افزایش وزن کودک لاغر | علت وزن نگرفتن کودک + 10 راه سریع

راهنمای جامع رژیم غذایی، مکمل‌ها و برنامه‌ریزی دقیق افزایش وزن کودک لاغر 

آیا کودک شما خیلی لاغر است و هرچه تلاش می‌کنید، به نظر می‌رسد وزن نمی‌گیرد؟ این یکی از نگرانی‌های اصلی بسیاری از والدین است. افزایش وزن کودک لاغر نه‌تنها مسئله‌ای ظاهری نیست، بلکه مستقیماً با رشد جسمی، ذهنی و سلامت عمومی او ارتباط دارد. گاهی اوقات کودک شما کم خوراک می‌شود و رشد کودک مطابق با اصول طبیعی صورت نمی‌گیرد. بهترین کار هنگام مواجه با چنین شرایطی، در جریان گذاشتن پزشک متخصص می‌باشد. ابتدا لازم است به پزشک عمومی مراجعه کرده و دلایل چاق نشدن کودک خود را بررسی نمایید و در صورت لزوم، از برنامه هفتگی غذایی برای چاق شدن کودکان با مشورت پزشک استفاده کنید.

در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور به رژیم چاقی سریع کودکان لاغر و 9 غذای چاق کننده سالم برای افزایش وزن می‌پردازیم.

قد و وزن نرمال کودک

نسبت وزن به قد افراد یک معیار مشخص برای سلامتی می‌باشد که بیشتر در بزرگسالان بررسی می‌شود.در کودکان، این نسبت یک روش سنجش مناسب نمی‌باشد.زیرا کودکان به سرعت در حال رشد هستند و این عدد مرتب در حال تغییر می‌باشد.بهتراست جهت معنادار شدن آن، همراه با شاخص توده بدنی مورد بررسی قرار گیرد.قد و وزن نرمال کودکان یکی از مواردی است که برای والدین اهمیت بسزایی دارد.کودکان و نوجوانان دوره‌های مختلفی از رشد را تجربه می‌نمایند.در این دوره‌ها، چاقی ناگهانی یا کاهش وزن یک امر طبیعی می‌باشد.

پرستار کودک و نوزاد در منزل از مجموعه خدماتی است که می‌تواند در منزل شما اتفاق بیفتد. شرکت پارسیان مهرپرور با سابقه ترین شرکت خدمات پرستاری در منزل می‌باشد.

5 علت وزن نگرفتن کودک

1. بیماری‌های زمینه‌ای و مزمن: دیابت، پرکاری تیروئید یا بیماری‌های عفونی مزمن می‌توانند از دلایل پنهان لاغری کودک باشند.
2. استرس و عوامل روانی: کودکانی که اضطراب یا مشکلات عاطفی دارند ممکن است اشتهایشان کاهش یابد و در نتیجه دچار لاغری شوند.
3. مشکلات گوارشی یا جذب مواد غذایی: اختلالاتی مثل سلیاک، عدم تحمل لاکتوز، یا عفونت‌های روده می‌توانند جذب مواد مغذی را مختل کنند.
4. تغذیه ناکافی یا نامتعادل: اگر کودک به مقدار کافی غذا نمی‌خورد یا مواد غذایی‌اش فاقد مواد مغذی ضروری هستند، نمی‌تواند به‌درستی وزن بگیرد.
5. ژنتیک و ساختار بدنی: برخی کودکان به‌طور طبیعی متابولیسم بالایی دارند یا ساختار بدنی‌شان لاغر است، که دلیل لاغری آن‌ها بیشتر به ژنتیک مربوط می‌شود.

چرا افزایش وزن کودک مهم است؟

فزایش وزن مناسب در کودکان یکی از شاخص‌های حیاتی سلامتی و رشد طبیعی آن‌ها است. وزن کودک نه تنها نشان‌دهنده وضعیت تغذیه‌ای اوست، بلکه به سلامت عمومی، تحرک، و تکامل جسمی و ذهنی وی نیز وابسته است. اهمیت افزایش وزن کودک را می‌توان از چند جنبه بررسی کرد.

