مشکلات گوارشی در کودکان : 6 نوع از مشکلات گوارشی + 3 راه جلوگیری از آن

مشکلات گوارشی در کودکان وقتی ادامه پیدا می‌کند، می‌توانند باعث نگرانی شوند. وقتی به مشکلات گوارشی فکر می‌کنیم تمایل به صحبت در مورد بزرگسالان است. اما برای اغلب کودکان نیز بسیاری از مشکلات گوارشی، به دلیل سیستم گوارشی گسترش نیافته یا رژیم‌های غذایی غیر غنی به وجود می‌آید. اکثر مردم رژیم غذایی یکسانی استفاده می‌کنند که فاقد محصولات تازه می‌باشد ولی دارای کربوهیدرات‌های تصفیه شده فراوان، غذاهای فرآوری شده و مواد افزودنی شیمیایی است. بیشتر کودکان همین عادتهای بد غذایی را از والدین خود یاد میگیرند که منجر به هضم ضعیف می‌شود. در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور به بررسی 6 نوع از مشکلات گوارشی و 3 راه جلوگیری از آن می‌پردازیم.

در ادامه به بررسی موارد زیر می‌پردازیم :

• بررسی 6 نوع از مشکلات گوارشی در کودکان
• علائمی که در زمان دل درد جدی کودک بروز می‌کند
• 3 راه جلوگیری از ایجاد مشکلات گوارشی در کودکان
• خلاصه مطلب

بررسی 6 نوع از مشکلات گوارشی در کودکان

در ادامه به 6 نوع مشکل گوارشی در کودکان می‌پردازیم :

1- مشکلات نوزادان

نوزادان شیرخواری که از طریق شیر مادر در معرض آلرژی غذایی قرار گرفته ‌اند و یا نوزادانی که با تغذیه صرفا با شیر مادر ظهور بیماری آتوپیک از جمله درماتیت آتوپیک، کولیک، کولیت، یا اسهال نشان می‌دهند باید دچار بیماری مربوط به پروتئین رژیم غذایی مادر باشند.

رژیم غذایی مناسب ضد حساسیت برای مادران شیرده

استفاده مادران از یک رژیم غذایی مناسب و ضد حساسیت، میتواند باعث جلوگیری از کولیک در کودکان شود. حذف گروه‌های غذایی با ریسک بالا مانند شیر و تخم مرغ امکان دارد به تنهایی برای حل مشکل نوزاد کافی نباشد. زمانی که نوزاد راحت است، توصیه می‌شود مادر غذاهای کم خطر را دوباره استفاده کند و رژیم غذایی خود را گسترش دهد، و نوزاد خود را برای عود علائم تحت نظر داشته باشد.

2- یبوست از جمله مشکلات گوارشی در کودکان

مشکلی بسیار شایع در کودکان یبوست است. کودکی یبوست دارد که کمتر از سه بار در هفته اجابت مزاج داشته باشد، دچار مشکل در اجابت مزاج باشد و یا مدفوع سفت، خشک و به صورت غیر طبیعی بزرگ باشد. یبوست معمولا نگران کننده نیست و با پیروی از یک رژیم غذایی سالم و انجام ورزش به آسانی قابل جلوگیری است.

بررسی دلیل ایجاد یبوست

یبوست معمولا به خاطر یک رژیم غذایی است که به اندازه کافی حاوی آب و فیبر، که به حرکت مناسب روده کمک می‌کند، نباشد. کودکانی که مقدار زیادی غذاهای فراوری شده، پنیر، نان سفید و شیرینی و گوشت می‌خورند، امکان دارد اغلب دچار یبوست شوند. داشتن یک رژیم غذایی سالم با غذاهای با فیبر بالا مانند میوه‌ها، سبزیجات و غلات سبوس‌دار می‌تواند مدفوع را از سخت و خشک شدن حفظ کند.

3- اسهال

بیرون روی یک مشکل بسیار شایع در کودکان است. اسهال حرکات شل، یا آبکی (BMS) روده است که از الگوی طبیعی یک کودک متفاوت باشد. گاهی وقت‌ها بیرون روی حاوی خون یا مخاط است. شناسایی بیرون روی خفیف در کودکان امکان دارد مشکل باشد چون در کودکان سالم، تعداد و قوام اجابت مزاج از نظر سن و رژیم غذایی تفاوت دارد. به عنوان مثال، نوزادان شیرخوار که هنوز دریافت مواد غذایی جامد ندارند اغلب مدفوع شل و مکرر دارند که طبیعی به نظر می‌رسد. افزایش ناگهانی در تعداد و قوام ممکن است بیرون روی در نوزادان را نشان دهد. با این حال، داشتن مدفوع آبکی برای بیش از ۲۴ ساعت در کودکان هرگز طبیعی نیست.

