حساسیت به نور در سالمندان – مراقب سالمند – بخش ۱
در این مقاله به بررسی حساسیت به نور در سالمندان – مراقب سالمند – بخش ۱ می پردازیم.
یکی از موضوعات مهمی که خیلی به آن توجه نمیشود استفاده از محصولات آرایشی غیراستاندارد است که از عوامل عفونت و حساسیت چشمها به نور به حساب می آید.
چشمهای حساس به نور
احتمالا برای شما هم پیش آمده که از یک جای تاریک وارد محیطی با نور طبیعی شوید و چشمانتان اذیت شود.
این یک واکنش کاملا طبیعی است و برای هر شخصی پیش می آید چون مدتی طول میکشد که چشمها به نور عادت کنند، اما گاهی اوقات همین واکنش طبیعی طولانیتر میشود و یک بیماری چشمی به نام «فوتوفوبی» یا همان حساسیت به نور ایجاد میکند. در اینجا به این موضوع میپردازیم که چرا و چگونه این نوع حساسیت ایجاد میشود و چه راهکارهای درمانی دارد؟
متخصصان بر این باورند که حساسیت به نور در بیشتر موارد موضوع چندان مهمی نیست چون عوامل مختلفی مثل سرماخوردگی، آلرژی و سینوزیت، مصرف برخی داروها مثل آنتیبیوتیک، ورود گرد و غبار به داخل چشمها و به دنبال آن تحریک اعصاب چشمی باعث ارسال پیام چشم درد به مغز شده و حساسیت چشمها به نور را به دنبال دارد. در همه این موارد با رفع مشکل ایجاد شده، حساسیت هم درمان خواهد شد.
گاهی در بعضی از سالمندان عفونت چشمها باعث فوتوفوبی است و چشمان فرد بیش از حد معمول در فضای باز به نور حساسیت نشان میدهد. در این شرایط موقع راهرفتن فرد سالمند مجبور است چشمانش را ببندد یا به زور آنها را باز نگه دارد و مدام دچار اشکریزش و قرمزی چشم و سردرد میشود. به عنوان مثال استفاده از محصولات آرایشی غیراستاندارد و آلوده یکی از مهمترین عوامل عفونت چشمهاست که علاوه بر حساسیت شدید به نور، چشمها قرمز، دردناک و متورم میشوند و گاهی تورم پلک به قدری شدید است که مانع از باز شدن چشمها خواهد شد.
در چنین شرایطی با مصرف دارو اوضاع سالمند یا فرد مبتلا به حساسیت به مرور زمان بهتر میشود، اما حساسیت به نور تا مدتی ادامه دارد و فرد علاوه بر مصرف قطرههای تجویزی باید از عینکهای آفتابی پولاریزه و تیره استفاده کند؛ حتی گاهی در محیط خانه و هنگام شب که هوا تاریک است چون کوچکترین نوری آزاردهنده است و حساسیت رو بیشتر میکند . بد نیست بدانید شیشههای آینهای این عینکها نور بیشتری را منعکس کرده و از چشمها محافظت میکنند. البته بقیه این عینک را مثل آینه میبینند.
خطر حساسیت و تحریک پذیری بیشتر چشم روشنها
باید این موضوع را بدانید که رنگ چشم افراد هم در حساسیت چشمها به نور موثر است. افرادی که چشمهای روشنتری دارند در مقایسه با افرادی که چشمهای تیرهتری دارند، دچار سطوح مختلفی از حساسیت به نور میشوند. در واقع وجود رنگدانه کمتر در چشمهای روشن باعث ابتلای بیشتر به حساسیت نوری و وجود رنگدانه بیشتر در چشمهای تیره باعث حفاظت از چشمها در مقابل نور زننده مثل نور درخشان خورشید میشود. بر این مبنا در ساختمان طبیعی چشم افرادی که به اصطلاح بور هستند و رنگ چشمانشان آبی و سبز و… است، حساسیت به نور، ذاتی و طبیعی تلقی شده و نشانه بیماری خاصی نیست.


