مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
تاثیر آلودگی هوا بر کودکان | مرکز پارسیان مهرپرور

آلودگی هوا (air pollution) : تغذیه مناسب در هوای آلوده (+عوارض آن برای گروههای حساس)

خطرات آلودگی هوا و روش های کاهش عوارض آن در کودکان و سالمندان

در شرایط آلودگی هوا ، همه گروه‌های سنی در معرض خطر هستند و رعایت توصیه‌های تغذیه‌ای می تواند به کاهش عوارض آن کمک می کند. در شرایط آلودگی هوا گروه هایی مانند کودکان، سالمندان، خانم های باردار و بیماران قلبی و ریوی ، بیشتر در معرض خطر قرار می گیرند. وقتی هوای شهرها در شرایط  هشدار قرار می گیرد، نشان می دهد انواع آلاینده های مضر در هوایی که تنفس میکنیم وجود دارد. استنشاق برخی از آلاینده ها اثر کوتاه مدت دارد و به سرعت خود را نشان می دهد و عوارض برخی از آنها بلند مدت است که با گذشت زمان عواقبش آشکار می شود. در ادامه این مقاله از سایت مرکز مهرپرور خطرات آلودگی هوا و روش ها و تغذیه مناسب جهت کاهش عوارض آلودگی هوا را بررسی میکنیم .

تعریف آلودگی هوا به زبان ساده

آلودگی هوا چیست؟ در صورتی که حجم زیادی از ذرات یا مواد مضر ( گازها ، ذرات و مولکول ها بیولوژیکی ) وارد اتمسفر شود آلودگی هوا رخ می دهد. زندگی همه ساکنین کره زمین به اتمسفر بستگی دارد. آلودگی هوا ممکن است طبیعی (مانند فعالیت آتشفشان‌ها)، یا مصنوعی (ساخته دست انسان) باشند. بیشتر آلودگی‌های مصنوعی ناشی از فعالیت وسایل نقلیه و کارخانه‌ها هستند. آلودگی هوا از ابتدای سال ۲۰۰۴ باعث مرگ ۷ میلیون انسان شده است.

انواع آلودگی هوا و ۹ عامل ایجاد آلودگی هوا

برای کشف علت آلودگی هوا ابتدا باید دسته بندی آنها را بررسی کنیم. اصلی ترین آلاینده های هوا توسط منابع اولیه یا منابع ثانویه به وجود می آیند.

آلاینده های اولیه یا اصلی شامل : دی اکسید گوگرد تولید شده از کارخانه ها
آلاینده هایی ثانویه به واسطه آمیختگی و واکنش آلاینده های اولیه ایجاد می شوند.

مصرف دخانیات در هوای آلوده | مرکز پارسیان مهرپرور

در هر کشور و منطقه ای هوای آلوده علت خاصی دارد . به طور کلی ۹ علت اصلی برای آلودگی هوا وجود دارد :

  • خطوط برق
  • کارخانه ها
  •  آفت کش‌ها
  • دود خودروها
  • ذرات رادیواکتیو
  •  کودهای شیمیایی
  •  پالایشگاه های نفت
  • آلودگی هوای داخل منزل
  • عملیات استخراج از معادن

چه افرادی بیشتر در معرض آلودگی هوا قرار دارند؟

  • زنان باردار
  • سالمندان
  • کودکان زیر ۱۴ سال
  • افرادی که در محیط آزاد کار می کنند.
  • ورزشکارانی که در فضای باز تمرین می کنند.

تاثیرات منفی آلودگی هوا بر روح و جسم افراد

افراد سالم هم در معرض تأثیرات مضر هوای آلوده می باشند و این عوارض در گروه پرخطر بیشتر است. ناراحتی و سوزش سیستم تنفسی و مشکلات تنفسی شامل : سرفه یا تنفس سخت، کاهش عملکرد ریه، آسم شدید، پیشرفت برونشیت مزمن، بیماری مزمن انسداد ریه است . ضربان قلب نامنظم، حمله های قلبی غیر مهلک، مرگ زودرس در بیماران ریوی و قلبی مانند سرطان ریه . همچنین کمبود ویتامین D در کودک به علت آلودگی هوا و تابش کمتر اشعه آفتاب به چشم می خورد. کم خونی یکی از بیماری هایی است که به واسطه آلودگی هوا برای کودک به وجود می آید. تحریک چشم ها، بینی و گلو ؛ سرفه،تنگی قفسه سینه و کوتاهی تنفس. برخی دیگر از تأثیرات منفی آن شامل :