تاثیر اسهال بر سلامتی کودک

کودکان مبتلا به بیرون روی امکان دارد اشتهای خود را از دست بدهند، استفراغ کنند، وزن از دست دهند، و یا تب داشته باشند. اگر بیرون روی شدید باشد و یا زمانی طولانی طول بکشد، بدن کودک دچار کم آبی می‌شود. نوزادان و کودکان خردسال می‌توانند با سرعت بیشتری گاهی اوقات در کمتر از ۱ روز دچار کم آبی شوند. کم آبی شدید می‌تواند منجر به تشنج، آسیب مغزی و مرگ در کودکان شود.

4- بیماری سلیاک از جمله مشکلات گوارشی در کودکان

بیماری سلیاک وقتی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی بدن کودک به یک نوع پروتئین به نام گلوتن واکنش نشان دهد. وقتی کودک مواد غذایی حاوی گلوتن می‌خورد، سیستم ایمنی بدن به تدریج به پوشش روده کوچک آسیب می‌رساند. هنگامی که روده کوچک آسیب ببیند، بدن به سختی جذب ویتامین، مواد معدنی و دیگر مواد مغذی از غذاها را انجام می‌دهد. این مسئله می‌تواند سلامت کلی کودک و رشد او را تحت تاثیر قرار دهد. بیماری سلیاک قابل درمان نیست، اما می‌تواند با پیروی از یک رژیم غذایی فاقد گلوتن مهار شود. گلوتن در موارد زیر پیدا می‌شود :

• جو
• فارو
• املای
• سمولینا
• آینکورن
• گندم سیاه
• گندم دوروم
• برخی از داروها
• چسب تمبر (چسب)

5- بیماری التهابی روده

بیماری التهابی روده (IBD) زمانی اتفاق می‌افتد که روده کوچک یا بزرگ ملتهب شود. هنگامی که روده‌ها التهاب دارد، متورم و دردناک می‌شود. این باعث علائمی مانند بیرون روی، نفخ، گرفتگی معده و گاهی وقتها، کم شدن وزن می‌شود. دو نوع IBD وجود دارد:

1. بیماری کرون: بیماری کرون در کودکان می‌تواند روی هر بخشی از دستگاه گوارش تاثیر بگذارد. در این بیماری دیواره‌های قسمت آسیب دیده ضخیم می‌شود و یک سطح سنگ فرش مانند ایجاد می‌شود. بسته به جایی که بیماری کرون رخ می‌دهد، نشانه‌ها می‌تواند درد معده، استفراغ، از دست دادن اشتها، اسهال خونی، رشد ضعیف و زخم‌‌های دهان باشد.
2. کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی): کولیت اولسراتیو مشابه بیماری کرون است، اما تنها کولون (روده بزرگ) را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هنگامی که یک کودک دارای کولیت اولسراتیو است، پوشش روده‌ شان دچار زخم و یا پارگی می‌شود. این مسئله می‌تواند به درد معده، اسهال خونی، خونریزی پارگی‌های اطراف مقعد، کاهش وزن و کاهش اشتها منجر شود.

6- سندرم روده تحریک پذیر از جمله مشکلات گوارشی در کودکان

سندرم روده تحریک پذیر (IBS) یک بیماری مزمن (طولانی مدت) است که روده کوچک و بزرگ را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در سندرم روده تحریک پذیر، مواد غذایی بسیار کند، بیش از حد سریع و یا غیر قابل پیش بینی در روده بزرگ حرکت می‌کند. در نتیجه، روده بزرگ نمی‌تواند مقادیر مناسب آب از مواد غذایی را جذب کند. این می‌تواند به اسهال یا یبوست در کودکان منجر شود. سندرم روده تحریک پذیر گذرا و برای هر کودک متفاوت است.

تفاوت سندروم روده تحریک پذیر با IBD

مشخص نیست که چه چیزی باعث سندرم روده تحریک پذیر می‌شود. بعضی افراد سندرم روده تحریک‌پذیر را با بیماری التهابی روده اشتباه می‌گیرند. در واقع، نشانه‌های آنها در ابتدا مشابه به نظر می‌رسد. با این حال، مهم است تفاوت بین IBD و سندرم روده تحریک پذیر را برای تشخیص و درمان درست هر بیماری بدانید.

درمان سندروم روده تحریک پذیر

با 2 روش زیر می‌توانید به درمان سندروم روده تحریک پذیر کمک کنید :

1. تغییر سبک زندگی برای کاهش استرس
2. تغییرات رژیم غذایی برای محدود کردن غذاهایی که می‌تواند شعله ور شدن بیماری را آغاز کند.