پرستار سالمند در منزل – استخدام پرستار برای سالمند در منزل
مشکلات مادرزادی و حساسیت به نور
حساسیت به نور صبحگاهی هنگام بیدار شدن از خواب طبیعی و گذراست در بیشتر کودکان سه تا پنج سال این حساسیت به نور وجود دارد، اما با ادامه این روند در سنین بالاتر افراد باید از نظر آناتومی چشم مورد بررسی قرار بگیرد تا در سنین کهنسالی حداقل کمتر دچار این مشکل قرار گیرند. به عنوان مثال آبمروارید یا بیماری قرنیه مادرزادی و البته ابتلا به آلرژی فصلی جزو مواردی هستند که باعث حساسیت چشم به نور میشوند.
اگر هم کودک دچار بیماری چشمی خاصی نبوده و رنگ چشم هم روشن نباشد باید به دنبال دلیل موجه دیگری بگردیم که باعث فوتوفوبی شده است. بازیهای رایانهای، پلیاستیشن، گوشی موبایل، تبلت، دیویدیهای کارتونی و… که این روزها بسیاری از والدین برای ساکت ماندن بچهها در اختیارشان قرار میدهند، میتوانند باعث حساسیت چشمها به نور شوند و به چشمهای کودک هم آسیب برسانند.
عوارض پیری و حساسیت چشمی
گاهی اوقات در افراد سالمند عدم تحمل نور و حساسیت به آن از عوارض پیری به حساب میآید. در افراد بالای ۴۰ سال ناراحت شدن چشم در اثر بازتاب نور مثلا از روی شیشه یا آب دریا یا برف موضوع تقریبا شایعی است که به دنبال پیر شدن عدسی چشم و ضخیمتر یا کدرتر شدن آن اتفاق میافتد. علت دیگر فوتوفوبی که بین سالمندان شایعتر است، تخریب سلولهای حساس به نور است که در حالت عادی مانع از حساسیت چشمها در مقابل نور خورشید میشوند.باید به این نکته توجه داشت که : همچنین حساسیت به نور میتواند یکی از علائم اولیه آب سیاه چشم باشد که با علائم دیگری مثل اختلال دید و درد همراه است.
آشنایی با راهکارهای درمانی فوتوفوبی
اگر از حساسیت چشمهایتان به نور رنج میبرید باید در اولین فرصت ممکن به متخصص مراجعه کنید چون این احتمال وجود دارد که این علامت یک بیماری چشمی باشد. پیش از هر اقدام درمانی، پزشک چشمها را مورد معاینه و بررسی آناتومیک قرار میدهد تا مشخص شود مشکل ایجاد شده به دلیل عفونت یا مشکلات قرنیه است یا اینکه به دلیل روشن بودن چشم فرد یا کار کردن با منابع پرنور مثل کامپیوتر و تبلت یا حتی تماشای بیش از حد تلویزیون ایجاد شده است. با توجه به نتایج معاینه و تشخیص مشکل، پزشک درمانهای لازم را تجویز میکند.
اگر دلیل حساسیت، کار زیاد با منابع نوری باشد به بیمار توصیه میشود استفاده از وسایل الکترونیکی را بشدت محدود کند، اگر حساسیت به دلیل روشنی چشم باشد فرد باید هنگام خروج از محیط خانه در هر شرایط آب و هوایی (ابری و بارانی) از عینک آفتابی مناسب و کلاه لبهدار استفاده کند تا چشمها را از آسیب نور و حساسیت در امان نگه دارد .
در مواردی هم که ساختمان چشم دچار آسیب، عفونت باشد، دارو تجویز میشود. در این بین موضوع مهمی را که نباید فراموش کنید این است که ممکن است مصرف یک داروی خاص مثلا داروی کنترل فشار خون باعث ابتلا به فوتوفوبی شده باشد. بنابراین چشمپزشک را از داروهای مصرفیتان آگاه کنید تا در صورت لزوم شما را به پزشک معالجتان ارجاع دهد و داروی دیگری برایتان جایگزین شود.