  • پرخاشگری
  • خواب آلودگی
  •  ایجاد افسردگی
  • بیش فعالی کودکان
  • کاهش ضریب هوشی کودکان

خانه ماندن کودکان در هوای آلوده| مرکز پارسیان مهرپرور

توصیه  مهم : بیرون نرفتن کودک از خانه

توصیه میکنیم وسایل کودکان در اتاقشان را با پارچه نم دار یک به یک تمیز کنید تا ذرات معلق نشسته روی اشیا پاک شود.در شرایط آلوده نمی توان توصیه به باز کردن پنجره ها برای تعویض هوا کرد.مسلما خطر مواجه شدن با ذرات معلق خطرناک در هوای آلوده ی خارج از خانه در فصول سرد بسیار بیشتر است.این مواد موجب افزایش بروز عفونت های ریوی، شدت یافتن آلرژی و در بلندمدت زمینه ساز ابتلا به انواع سرطان ها در کودکان می شود. بنابراین باید از مواجهه با ذرات معلق و مضر موجود در هوای آلوده پیشگیری کرد.

۶ راهکار خانگی و سنتی برای کاهش عوارض آلودگی هوا

روش هایی که در ادامه بررسی میکنیم از منظر طب سنتی ایران و پزشکی نوین هستند و از این جهت فایده دارند که به تقویت مغز و سیستم عصبی و قلب و کبد، عملکرد ضد ویروسی و ضد میکروبی، اثرات آنتی‌‌اکسیداتیو، انبساط عروق خونی و بهبود گردش خون مرکزی و محیطی، تقویت مخاطات و راه‌های تنفسی، لینت مزاج و پرهیز از یبوست، دفع برخی متابولیت‌های سمی و… کمک می کنند.

۱- دود کردن برخی گیاهان به تقویت اعضای اصلی بدن و کاهش عوارض آلودگی هوا کمک می کند.

پوست انار ریشه بادام تلخ میوه به
برگ بید کندر برگ مورد
اسپند

( در صورت داشتن بیماری های زمینه ای تنفسی با پزشک خود مشورت کنید. )

راهکار مناسب در هوای آلوده | مرکز پارسیان مهرپرور

۲- استشمام بوهای خوب برای کاهش عوارض هوای آلوده

نیلوفر صندل مشک عنبر لیمو
پرتقال سیب به هل دارچین
بهارنارنج

۳ – تمیز کردن سطوح و اسیدی کردن محیط برای کاهش عوارض هوای آلوده

پاکسازی سطوح مختلف همچون در، دیوار، سقف، فرش و حتی لباس‌ها و یا استفاده از سرکه برای اسیدی کردن محیط و ضد عفونی کردن مفید است.

۴ – از کارهایی که سیستم ایمنی بدن شما را ضعیف می کند، پرهیز کنید.

  • حمام سنگین
  • شب ‌زنده‌ داری
  • گرسنگی طولانی
  • قرار گرفتن در هوای سرد
  • استفاده طولانی مدت از رایانه و تلفن‌همراه

۵ – از فعالیت‌های بدنی سنگین و همچنین بی‌تحرکی پرهیز کنید.

۶ – از دخانیات استفاده نکنید زیرا مواد زاید و سمی وارد بدن می کند.

تغذیه مناسب در زمان آلودگی هوا

هواي آلوده بخودي خود حاوي تركيباتي اكسيد كننده و سمي است و از طرفي بدن همواره به ذراتي كه در هواي آلوده وجود دارد واكنش التهابي نشان مي‌دهد. اما تركيبات آنتي‌اكسيداني از اين فعاليت ها ممانعت به عمل مي‌آورند. در ادامه این مواد را معرفی میکنیم :

  • چای سبز و سیاه، روغن‌های سویا، آفتابگردان، کلزا و زیتون نقش آنتی اکسیدانی دارند.
  • به عنوان مثال سیب به عنوان یکی از میوه های مفید علاوه بر آنتی اکسیدان دارای ویتامین A، E و C نیز می باشد.

