درمان انسداد ریوی در سالمندان
انسداد مزمن ریوی شامل دو نوع بیماری آمفیزیم و برونشیت می باشد.بسیاری از سالمندان مبتلا به انسداد ریوی هر دو نوع این بیماری را دارند. هر دو نوع این بیماری باعث کاهش تبادل اکسیژن در ریه ها شده و همچنین باعث ایجاد ضخامت در مخاط راه های هوایی می شود. بیماری انسداد ریوی یک بیماری پیشرونده می باشد که دارای علائم : تنگی تنفس، خس خس سینه، سرفه مزمن و مداوم و همراه با خلط می باشد.
سالمندان مبتلا به انسداد ریوی یا copd در هنگام فعالیت های بدنی دچار تنگی نفس می شوند و به اکسیژن نیاز پیدا می کنند.در سالمندان مبتلا به copd ورزش ، توانبخشی ریوی و عدم استفاده از سیگار می تواند بسیار مفید باشد ، زیرا این افراد ظرفیت ریوی اندکی دارند.
راهکارهای مفید برای سالمندان مبتلا به copd یا انسداد ریوی
۱- عدم استعمال دخانیات : این افراد اگر در مدت زمان طولانی در معرض آلاینده های محیطی قرار بگیرند ، دچار تنگی نفس می شوند ، فردی که مبتلا به COPD می باشد، ریه های آسیب دیده دارد. در صورتی که آن فرد از سیگار کشیدن دست بکشد، جلوی خطرات گرفته خواهد شد .
۲- استفاده از برخی دارو ها : برای سالمندان و بیماران مبتلا به انسداد ریوی ، مصرف داروهای بماریشان اهمیت بسیاری دارد و با مصرف این داروها بعد از ۱ تا ۲ هفته، بیمار تنفس بهتری خواهد داشت. اگر حال بیمار مبتلا به انسداد ریوی با مصرف دارو بهتر نشد می باید به پزشک مراجعه کند زیرا ممکن است در نحوه مصرف داروها دچار اشتباه شده باشد.
نکته
سالمندان مبتلا به انسداد مزمن ریوی باید هر سال واکسن آنفلوانزا و هر ۵ سال یک بار، واکسن ذات الریه را دریافت کنند.
۳- لزوم حفظ وزن مناسب : در سالمندان مبتلا به COPD، انرژی بیشتری برای تنفس مصرف می شود. لذا این بیماران، مشکلاتی در بدست آوردن وزن خواهند داشت . این افراد احتیاج به مصرف مقدار کافی غذا برای افزایش وزن دارند. اما در صورتی که سالمند و یا بیمار مبتلا به انسداد ریوی فردی چاق باشد، کاهش وزن در بهبودی تنفس نقش زیادی خواهد داشت.
۴- قرار نگرفتن در آلاینده ها : در صورتی که بیمار مبتلا به COPD تحت تاثیر آلاینده های محیط زیست قرار بگیرد مانند بخارات، گردوغبار، گرده گیاهان، دود سیگار و ساخت و ساز بیماری اش تشدید شده و باعث مشکلات تنفسی حادتر خواهد شد . لذا این بیماران باید از هوای بد تا حد امکان اجتناب کنند. همچنین از دستگاه های تصفیه هوا در خانه و یا تهویه مطبوع استفاده کنید.
۵- حفظ سلامت : سالمندان و بیماران مبتلا به COPD دارای مشکلات ریوی و عفونت ها می شوند. در افراد دارای COPD، یک سرماخوردگی معمولی و یا آنفلوانزا نیز می تواند به سادگی به ذات الریه تبدیل شود. لذا سالمند مبتلا بهCOPD ، باید از جاهای شلوغ و از افراد بیمار دوری کنند.
۶- خواب کافی داشته باشید. بیماران و سالمندان مبتلا به COPD دارای اختلالات خواب مانند: آپنه خواب و یا تنفس بیش از حد کند می باشند. سالمندان دچار این اختلالات می توانند از ماسک مداوم فشار هوایی استفاده کنند.
نشانه های مشکلات خواب : خستگی غیرعادی در طول روز، سردرد صبحگاهی و خرخر کردن مفرط می باشد.
۷- داشتن فعالیت کافی : سالمندانی که تنفس راحتی ندارند،در زمان ورزش هم احساس خوبی نخواهند داشت. ورزش کردن در اینگونه افراد سبب تغییر عملکرد ریه نمی شود، اما عضلات و عملکرد قلب را بهبود می بخشد.
