا کند. این سندرم باعث تورم مغز و کبد میشود. همچنین فقط در صورت تجویز پزشک به کودک آنتیبیوتیک بدهید.
داروهای ایمن (با مشورت پزشک)
- قطره سیمیتیکون (ضد نفخ)
- شربت بیزاکودیل (ملین برای یبوست)
- استامینوفن (برای تب و درد)
داروها و شربتها بر اساس سن کودک»
| سن کودک | شربت/دارو پیشنهادی | نکته مهم |
|---|---|---|
| ۴ سال | قطره ضد نفخ (سیمیتیکون) | فقط با تجویز پزشک |
| ۶ سال | شربت ضد یبوست ملایم | مصرف محدود و کوتاهمدت |
| ۸–۱۰ سال | استامینوفن برای درد و تب | هرگز آسپرین ندهید |
۳. مصرف مایعات
در زمانی که کودک به اسهال و استفراغ مبتلا شده است، باید مصرف مایعات را در رژیم غذایی آن افزایش دهید. به وی هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ۳۰ تا ۶۰ گرم آب بدهید.
۴. غذای مناسب جهت بهبود دل درد در کودکان
غذاهای ملایم میتواند باعث کم شدن دل درد نوزاد شود. در ادامه به نکات زیر توجه کنید :
- به کودک شیر یا لبنیات ندهید.
- غذاهای پر چاشنی باعث بدتر شدن علائم کودک میشوند.
- سیب زمینی پخته و برنج سفید جزء غذاهای ملایم هستند که باعث تحریک شکم کودک نمیشوند.
- غذاها و نوشیدنیهای کافئیندار مانند شکلات یا نوشابه میتوانند علائم بیماری کودک را تشدید کنند.
- غذاهای چرب به کودک ندهید زیرا باعث بدتر شدن اسهال و استفراغ کودک شده و معده را تحریک میکنند.
- غذاهای شیرین باعث ضعیف تر شدن سیستم ایمنی بدن شده و کودک را در مقابله با دل درد ضعیف تر میکند.
📌 جدول پیشنهادی:
| غذاهای مفید | غذاهای مضر |
|---|---|
| برنج سفید، سیبزمینی پخته | فستفودها |
| سوپ ساده | نوشابه و شکلات |
| موز و سیب | غذاهای پرادویه |
پیشگیری از دل درد در کودکان
- مصرف فیبر کافی (میوه و سبزیجات)
- نوشیدن آب کافی
- پرهیز از پرخوری
- ایجاد روتین خواب و بازی
- مدیریت استرس و اضطراب
آیا دل درد در کودکان خطرناک است؟
در بیشتر مواقع خطرناک نیست و خودبهخود خوب میشود.
اما در شرایط زیر باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید و ناگهانی
- استفراغ یا اسهال خونی
- ادامه تب و بیحالی
- درد زیر شکم در کودکان دختر (میتواند نشانه عفونت ادراری یا مشکلات دیگر باشد)
خلاصه مطلب
دل درد در کودکان معمولاً علت سادهای مثل یبوست یا نفخ دارد، اما در برخی مواقع میتواند نشانه بیماریهای جدیتر مثل آپاندیسیت باشد. با شناخت علائم و رعایت درمانهای خانگی میتوان بسیاری از موارد را کنترل کرد. اگر دل درد کودک خفیف باشد، میتوان از روشهای ساده خانگی استفاده کرد:
برای دل درد بچه چی خوبه؟
- استراحت در رختخواب
- گذاشتن حولهی گرم روی شکم
- نوشیدن آب یا دمنوشهای ملایم مثل بابونه (با مشورت پزشک)
برای شکم درد بچه چی خوبه؟
- مصرف مایعات فراوان در صورت اسهال یا استفراغ
- دادن غذاهای سبک مثل برنج سفید و سیبزمینی پخته
- پرهیز از غذاهای چرب، شیرین و کافئیندار
درمان دل پیچه و حالت تهوع در خانه
- تقسیم وعدههای غذایی به مقدار کم
- پرهیز از خوابیدن بلافاصله بعد از غذا
در عین حال، استفاده از شربت دل درد کودکان یا دارو باید حتماً با مشورت پزشک انجام شود.
منابع
پرسش های متداول
مهمترین دلیل دل درد دور ناف آپاندیسیت است که ممکن است با تب و استفراغ همراه باشد.
مهمترین علت دل درد در کودکان بعد از خوردن غذا نفخ، پرخوری عصبی، نجویدن درست غذا، آلرژیهای غذایی، عدم تحمل لاکتوز، استرس و ویروسهای شکمی است.
شربتهای گریپ میکسچر، پدی لاکت، کولیکز و گریپ واتریک از بهترین شربتها برای درمان درد شکم در کودکان ۶ سال به بالا هستند که برای درمان نفخ و دلپیچه کودک استفاده میشوند.
در بیشتر مواقع دل درد خطرناک نیست و به خودی خود و با کمک درمانهای خانگی برطرف میشود. زمانی که دل درد پس از چند روز بهبود پیدا نکند و علائم تشدید شود، ممکن است مشکل جدی وجود داشته باشد و سلامت کودک در خطر باشد. در این شرایط بهتر است هر چه سریعتر از یک پزشک متخصص کمک بگیرید.
علائم حساسیت غذایی شامل دل درد، اسهال و بثورات پوستی است. تشخیص دقیق با مراجعه به پزشک امکانپذیر است.
دل درد یکی از مشکلات شایع در کودکان است و معمولاً به دلایل ساده مانند پرخوری یا عفونتهای ویروسی رخ میدهد.
اگر دل درد با تب، استفراغ یا خون در مدفوع همراه باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
بله، استرس و اضطراب میتواند یکی از دلایل دل درد در کودکان باشد.
چای نعناع، ماساژ شکم و استفاده از روغنهای گیاهی میتوانند به تسکین دل درد کمک کنند.
4 دیدگاه
[…] کرده است که اغلب این کودکان دارای علائم مشترکی ازجمله درد شکم، علائم گوارشی و التهابات رگهای قلبی […]
[…] کند، کودک علاوه بر استفراغ، دچار اسهال، بیاشتهایی، دل درد و تب نیز میشود. استفراغ کودکان معمولاً بعد از ۱۲ الی […]
[…] کودکان زیر دو سال : تب، بی قراری، بوی بد ادرار، درد شکم، بی حالی و خوب شیر نخوردن و وزن نگرفتن در کودکان بالای […]
زنده باد ایرانیان
اصیل 🇦🇫
و فعلی🇮🇷