بهترین غذاها برای کودکان و سالمندان در هنگام آلودگی هوای تهران

  1. برای پاکسازی ریه می توانید از ذرت تازه و ارگانیک استفاده کنید.
  2. مصرف دو وعده ماهی در هفته در شرایط آلودگی هوا بسیار مهم است.
  3. مصرف زیاد آب و مایعات در زمان آلودگی هوا به کاهش عوارض این پدیده کمک می کند.
  4. یکی از بهترین نوشیدنی ها برای کودک و سالمند در زمان آلودگی هوا مصرف شیر گرم می باشد.
  5. مصرف سیر سبب نابودی بسیاری از باکتری ها، ویروس ها و دیگر میکروارگانیسم ها در بدن می شود.
  6. مصرف خوراکی هایی مانند کلم بروکلی، پونه کوهی، پرتقال و مرکبات، گریپ فروت، چغندر، هویج، سیب، آووکادو و  توت فرنگی مفید است.

هوای آلوده تهران | مرکز پارسیان مهرپرور

۲ محلول گیاهی برای پاکسازی ریه در سالمندان

برای بهره مندی از خواص داروهای گیاهی لازم است که آستین ها را بالا بزنید و به خودتان زحمت درست کردن چند داروی خانگی را بدهید. در این صورت است که می توانید به بهبود سلامت ریه هایتان و تمیز کردن آن از شر این همه آلودگی محیطی امیدوار باشید.

محلول سیر و آویشن برای پاکسازی ریه سالمندان

می توان از این محلول برای پاکسازی عفونت ها از ریه سالمندان استفاده کند.

مواد لازم : ۱۰ حبه سیر  ، ۳ شاخه آویشن تازه ، مقداری روغن زیتون

طرز تهیه محلول سیر و آویشن

حبه های سیر را در هاون بکوبید و به صورت خمیری درآورید. بعد از آن لازم است برگ های آویشن را به سیرهای له شده اضافه کنید و دوباره بکوبید تا هر دو مخلوط و یکدست بشوند. سپس این ترکیب را داخل یک ظرف شیشه ای تمیز بریزید و روی آن روغن زیتون بکر بریزید به طوری که سطح آن را بپوشاند. اجازه دهید ترکیب حاصل یک شب کامل بماند.

محلول سیر و آویشن برای آلودگی هوا | مرکز پارسیان مهرپرور

روش مصرف محلول سیر و آویشن

بعد از اینکه این محلول را یک شب در روغن زیتون نگه داشتید. می توانید صبح روز بعد یک قاشق چای خوری از آن را به صورت ناشتا میل کنید. روز بعد نیز به همین میزان از ترکیب مصرف کند. بعد از ۲هفته مصرف اثرات آن را روی ریه ها و دیگر ارگان ها مشاهده می شود.

مصرف دمنوش زنجبیل در هوای آلوده برای سالمندان

یکی از بهترین روش های از بین بردن دود ناشی از سیگار از ریه ها مصرف ترکیب خانگی زیر می باشد:

مواد لازم برای تهیه دمنوش زنجبیل : چند سانتی متر ریشه زنجبیل تازه ، ۴۰۰ گرم عسل ، ۲ قاشق سوپ خوری زردچوبه ، ۴۰۰ گرم پیاز ، یک لیتر آب

طرز تهیه دمنوش زنجبیل

ابتدا مقداری آب را جوش آورید و به آن عسل اضافه کنید. سپس ریشه های زنجبیل را رنده کرده، پیازها را خرد کرده و به آب جوش اضافه کنید. وقتی این محلول شروع به جوشیدن کرد زردچوبه را اضافه کنید و بگذارید نصف بیشتر آب آن تبخیر بشود.زمانی که این محلول خنک شد آن را در یک ظرف شیشه ای بریزید و در یخچال نگهداری کنید.مقدار مصرف آن در هر روز ۲ مرتبه و به میزان ۲ قاشق است.بهتر است این محلول را با شکم خالی مصرف کنید.