– تأثیر بر رشد جسمی و ذهنی

کمبود وزن در دوران کودکی می‌تواند رشد قدی، وزنی، و حتی رشد مغز را مختل کند.

– تقویت سیستم ایمنی

کودکان لاغر بیشتر در معرض بیماری‌های عفونی هستند چون بدن‌شان ضعیف‌تر عمل می‌کند.

– جلوگیری از بیماری‌های ناشی از کمبود وزن

سوءتغذیه می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند کم‌خونی، پوکی استخوان و ضعف عضلانی شود.

نشانه‌های کودک لاغر و نیازمند توجه

کودکان از جمله گروه‌های حساس جامعه هستند که سلامت جسمی و روانی آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از مشکلات شایع که می‌تواند سلامت کودک را تهدید کند، لاغری مفرط است. نشانه‌های کودک لاغر و نیازمند توجه باید به دقت شناسایی شود تا بتوان اقدامات لازم را به موقع انجام داد.

– کاهش انرژی و خستگی زودرس

کودکی که مدام خسته است و تمایلی به بازی ندارد، ممکن است از کمبود انرژی ناشی از لاغری رنج ببرد.

– تحلیل عضلات و کم‌تحرکی

لاغری شدید می‌تواند باعث کاهش حجم عضلات و ضعف حرکتی شود.

– تأخیر در رشد قد و دندان

کودکانی که وزن کافی ندارند معمولاً با تأخیر در رشد قدی، دندانی و حتی گفتاری مواجه می‌شوند.

رژیم چاقی برای افزایش وزن کودک لاغر

زمانی که نگران کاهش وزن کودک خود می‌باشید،ابتدا با پزشک اطفال مشورت نمایید.با بررسی‌های لازم از طرف پزشک،در صورتی که بیماری یا مشکل خاصی نداشته باشد، با یک رژیم غذایی سالم می‌توانید به بهبود این کمبود وزن کمک کنید.برخی از غذاها به علت شکر و چربی زیاد ،کالری بالایی دارند.اما استفاده از این غذاها برای افزایش وزن کودک لاغر مناسب نمی‌باشد. چرا که کودک بیشتر از اینکه به این نوع غذاها احتیاج داشته باشد، به تغذیه ای نیاز دارد که جهت رشد استخوان‌ها و بدن قوی به او کمک نماید.

نکته : نمی‌توانید کودک را از نظر ژن تغییر دهید.اما داشتن یک رژیم غذایی مناسب و سالم به کودک کمک می‌کند تا کمبود غذا خود را جبران کند. همچنین افزایش وزن مناسبی را تجربه نماید.

6 راهکار مناسب برای درمان سریع لاغری کودکان

برای افزایش وزن کودک لاغر، راهکارهای بسیاری دارید، اما باید سعی کنید تا سالم‌ترین آن‌ها را انتخاب کنید. کاهش افزایش یا افزایش وزن فقط زمانی ارزشمند هستند که از طریق راهکارهای سالم ایجاد شوند.

1) صرف غذا به صورت منظم و مرتب

حذف یک وعده غذایی برای افزایش وزن کودک لاغر یک امر کاملاً اشتباه می‌باشد. زیرا باعث می‌شود کودک، کالری لازم را به طور روزانه دریافت نکند.کودک شما نیاز دارد در ابتدا روز، بعد از بیدار شدن، یک صبحانه مفصل و خوشمزه میل نماید.همچنین، یک وعده ناهار اول ظهر، یک وعده عصرانه، شام و پس از آن یک وعده قبل از خواب داشته باشد.

2) غذا کودک را افزایش دهید

غذای کودک لاغر خود را بیشتر کنید. مثلاً :

• شیر را در لیوان‌های بزرگ بریزید.
• از غذاهایی با کالری بیشتر استفاده کنید.
• برای خوردن غلات از کاسه‌های بزرگ استفاده کنید.
• اگر یک عدد ساندویچ در ظهر می‌خورد، آن را به دو عدد افزایش دهید.

