بیماری سل در سالمندان
در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور به بررسی علائم سل ، درمان و روش های پیشگیری از بیماری سل در سالمندان می پردازیم. بیماری سل به انگلیسی ( Tuberculosis (TB) ) یک عفونت باکتریایی است که معمولا ریهها را درگیر میکند که در این صورت به آن “سل ریوی” گفته میشود. ممکن است سایر نقاط بدن نیز توسط باکتری سل درگیر شوند. از جمله گرههای لنفاوی ، کلیهها ، مغز ، استخوان ها ، مفاصل و سایر نقاط بدن که در این صورت به آن “سل خارج ریوی” گفته میشود. سل میتواند هر کسی در هر سنی را مبتلا کند. افرادی که سطح ایمنی بدنشان کاهش یافته است بیشتر در معرض خطر هستند.
در ادامه به موارد زیر می پردازیم :
- نحوه انتقال بیماری سل در سالمندان
- چگونگی ایجاد بیماری سل در سالمندان
- بین بیماری سل و عفونت نهفته سل چه تفاوتی وجود دارد؟
- پیشگیری از انتقال بیماری سل در سالمندان
- نشانه های بیماری سل در سالمندان چیست؟
- فرد مبتلا به سل در چه شرایطی ناقل می باشد؟
- چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سل می باشند؟
- درمان بیماری سل چیست؟
نحوه انتقال بیماری سل در سالمندان
هنگامی که فرد مبتلا به سل ریوی یا سل حنجرهی درمان نشده ، سرفه یا عطسه میکند ، بیماری از طریق تنفس هوای آلوده به ترشحات ریز تنفسی ، منتقل میشود. اما در صورتی که ریهها و حنجره درگیر نباشند سل خارج ریوی معمولا مسری نیست. افراد مبتلا میتوانند کسانی را که هر روز با آنها ارتباط دارند آلوده کنند. احتمال ابتلای اعضای خانواده ، دوستان و همکاران زیاد است.
چگونگی ایجاد بیماری سل در سالمندان
وقتی فرد سالمی هوای آلوده به باکتری را تنفس میکند باکتری وارد ریهها میشود ، در ریه میماند و تکثیر میشود. ممکن است باکتری وارد جریان خون شود و به سایر قسمتهای بدن مانند کلیهها ، ستون مهرهها و مغز برود و تخریب ایجاد کند.
بین بیماری سل و عفونت نهفته سل چه تفاوتی وجود دارد ؟
بیشتر افرادی که باکتری را تنفس میکنند آلوده میشوند اما بدن قادر است با باکتری مبارزه کند و از تکثیر آن جلوگیری کند. باکتری ، غیر فعال میشود اما در بدن زنده میماند و میتواند هر زمان که سیستم ایمنی ضعیف گردد فعال شود. عفونت نهفتهی سل به این معنی است که فرد آلوده شده و باکتری سل در بدن فرد و معمولا در ریهها وجود دارد ، اما هنوز علائم سل نهفته ، آشکار ایجاد نشده است.
عفونت نهفته ی سل
ممکن است عفونت نهفته برای تمام عمر در بدن فرد باقی بماند و هرگز تبدیل به بیماری نشود. اما اگر سیستم ایمنی نتواند جلوی رشد باکتری را بگیرد ، باکتری سل در بدن تکثیر میشود و موجب فعال شدن بیماری میشود. باکتری به بدن حمله میکند و بافتها راتخریب میکند. اگر در ریه چنین اتفاقی بیفتد منجر به ایجاد حفره در ریه میشود. برخی افراد پس از مواجهه دچار بیماری میشوند اما در برخی دیگر سیستم ایمنی آن را مهار میکند و زمانی که سیستم ایمنی دچار نقص گردد بیماری فعال میشود. بچههای کوچک و افراد مبتلا به ایدز سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
مشخصات سل نهفته
- فرد علامت بالینی ندارد
- احساس بیمار بودن نمیکنید
- نمیتوانید بیماری را به دیگران منتقل کنید
- تست پوستی سل در آنها مثبت است
- باکتری سل در خلط پیدا نمیشود
- اگر درمان نشوند ممکن است به سل فعال دچار شوند
سایر شرایطی که سیستم ایمنی ضعیف میشود و فرد را در معرض خطر قرار میدهد شامل این موارد هستند :
سوء مصرف مواد ، دیابت شیرین ، سیلیکوزیس (نوعی بیماری ریوی) ، سرطان سر و گردن ، سرطان خون و بیماری هوچکین ، برخی داروها مانند کورتیکوستروئیدها یا داروهای پیوند اعضا و برخی داروهای دیگر.