مواد غذایی مضر در زمان آلودگی هوا

در هنگام بروز پدیده آلودگی هوا، هر خوراکی ای که مانند آلودگی هوا خاصیت اسیدی داشته باشد، می تواند آسیب های وارده را تشدید نماید. این مواد غذایی عبارتند از :

  • غذاهای پر چرب بخصوص چربی های اشباع غذاهای پر پروتئین فست فودها (غذاهای آماده)
  • مواد غذایی حاوی مواد نگهدارنده مثل چیپس، پفک و انواع کنسرو

توصیه های کلی به پرستار سالمند و پرستار کودک

سالمندان و کودکان به دلیل اینکه ریه های ضعیف و حساسی دارند لازم است از افراد سیگاری دوری کنند .در صورتی که اطرافیان کودکان و سالمندان سیگاری هستند از آنها بخواهید در حضور کودک و سالمند سیگار نکشند. به پرستار کودک و پرستار سالمند توصیه می شود که برنامه ورزشی مرتبی را برای آنها در نظر بگیرند. ورزش کردن به طور مداوم  می تواند باعث تقویت ریه در سالمندان و کودکان بشود. ورزش منظم می تواند ۳۰ دقیقه در روز و به میزان نیم ساعت طول بکشد. سالمندانی که مبتلا به مشکلات ریوی می باشند لازم است برای کاهش وزن و استفاده از رژیم های استاندارد زیر نظر متخصص باشند. بهتر است سالمندان و کودکان از غذاهایی استفاده کنند که برای سلامتی ریه ها مفید است.غذاهای حاوی آنتی اکسیدان از التهاب جلوگیری کرده و ریه را تقویت می کند. میوه ها و سبزیجات از منابع غنی آنتی اکسیدان هستند.

آلودگی هوا و سالمندان | مرکز پارسیان مهرپرور

رابطه آلودگی هوا و افزایش سرماخوردگی

در زمان شدت یافتن آلودگی هوا و افزایش ذرات معلق، کودکان بیشتر به سرماخوردگی مبتلا می شوند :

سازمان بهداشت جهانی می گوید حدود ۲۰۰ نوع ویروس سرماخوردگی داریم که به طور مستقیم، از طریق تماس دست با اشیای آلوده و سپس تماس دست با بینی و دهان یا از طریق نشستن ویروس ها روی ذرات معلق موجود در هوای آلوده و سپس استنشاق این هوا وارد بدن کودکان می شوند و آنها را مبتلا به سرماخوردگی می کنند. به همین علت است که این روزها می بینیم بسیاری از کودکان از سرماخوردگی رنج می برند. تغذیه مناسب، تأمین ویتامین های بدن مانند ویتامین ث از طریق خوردن میوه جات و سبزیجات و تقویت سیستم ایمنی بدن کودکان از عوامل مهم پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی در فصول سرد است .مواد مضر موجود در هوای آلوده، به بروز آلرژی های شدید در بینی منجر می شود

خلاصه مطلب آلودگی هوا + راهکار در شرایط اضطرار

اگر ناچاریم در آلودگی هوا با کودکان بیرون برویم، باید از ماسک های مناسبی که صورت و دهان و بینی کودکان را به خوبی می پوشاند استفاده کنیم. این ماسک ها در بازار از طریق داروخانه ها و فروشگاه های عرضه محصولات پزشکی در دسترس است.در روزهایی که هوا آلوده است، بهتر است کودکان از تماس بدنی و دست دادن با کودکان دیگر یا بزرگسالان خودداری کنند و حداقل یک و نیم متر با کسی که مبتلا به سرماخوردگی است فاصله داشته باشند. وقتی کودک را از خارج از منزل به خانه می آوریم، حتما باید دست و صورت خود و کودک را با آب و صابون به دقت بشوییم تا ذرات معلق نشسته روی اشیا وارد دستگاه تنفسی شان نشود.برای تمیز کردن دهان و بینی از تماس مستقیم دست باید خودداری کرد و لازم است حتما از دستمال کاغذی یکبار مصرف استفاده شود.