4) نقش شیر و آبمیوه در رژیم چاقی برای افزایش وزن کودک لاغر

روزانه مقدار زیادی آبمیوه و شیر کم چرب بنوشید. برای افزایش وزن کودک کم وزن خود آبمیوه و نوشیدنی‌های کالری دار را با آب جایگزین نمایید. ورزشکاران از این روش برای افزایش وزن استفاده می‌کنند و روزانه چند لیوان آبمیوه مصرف می‌کنند.

5) کره بادام زمینی، تنقلات، آووکادو و روغن زیتون برای افزایش وزن کودک لاغر

این غذاها دارای اسیدهای چرب بدون ضرر می‌باشد.همچنین کالری لازم را هنگام انجام حرکات ورزشی به کودکان شما می‌رساند.مقدار زیاد چربی این غذاها نشان دهنده کالری بالا آن‌ها نی باشد.در وعده صبحانه می‌توانید از مغز بادام هندی در غلات و سالاد استفاده نمایید.کره بادام زمینی نیز منبع کالری مفیدی به شمار می‌رود.چیپس‌های بدون چربی یک مثال دیگر از میان وعده مناسب برای افزایش وزن کودک کم وزن شما می‌باشد.

6) ورزش‌های هوازی و بی هوازی

با انجام این ورزش‌ها، به جای اضافه وزن و تجمع چربی‌ها، افزایش وزن جهت تقویت عضلات صورت می‌گیرد. ورزش در کودکان باعث تشنگی کودک و همچنین، تمایل او به خوردن آبمیوه‌های پر کالری بیشتری می‌شود.

در صورتی که شاغل یا دست تنها هستید و برای نگهداری از فرزندان خود به پرستار کودک و نوزاد احتیاج دارید ،می‌توانید از تعرفه پرستار و مراقبت کودک که توسط مرکز پارسیان مهرپرور ارائه می‌شود، استفاده نمایید. جهت دریافت خدمات پرستاری و مراقبت از کودک در منزل با ما تماس بگیرید.

لیست غذاهای چاق کننده برای کودک لاغر

در ادامه این متن ما به معرفی غذاهای چاق کننده کودک می‌پردازیم. اگر شاخص توده بدنی کودک‌تان کمتر از ۱۸.۵ است، می‌‌توانید با دادن این غذاهای مقوی به کودک باعث افزایش وزن وی شوید. برخی از مواد غذایی که حاوی پروتئین و چربی خوب هستند. این غذاهای مقوی برای بچه های لاغر  شامل :

• نیمرو
• آب پرتقال
• شیر پر چرب
• پنیر یا ماست
• آجیل و دانه‌ها
• میوه‌های خشک
• کره بادام زمینی
• غلات با شیر پر چرب

مکمل‌هایی برای افزایش وزن کودک لاغر

از نظر متخصصان تغذیه، افزودن مکمل‌ها به برنامه غذایی کودکان لاغر امری ضرورتی ندارد اما برخی مواد غذایی و نوشیدنی‌های با کالری بالا یا غذاهای چرب می‌توانند به صورت مطلوب به افزایش وزن کودک لاغر شما کمک کنند:

• شیر خشک
• جوانه گندم
• خامه ترش
• مارگارین
• آووکادو
• عسل
• سس

9 ماده غذایی چاق کننده سالم برای افزایش وزن کودک لاغر

هنگام برنامه‌ریزی برای تغذیه کودکان کم وزن همه گروه‌های غذایی را باید در نظر گرفت. برخی از میوه‌ها و سبزیجات بیش از آنچه به نظر می‌رسد، دارای کالری هستند. مواد غذایی مهمی که حتما باید در برنامه تغذیه کودکان کم وزن لحاظ کرد عبارتند از:

1- کره لبنی غذای چاق کننده کودک

شاید تصور کنید کره مضر و بد می‌باشد. در صورتی که افزودن مقداری کره برای افزایش وزن کودک لاغر، مناسب است.