علائمی که در زمان دل درد جدی کودک بروز می‌کند

بعضی از علائمی‌ که نشان می‌دهد امکان دارد دل درد کودک جدی باشد شامل موارد زیر می‌باشد :

• کاهش وزن
• تب
• استفراغ قابل توجه
• بیرون روی شدید
• خون در مدفوع
• درد در سمت راست بالا یا پایین شکم

توجه : اگر کودکی هر یک از این نشانه‌ها را دارد، حتما به پزشک مراجعه کنید.

3 راه جلوگیری از ایجاد مشکلات گوارشی کودکان

با رعایت 3 روش زیر می‌توانید از ایجاد گوارشی در کودکان جلوگیری کنید :

پرهیز از خوردن بیش از حد

کودکان این منطق را ندارند که چه مقدار مواد غذایی مناسب است، پس بر عهده پدر و مادر است که به آنها نشان دهند چه اندازه باید غذا بخورند. پرخوری فشار بسیاری بر دستگاه گوارش قرار می‌دهد و باید از آن خودداری کرد. زمانی که بیش از اندازه غذا خورده می‌شود، توانایی بدن برای تجزیه درست و جذب مواد مغذی مشکل می‌شود. از آنجا که والدین کنترل آماده سازی و سرو مواد غذایی را در دست دارند، توصیه می‌شود بخش‌های کوچک ‌تری در بشقاب سرو کنند و اضافی آن را در آشپزخانه نگه دارند تا پرخوری کودکان را مدیریت کنند.

آب دور از وعده‌های غذایی مصرف شود

بسیاری از کودکان هنگامی‌که برای خوردن می‌نشینند، انتظار نوشیدن چیزی دارند. این ترکیب غذا و مایعات به هضم آهسته تر منجر می‌شود چون مایع گوارشی توسط مایعات مصرف شده، رقیق می‌شود. بهترین کار برای جلوگیری از این عادت شامل موارد زیر می‌باشد :

• کودکان آب خود را قبل از غذا بنوشند.
• مقدار مایعات را در زمان صرف غذا به حداقل برسانید.
• تا ۱۵تا ۳۰ دقیقه قبل از غذا و یا در حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بعد از غذا مایعات به کودکان ندهید.

غذاهای فرآوری شده حذف شود

در حقیقت همه غذاهای بسته بندی و آماده، باید از رژیم غذایی کودکان دارای مشکلات گوارشی حذف شود. این غذاها حاوی بسیاری از مواد مضر مانند چربی‌های ترانس و مواد نگهدارنده هستند که می‌تواند با هضم تداخل داشته باشد. کودکان دارای مشکلات گوارشی باید به مصرف غذاهای طبیعی و کامل که بدن می‌شناسد و به آسانی می‌تواند استفاده کند روی آورند.

چه موقع باید از مشکلات گوارشی در بچه نگران شویم؟

 بیشتر مشکلات گوارشی در کودکان معتدل هستند و سریعا بهبود می‌یابند. ما در اینجا مواردی را اشاره می‌کنیم که باید حتما با پزشک تماس داشته باشید. کودکان به دلایل مختلفی قی می‌کنند. این دلایل شامل عفونت ویروسی، مسمومیت غذایی، تب، بیماری، سرفه بیش از حد، خوردن بیش از حد، هیجان بیش از حد، موارد عصبی و نگرانی هستند. استفراغ می‌تواند نتیجه ی  بیماری‌های جدی مانند مننژیت،آپاندیسیت (آماس آپاندیس) و انسداد روده ای باشد. علاوه بر استفراغ، ممکن است کودکان اسهال، درد شکم با تب هم داشته باشند.

خلاصه مطلب

اکثر مردم رژیم غذایی یکسانی دارند که فاقد محصولات تازه می‌باشد ولی دارای کربوهیدرات‌های تصفیه فراوان، غذاهای فرآوری و مواد افزودنی شیمیایی است. بیشتر کودکان همین عادت‌های بد غذایی را از والدین خود یاد می‌گیرند که منجر به هضم ضعیف می‌شود. بعضی از علائمی که نشان می‌دهد امکان دارد دل درد کودک جدی باشد شامل کاهش وزن، تب، استفراغ قابل توجه، بیرون روی شدید، خون در مدفوع، یا درد در سمت راست بالا یا پایین شکم می‌باشد. اگر کودکی هر یک از این نشانه‌ها را دارد، حتما به پزشک مراجعه کنید. با رعایت یک سری عادت‌های غذایی می‌توانید از بروز مشکلات گوارشی در کودکان جلوگیری کنید.