در این بیماران ورزش سبب جریان اکسیژن در خون جریان می شود و بر با تأثیر بر عضلات استقامت را افزایش می دهد. این بیماران باید به کمبود تنفس خود آگاه باشند و لازم است که تنفس را با شدت انجام ندهند. همچنین به این افراد توصیه می شود که راه بروند و بعد از مدتی بایستند و استراحت کنند و سپس دوباره راه بروند.
۸- توانبخشی : سالمند مبتلا به COPD و یا تنگی نفس باید از توانبخشی ریوی بهره مند شود. توانبخشی ریوی به این بیماران آموزش می دهد که چگونه تنفس کنند و عملکرد ریه خود را افزایش دهند.
به عنوان مثال یک فرد ۶۲ ساله که فقط ۱۰ درصد از ریه اش استفاده می کند ، پس از آنکه در طی سه ماه، ۶ دقیقه با تردمیل ورزش کرد و همچنین از وزنه های سبک برای تقویت عضلات پشت و تنفس راحت تر استفاده می کرد. درمانگر به او روش درست غذا خوردن را یاد داد و به او آموخت که در هنگام بلند کردن چیزی از زمین، بیش از اندازه خم نشود تا به ریه ها فشار وارد نشود. هیچ کس فکر نمی کرد که او زنده بماند. اما او با سعی و تلاش خود توانست با ۱۰ درصد ریه به زندگی خود ادامه دهد.
۹- تنفس ورزشی : دو نوع ورزش توانبخشی برای افراد دچار COPD وجود دارد که باعث بهبود تنفس خواهد شد.
۱- تنفس با لب های کمی بسته می باشد. در سالمندان و بیماران مبتلا به COPD مشکلاتی در بیرون دادن نفس وجود دارد . لذا هوا در ریه زیاد می شود و ریه نمی تواند به خوبی منبسط شود. تنفس با لب های بسته کمک به تنظیم این مشکل می کند. برای این کار راحت در یک جا بنشینید و یک دم عمیق از طریق بینی، بکشید. لب های خود را ببندید و بازدم کنید (لب ها باید درست مانند سوت زدن مقداری باز باشد.)
توجه کنید: این بیماران نباید هوا را با فشار از ریه ها خالی کنند، بلکه باید زمان بازدم سه برابر زمان دم باشد. این روش هنگامی که تنگی نفس دارید، به شما کمک خواهد کرد تنفس خود را تنظیم کنید.
۲- دومین ورزش، ورزش تنفس دیافراگم است. این روش کمک به تقویت عضله دیافراگمی در بیماران می کند،و سالمندان در هنگام تنفس از انرژی کمتری استفاده خواهند کرد.
نحوه انجام این ورزش: از فرد مبتلا بخواهید به پشت دراز بکشد و زانوهای خود را خم کند. یک دست خود را بر بالای قفسه سینه و دست دیگر را بر روی شکم خود بگذارد.
در هنگام دم و بازدم ، قفسه سینه خود را نگه دارد و از معده برای تنفس استفاده کند.انجام این ورزش باید مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه و سه بار در روز باشد.
۱۰- استفاده از اکسیژن جهت درمان : در مبتلایان COPD شدید، یک درمان موثر می تواند اکسیژن درمانی باشد.طبق مطالعات انجام شده افراد مبتلا به COPD شدید که اکسیژن درمانی می شوند، نسبت به آنهایی که از اکسیژن درمانی استفاده نمی کنند، زندگی طولانی تری خواهند داشت. اما هنوز، برای مبتلایان به نوع خفیف COPD، این مزیت به اثبات نرسیده است. در بسیاری از بیماران این روش درمان محبوبیت ندارد، اما لازم است بدانند که وقتی که اکسیژن در بدن کم شود، قلب آسیب خواهد دید.
۱۱- جراحی ریه : دو نوع روش جراحی برای مبتلایان به انسداد ریوی وجود دارد. روش اول، پیوند ریه است. روش دوم ، جراحی برای کاستن حجم ریه می باشد. در این روش، بافت آسیب دیده ریه برداشته خواهد شد، تا اینکه عملکرد ریه بهتر انجام شود.
به یاد داشته باشید اگر ریه سالمند یا بیمار بسیار مریض باشد، نمی تواند ریه را دریافت کند. و این روش خطراتی را نیز خواهد داشت .