پیشگیری از انتقال بیماری سل در سالمندان
جهت پیشگیری از انتقال سل می باید بیماران مبتلا دهان و بینی خود را هنگام سرفه و عطسه بپوشانند و داروهای درمان کنندهی سل را دقیق مصرف نمایند و دورهی درمان را حتماً به صورت کامل بگذرانند.
نشانه های بیماری سل در سالمندان چیست؟
افراد مبتلا به سل دچار سرفه به مدت سه هفته یا بیشتر ، درد قفسه سینه ، سرفه خون آلود یا خلط خونی ،خستگی یا ضعف ، کاهش وزن ، کاهش اشتها ، تب خفیف ، لرز و تعریق شبانه ، می شوند. با این حال برخی هیچ علامتی ندارند .
نشانه های بیماری سل چه زمانی مشخص می شود؟
خیلی از سالمندانی که به باکتری سل آلوده می شوند لزوماً به سل فعال مبتلا نخواهند شد. اما امکان دارد سل فعال ، ۳-۲ ماه تا حداکثر یکسال پس از آلودگی در افراد ایجاد بشود. خطر ایجاد بیماری فعال با گذشت زمان کمتر میشود.
فرد مبتلا به سل در چه شرایطی ناقل می باشد؟
تا زمانی که فرد مبتلا به سل فعال درمان مناسب را برای چند هفته دریافت نکند ، مسری و واگیردار می باشد. اما فرد مبتلا به سل نهفته تا زمانی که بیماری در وی آشکار نشده باشد و در خلط وی باکتری وجود نداشته باشد ناقل بیماری نمی باشد.
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سل می باشند؟
ریسک ابتلا به سل در افراد شاغل در بخش عفونی بیمارستان ها و کسانی که از بیمار مبتلا به سل در منزل نگهداری و مراقبت می کنند ، کودکان زیر پنج سال ، بیمارانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند و از داروهای کورتونی استفاده می کنند و در نهایت افراد مسن و سالمندان بیش از دیگران می باشد. بنابراین همه افراد در مواجهه با بیماران مبتلا به سل باید از ماسک های بهداشتی استفاده نمایند ، اما کسانی که دچار ضعف در دستگاه ایمنی بدن خود می باشند و همچنین کودکان و افراد مسن باید از مواجهه با بیماران مبتلا به سل خودداری نمایند.
نکته :
سل از طریق آب ، غذا ، انتقال خون ، نیش حشرات و تماس جنسی منتقل نمی شود.
درمان بیماری سل چیست؟
بهتر است برای درمان سل نهفته درمان پیشگیرانه ارزیابی شود. روش درمان شامل مصرف داروهای ضد سل به مدت چند ماه می باشد. در افراد مبتلا به سل فعال باید حتما دوره درمانی شش ماهه یا بیشتر طی شود و حداقل چهار داروی ضد سل دریافت کنند و داروها بر اساس بررسی های آزمایشگاهی تغییر داده شوند. طرح دقیق درمانی توسط پزشک تنظیم میشود و فرد بیمار یا سالمند مبتلا باید مستقیماً تحت نظر مراقبین بهداشتی داروها را مصرف کند تا کاملا درمان شود.
نکته اساسی در جهت درمان بیماری سل در سالمندان و مبتلایان
رعایت رژیم دارویی ، شامل چند دارو می باشد که میکروب سل نسبت به آنها حساس است. این داروها باید به همراه هم مصرف شوند تا اثر لازم را داشته باشند. استفاده نامنظم داروها باعث می شود میکروب سل نسبت به این داروها مقاوم شود. در صورت مقاومت میکروب سل نسبت به داروهای موجود تقریبا می توان گفت دیگر هیچ داروی کاملا مؤثری برای درمان سل وجود نخواهد داشت. درمان سل کمی طولانی می باشد. بنابراین بیمار باید حوصله داشته باشد و تمام مدت درمان را سپری کند. این دوره درمان گاهی تا ۲ سال طول می کشد.
در صورتی که سل درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟
بیماری به افراد زیادی منتقل میشود. به علاوه فرد درمان نشده ممکن است شدیدا بیمار شود و یا بمیرد.
خلاصه مطلب
بیماری سل در سالمندان یک عفونت باکتریایی است که معمولا ریهها را درگیر میکند. وقتی فرد سالمی هوای آلوده به باکتری را تنفس میکند باکتری وارد ریهها میشود ، در ریه میماند و تکثیر میشود. با شناخت علائم و راه های درمان بیماری سل در سالمندان می توانید از کشندگی این بیماری جلوگیری نمایید. جهت مشاوره رایگان می توانید با ما تماس حاصل فرمایید. همچنین اگر در این زمینه تجربه ای دارید با ما در میان گذارید.
