افزایش شادی در سالمندان یکی از مهم ترین مسائلی است که باید توسط خانواده و پرستار سالمند مورد ارزیابی قرار بگیرد.در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور به بررسی راهکارهای ایجاد شادی در سالمندان میپردازیم. سالمندی یکی از مراحل مختلف رشدی انسان ها است که در این مرحله از زندگی افراد امکان دارد بیشتر به افسردگی مبتلا شوند. در این مرحله از زندگی اتفاقات ناگوار بیشتری برای سالمند رخ میدهد. اطرافیان میتوانند نقش زیادی را برای شاد کردن سالمند خود داشته باشند.
ارتباط با سالمندان
سالمندان در دوران سالمندی نسبت به برقراری ارتباط با دیگران حساس تر میشوند. نوع ارتباطی که اطرافیان یک سالمند با او برقرار میکند میتواند تاثیر زیادی را بر روی نشاط سالمند بگذارد. در دوران سالمندی، سالمند احساس میکند توانایی ندارد و اگر اطرافیان به او بی توجهی کنند، این حس را در او تقویت میکنند. توصیه میکنیم با سالمندان ارتباطی همچون ارتباط با افراد جوان تر داشته باشید.
نام هورمون شادی چیست؟
هورمونها نوعی مواد شیمیایی هستند که در خون جریان پیدا میکنند و بر حال روحی و جسمی ما تاثیر میگذارند. یکی از این کارکردهای مهم هورمونها کمک به تنظیم خلق و خوی ماست.برخی از هورمونها به تقویت احساسات مثبت از جمله خوشحالی و لذت کمک میکنند و به همین دلیل هورمون شادی نامیده میشوند. در ادامه انواع هورمون شادی را معرفی میکنیم و میگوییم که که چگونه میتوان آنها را افزایش داد.
معرفی انواع هورمونهای شادی
چند نوع هورمون شادی وجود دارد که هریک ویژگی منحصر به فردی دارد.
هورمون شادی دوپامین
غالبا به دوپامین “هورمون شادی” میگویند و این هورمون باعث ایجاد احساس خوشبختی میشود. دوپامین محرک اصلی سیستم پاداش مغز است، یعنی وقتی چیزی لذت بخش را تجربه میکنیم، میزان این هورمون در خون افزایش مییابد
سروتونین هورمون شادی
سروتونین که “هورمون احساس خوب” نامیده میشود، نقش کلیدی در دفع اضطراب و افسردگی دارد. در واقع، دسته اصلی داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی و اضطراب اعث افزایش سطح سروتونین در مغز میشوند. این هورمون به تنظیم خلق و خو و همچنین خواب، اشتها، هضم، توانایی یادگیری و حافظه شما کمک میکند. ورزش، گذراندن وقت در خارج از منزل و خواب خوب شبانه میتواند به افزایش سروتونین کمک کند.
هورمون شادی اندورفین
این هورمون شادی معمولاً با ورزش مرتبط است، اندورفین با فعالیت بدنی مثل دویدن یا شنا کردن در بدن بالا میرود. ورزش قلبی عروقی یکی از بهترین راهها برای افزایش اندورفین است. این هورمونهای قدرتمند بهعنوان مسکنهای طبیعی عمل میکنند، ناراحتی را به حداقل و لذت را به حداکثر میرسانند.
هورمون شادی آور اکسی توسین
اکسی توسین که بیشتر به خاطر نقشش در عشق و دلبستگی شناخته شده است، در هنگام زایمان و در دوران شیردهی در بدن زنان بالا میرود. اما به دنیا آوردن نوزاد تنها راه دریافت هورمون شادی اکسی توسین نیست. این “هورمون عشق” همچنین با هر نوع تماس صمیمی، از جمله گرفتن دست، در آغوش گرفتن، بوسیدن، ماساژ و رابطه جنسی افزایش مییابد.