2- شیر و خامه چاق کننده‌های سالم

شیر یک غذا کامل و منبع پروتئین و کربوهیدرات می‌باشد. کودک لاغر شما در روز حداقل 2 لیوان شیر، چه به صورت مستقیم و چه با اضافه کردن به غلات و شیرینی جات باید مصرف کند.

3- تخم مرغ در برنامه چاقی کودکان

تخم مرغ نیز منبع کاملی از پروتئین می‌باشد.به طوری که 100 گرم تخم مرغ حاوی 13 گرم پروتئین است.علاوه بر پروتئین، تخم مرغ دارای ویتامین A و B12 است.این ویتامین‌ها برای رشد برای افزایش وزن کودک لاغر لازم می‌باشد. مصرف روزانه 1 عدد تخم مرغ در رژیم غذایی کودک شما، نیاز او را به ویتامین‌ها تأمین می‌نماید.

4- موز یک ماده غذایی چاق کننده سالم

موز یک منبع خوب از کالری شناخته شده است.یک موز چیزی حدود 105 کالری دارد.علاوه بر کالری، موز حاوی کربوهیدرات و چربی است.شما می‌توانید موز را با ترکیبات مختلف مثل: پودینگ و شکلات در غذا کودک خود استفاده نمایید.

5- آووکادو برای افزایش وزن کودک لاغر

آووکادو حاوی مقادیر کافی از چربی و کالری می‌باشد. این دو عنصر برای رشد در تغذیه کودک لاغر ضروری است.همچنین منبعی غنی از مواد مغذی می‌باشد.

6- مرغ در برنامه غذایی کودکان لاغر

مرغ به دلیل داشتن مقادیر کافی پروتئین، یک غذا مفید برای استفاده در افزایش وزن کودک لاغر شما می‌باشد.همچنین برای تقویت عضلات نیز مفید می‌باشد.

7- سیب زمینی برای افزایش وزن کودکان لاغر

سیب زمینی با داشتن 40 درصد کربوهیدرات، یک گزینه مناسب در رژیم چاقی برای کودکان کم وزن می‌باشد. همچنین، با داشتن مواد مغذی زیر به افزایش وزن کودک شما کمک می‌نماید:

• اسید آمینه آرژنین
• اسید آمینه گلوتامین

8- گوشت قرمز کمک به تقویت کودکان لاغر

گوشت قرمز منبع سرشار از آهن و چربی است.استفاده از آن جهت رشد و تکامل در افزایش وزن کودک کم وزن مفید می‌باشد.

9- میوه‌های گرمسیری در تغذیه کودکان لاغر

میوه‌ها و سبزیجات باید در افزایش وزن کودک لاغر شما قرار داشته باشند. مصرف و استفاده مداوم از آن‌ها هم به افزایش وزن کودک شما کمک خواهد کرد هم برای سلامتی بسیار مفید می‌باشد.

3 میوه زیر با قند طبیعی که در خود دارند، انرژی بدن را تأمین کرده و گزینه خوبی برای افزایش وزن سالم کودک می‌باشد:

• پاپایا
• انبه
• آناناس

برای مادرانی که به دلیل شاغل بودن فرصت کافی برای طبخ غذای کودک ندارند ، بهتر است از پرستار کودک و نوزاد در منزل استفاده شود و مرکز پارسیان مهرپرور با کادری مجرب و متعهد آماده ارائه خدمات پرستاری در منزل می‌باشد. از طرف دیگر هنگام مراجعه پرستار کودک در منزل ، پرستار با تجربه می‌تواند غذاهای مناسب ذائقه کودک تهیه کند و همین امر می‌تواند روند رشد بهتر کودک را بهبود بخشد.

دارو برای چاق شدن سریع کودکان لاغر

امروزه استفاده از داروهای اشتها آور کودکان بسیار زیاد شده است و مادران زمانی که احساس کنند کودکان خود کمی لاغر شده اند، شربت اشتها آور تهیه می‌کنند تا کودکان به وزن قبلی خود برسند. البته این کار به نوبه خود درست نیست و باید تحت نظر پزشک مصرف شود، در غیر اینصورت می‌تواند عوارض خود را داشته باشد.

شربت اشتها آور عصاره انار : این شربت عصاره ای از چند میوه ترش است که در یک قوطی جمع آوری شده است و چون ترش است، با دادن آن به فرزند اشتهای او تحریک شده و تمایل به خوردن غذا دارد.

شربت روی یا زینک پلاس : یکی از علل کم اشتهایی یا بی اشتهایی کودکان کمبود روی یا همان زینک پلاس است. که با رفع آن بی اشتهایی کودک از بین می‌رود از این رو مادران برای تقویت فرزندان خود این شربت را به کودکان می‌دهند.

شربت آهن : با کمبود آهن در بدن، کودکان همیشه خسته، کسل و بی اشتها می‌شوند برای رفع بی اشتهایی کودک، مادران می‌توانند از شربت آهن استفاده کنند تا هم کمبود بدن کودک را جبران کنند و هم بی اشتهایی کودک را رفع کنند.

نکته مهم : شربت سیپروهپتادین برای افزایش وزن کودک کم وزن

یکی از معروف ترین شربت های اشتها آور که پزشکان تجویز می‌کنند شربت سیپروهپتادین است که در کنار آن مکمل های دیگر هم برای کودک تجویز می‌شود. این شربت برای از بین بردن حساسیت های فصلی، پوستی، غذایی تجویز می‌شود که از عوارض آن می‌توان به افزایش اشتها اشاره کرد، اگر این شربت به طور مکرر و خیلی زیاد توسط کودکان مصرف شود می‌تواند منجر به توهم، دیوانگی، مشکلات قلبی و عروقی، ریوی  خواب آلودگی و تحریک پذیری و حتی مرگ شود.

برنامه هفتگی غذایی برای چاق شدن کودکان

 در یک رژیم چاقی کودکان که به نحو متعادلی برنامه‌ریزی شده است، موارد زیر رعایت می‌شوند:

• لبنیات پرچرب
• آب و آبمیوه‌های طبیعی
• مصرف کربوهیدرات‌ها و غلات کامل
• روغن‌های غیراشباع به میزان متعادل
• حبوبات، ماهی، تخم‌مرغ، گوشت و سایر پروتئین‌ها
• مصرف روزانه حداقل 5 وعده از انواع میوه‌ها و سبزیجات

گاهی نیز کودکان لاغر برای افزایش وزن، نیاز به رژیم غذایی سخت‌تری دارند. برنامه غذایی زیر، یک نمونه برنامه رژیم چاقی کودکان است:

• صبحانه: شیر پرچرب، یک عدد موز، املت تخم‌مرغ و سبزیجات (اسفناج، قارچ، گوجه‌فرنگی و پیاز)، چند تکه نان کامل
• میان‌وعده روز: سالاد میوه با خامه یا ماست طعم‌دار، آجیل
• ناهار: برنج و مرغ، سبزیجات سرخ شده، دوغ
• عصر: آبمیوه تازه، یک مشت بادام، کتلت قارچ
• شام: دال عدس، ساندویچ پنیر و گردو
• میان‌وعده قبل از خواب: یک لیوان شیر کامل و پرچرب

غذای مقوی برای چاق شدن کودک

غذاهای مقوی نقش بسیار مهمی در تأمین انرژی و افزایش وزن سالم کودک دارند. در اینجا لیستی از غذاهای مغذی و مؤثر برای چاق شدن کودک ارائه شده است:

• فرنی گندم یا برنج: ترکیبی از شیر کامل، آرد برنج یا آرد گندم و شکر یا عسل.
• حریره بادام: پودر بادام پوست‌کنده، شیر، آرد برنج و کمی گلاب.
• عدسی با سیب‌زمینی: سرشار از پروتئین گیاهی و نشاسته.
• حلوا ارده یا کره بادام‌زمینی: انرژی‌زا و مناسب برای میان‌وعده‌ها.
• خوراک مرغ با سیب‌زمینی یا لوبیا: غذایی غنی از پروتئین حیوانی و کربوهیدرات.
• سوپ جو با شیر: مناسب برای وعده شام و قابل هضم برای کودکان.