چگونه هورمون شادی را افزایش دهیم؟
میزان این هورمون شادی را با روشهای مختلفی میتوان در بدن کم و زیاد کرد. اکنون راههای افزایش این هورمونهای شادی آور را بررسی می کنیم. این روشها را به کار ببندید تا همیشه سالمندتان لبخند داشته باشد و حال اطرافیان سالمند هم عالی باشد.
11 راهکار ایجاد شادی در سالمندان
در اینجا 11 روشی که باعث افزایش شادی در سالمندان میشود، مورد بررسی قرار میگیرد :
1) به چهره سالمند خود نگاه کنید
یکی از اقداماتی که میتواند باعث افزایش شادی در سالمندان شود، داشتن ارتباط چهره به چهره با سالمند است. هر زمان که خواستید با سالمندی صحبت کنید و یا او خواست برای شما چیزی را تعریف کند حتما با او ارتباط چهره به چهره برقرار کنید و به صورت او نگاه کنید. با این کار میتوانید حس مثبت را در سالمند به وجود آورید.
2) در جهت افزایش شادی در سالمندان به سالمند خود اعتماد به نفس بدهید
اگر میخواهید سالمند شادی را داشته باشید باید به او اعتماد به نفس بدهید. وقتی یک سالمند احساس ارزشمند بودن را داشته باشد با نشاط تر و سرحال تر هم میشود. از او بخواهید تجربیاتش را در مورد مسائل مختلف و حتی جزئی برایتان بگوید. مثل دستور طرز پخت نوعی غذا و …. وقتی سالمند میبیند که شما برایش اهمیت قائل شده اید و میخواهید از تجربیات ایشان استفاده کنید، احساس ارزشمندی میکند.
3) به سالمندان چیز جدیدی یاد بدهید
یادگیری یک مهارت جدید شامل تعامل فعال است و از حافظه فعال، حافظه بلند مدت و سایر عملکردهای شناختی استفاده میکند. یک مطالعه منتشر شده در مجله علوم روانشناسی نشان داد که وظایف نا آشنا و چالش برانگیز ذهنی بیشترین انگیزه ذهنی و اجتماعی را برای افراد مسن فراهم میکند. انجام فعالیت های جدید مانند نقاشی یا نجاری میتواند وضوح ذهن و اعتماد به نفس را بهبود بخشد.
4) در جهت افزایش شادی در سالمندان از سالمند خود بپرسید
یکی از کارهایی که میتواند سالمند را شاد و خوشحال کند و در عین حال سرگرم کند، این است که از او بخواهید برایتان ماجرایی را تعریف کند. تعریف کردن یک داستان از گذشته و یا تعریف کردن قسمتی از یک فیلم و سریال و یا بیان اخبار، میتواند به سالمند خود حس مثبتی را بدهد.
5) محبت را در سالمندان نادیده نگیرید
برای افزایش شادی در سالمندان به آنها محبت کنید. محبت کردن میتواند سالمندان را شاد و سرحال کند. وقتی سالمند متوجه محبت کردن اطرافیانش به خود میشود، سرشار از انرژی میشود و نیروی دوباره پیدا میکند. حتما به انواع مختلف به سالمند محبت کنید. میتوانید این کار را از روش های مختلف انجام دهید. مانند :
- صحبت کردن با آنها
- نوازش کردن و یا بوسیدن آنها
- کمک به انجام برخی از کارهایشان که توانایی انجام آنها را ندارند
6) پیاده روی و نفس تازه در سالمندان
انجام ورزش های هوازی کمک زیادی را در افزایش شادی در سالمندان می کند. ورزش های هوازی آن دسته از ورزش ها هستند که حجم بالایی از اکسیژن را وارد ریه ها میکند. ورزش باعث میشود بدن هورمون «احساس خوب» به نام اندورفین ترشح کند که با استرس مبارزه میکند. اگر سالمند سرحال است حتما او را به ورزش کردن تشویق کنید. برای این کار هم میتوانید او را به رفتن در جمع سالمندانی که صبح ها در پارک ها ورزش میکنند تشویق کنید. اگر هم نه، خیلی سالمند سرحالی ندارید، با توجه به شرایطی که او دارد، برایش نوعی ورزش را تنظیم کنید.