مکمل چاق‌کننده کودک

گاهی کودک علیرغم دریافت غذای کافی، وزن نمی‌گیرد. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است مکمل‌هایی را تجویز کند. مکمل‌های چاق‌کننده کودکان معمولاً شامل ترکیب ویتامین‌ها، پروتئین‌ها و عناصر معدنی هستند که اشتها را افزایش داده و رشد را تقویت می‌کنند:

• سیرپ اپتی‌ویت (Apetyvite Syrup): تحریک‌کننده اشتها با ترکیب زینک و ویتامین‌های گروه B.
• پدیا شور (Pediasure): مکمل غذایی کامل، مناسب کودکان بدغذا و کم‌وزن.
• ویتافیت (Vitafit): مولتی‌ویتامین کودکان همراه با مواد معدنی ضروری.
• شربت سانستول: با طعم‌های مختلف، مخصوص کودکان کم‌اشتها و در حال رشد.

نکته: مصرف این مکمل‌ها باید حتماً زیر نظر پزشک انجام شود، زیرا مصرف بی‌رویه می‌تواند تأثیر منفی بر اشتها و سلامت کلی کودک داشته باشد.

5 علت وزن نگرفتن کودک دو ساله

کودکان دو ساله در دوره‌ای از رشد قرار دارند که سرعت افزایش وزن ممکن است کاهش یابد. اما اگر کودک به‌طور مداوم وزن نمی‌گیرد یا حتی کاهش وزن دارد، لازم است علل آن بررسی شود. دلایل رایج شامل:

1. مشکلات تغذیه‌ای: انتخاب‌های غذایی محدود، نخوردن وعده‌های اصلی.
2. مشکلات گوارشی: مانند یبوست مزمن، رفلاکس معده یا آلرژی غذایی.
3. انگل‌ها: آلودگی به کرم‌ها یا انگل‌های روده‌ای که جذب مواد مغذی را مختل می‌کنند.
4. کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی: به‌خصوص آهن، روی و ویتامین D.
5. عفونت‌های مکرر: سرماخوردگی، عفونت گوش یا گلو که اشتهای کودک را کم می‌کند.

راهکار: مراجعه به پزشک متخصص اطفال برای بررسی وضعیت رشد، انجام آزمایش خون، تست انگل و تعیین رژیم غذایی مناسب.

خلاصه مطلب تغذیه کودکان لاغر

افزایش وزن کودک لاغر، نیازمند صبر، آگاهی و برنامه‌ریزی دقیق است. برای دستیابی به نتایج مطلوب، موارد زیر را به‌طور جدی دنبال کنید:

• از غذاهای مغذی، پرکالری و مورد علاقه کودک استفاده کنید.
• با خلاقیت در تهیه غذا، تنوع و جذابیت وعده‌های غذایی را افزایش دهید.
• حتماً وعده‌های غذایی میان‌وعده را در برنامه روزانه بگنجانید.
• در صورت نیاز از مکمل‌ها با تجویز پزشک استفاده نمایید.
• برنامه رشد کودک را هر ۳ ماه توسط متخصص بررسی کنید.

در پایان به یاد داشته باشید که هر کودک ریتم رشد خاص خود را دارد و مقایسه با دیگران همیشه معیار مناسبی نیست. اگر کودک شما سالم، پرانرژی و شاداب است، احتمالاً روند رشد طبیعی را طی می‌کند.