توجه : جدا از فواید ذهنی، یک برنامه ورزشی متعادل ممکن است به سالمندان کمک کند تا تحرک خود را بهبود بخشند. همیشه قبل از شروع یک برنامه ورزشی با یک متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.
7) باغبانی در جهت افزایش شادی در سالمندان
یکی از فعالیت هایی که میتواند به افزایش شادی در سالمندان کمک کند، استفاده از گل و گیاه و باغبانی است. باغبانی کردن باعث تقویت روحیه سالمند میشود و سرگرم شود. پرورش گیاهان میتواند سالمند شما را به یاد دوران جوانی و پرورش و تربیت فرزندانشان بیاندازد.
8) حمایت از سالمند آلزایمری
اگر سالمندتان فراموشی و آلزایمر دارد حتما از او حمایت کنید حتی اگر یک مطلب را بارها و بارها تعریف کرد هیچ وقت به او نخندید و این نکته را به اعضای کوچکتر خانواده نیز بگویید. مطالب مهمی را که سالمندتان نباید فراموش کند، مثل خوردن قرص را حتما بر روی کاغذی کوچک یادداشت کنید.
9) در جهت افزایش شادی در سالمندان در دسترس سالمندان باشید
در دسترس بودن و سر زدن به سالمندان میتواند موجی از شادی را در آنها به وجودآورد. حتی اگر شرایط کاری شما به گونه ای است که نمیتوانید هر روز به آنها سر بزنید با تلفن حتما روزانه از حال آنها خبردار شوید و دلشان را شاد کنید.
10) شرکت کردن سالمندان در کارها فراموش نکنید
حتما در کارهای مختلف از مشارکت سالمند خود استفاده کنید. برای تهیه غذای خاص و یا خرید وسیله ای خاص و یا حتی مشارکت در کارهای سبک منزل میتوانید از سالمندان و تجربیات آنها کمک بگیرید. سالمندان میتوانند در خدمات متناسب با توانایی ها و علایق فردی خود شرکت کنند. کمک به دیگران باعث ایجاد حس هدف و موفقیت میشود و در نتیجه رضایت از زندگی را افزایش میدهد.
11) تداوم ارتباط اجتماعی در دوران سالمندی
صرف نظر از سن، ارتباط اجتماعی یک عامل کلیدی است که باعث افزایش شادی در سالمندان میشود. سالمندان بیشتر در معرض خطر انزوای اجتماعی هستند. زیرا فرزندان و نوه های آنها ممکن است از خانه دور شده باشند، بیوه باشند و شبکه های اجتماعی کوچک شده باشند. در مطالعات مختلف، تحقیقات نشان میدهد افرادی که روابط اجتماعی بیشتر یا بهتری دارند، طولانی تر و سالم تر زندگی میکنند.
قرص هورمون شادی
قرص سرترالین شادی آور است. در واقع قرص سرترالین ۵۰، آسنترا یا داروهایی که نامهای رایج رایج دیگر آن، برای تنظیم میزان سروتونین در بدن تجویز میشوند. تنظیم شدن این انتقال دهندهی عصبی در بدن باعث برطرف شدن علائم افسردگی که شامل ناراحتی و خستگی است میشود. بنابراین شادی رنگ پیدا میکند و خلق فرد بهبود پیدا میکند.
خلاصه مطلب
سالمندی یکی از مراحل مختلف رشدی انسان ها است که در این مرحله از زندگی افراد امکان دارد بیشتر به افسردگی مبتلا شوند. اطرافیان میتوانند نقش زیادی را برای شاد کردن سالمند خود داشته باشند. افزایش شادی در سالمندان یکی از مهم ترین مسائلی است که باید توسط خانواده و پرستار سالمند مورد ارزیابی قرار بگیرد. با انجام چندین روش میتوان به افزایش شادی در سالمندان کمک کرد تا در این دوران زندگی بهتری داشته باشند.