بیماری گیلن باره در سالمندان نوعی اختلال نادر است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به اعصاب بدن حمله میکند، معمولا اولین علامتی که این سندروم در بدن ایجاد میکند گزگز و ضعف عضلات و اندام ها است، این بیماری میتواند به سرعت در بدن بیمار مبتلا پخش و در نهایت کل بدن را بگیرد و بیمار را به فلج کامل برساند. در موارد شدید یک بیماری اورژانس محسوب شده و بیماران این دسته باید در بیمارستان بستری شوند. در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور به بررسی سندروم گیلن باره و نشانه و راه های تشخیص و درمان آن میپردازیم.
عناوینی که در ادامه به آنها میپردازیم :
- خطرات بیماری گیلن باره
- علت بیماری گیلن باره
- 10 نشانه ی بیماری گیلن باره
- درگیری عضلات بر اثر بیماری گیلن باره
- انواع بیماری گیلن باره در سالمندان
- تشخیص بیماری بیماری گیلن باره
- درمان قطعی گیلن باره
- خلاصه مطلب
آیا بیماری گیلن باره خطرناک است؟
ایا بیماری گیلن باره باعث مرگ میشود؟ گیلن باره سندروم خطرناک اما درمان پذیر است. سندروم گیلن باره به خودی خود خطر مرگ ندارد و میزان خطرات این بیماری با تشخیص به موقع علائم و شروع درمان میتواند کمتر شود. علاوه بر این عواملی مانند سن پیشرفت بیماری، شدت پیشرفت بیماری و کند بودن روند بهبودی آن در طولانی مدت، استفاده طولانی مدت از تنفس مصنوعی و ابتلای فرد به پنومونی و لخته خون میتوانند باعث ایجاد خطرات جدی برای بیمار شوند.
علت بیماری گیلن باره
هنوز علت دقیقی برای سندروم گیلن باره بیان نشده است، ولی تحقیقاتی که انجام شده نشان میدهد که معمولا این بیماری اغلب با یک بیماری عفونی مانند عفونت تنفسی و یا آنفولانزای معده همراه میشود. بیماری گیلن باره واگیر دارد؟ گیلن باره یک بیماری مسری و یا حتی ارثی نیست. آنچه درباره بیماری گیلن شناخته شده این است که سیستم عصبی شروع به حمله به دستگاه عصبی خود میکند. با این تفاسیر در پاسخ به «گیلن باره چه نوع بیماری است» باید گفت که این بیماری یک نوع بیماری خود ایمنی است. اخیرا برخی کشورها گزارش شده است که بعد از عفونت ناشی از ویروس زیکا، ریسک ابتلا به بیماری گیلن افزایش مییابد. احتمال ابتلا به بیماری گیلن باره با بالا رفتن سن نیز افزایش مییابد. سندروم گیلن باره در مردان نسبت به زنان شایعتر است.
تاثیر ویروس بر بیماری گیلن باره در سالمندان
بیماری بیماری گیلن باره در سالمندان معمولا دو تا سه هفته بعد از مبتلا شدن به شکل یک بیماری ویروسی مانند آنفولانزا بروز میکند. ابتدا فرد احساس گزگز و مورمور شدن از کف پاها و نواحی زیر ساق پا کرده و سپس در دستها نیز این حالت احساس میشود. و بعد از این مراحل بیمار احساس ضعف حرکتی میکند که در اکثر وقت ها از نواحی اندام تحتانی شروع میشود و به تدریج اندامهای فوقانی را هم درگیر میکند. در این بیماری اگر به دستها و پاهای بیمار دست بزنیم، از نظر هدایت درک حسی مشکلی ندارند و قادر به تشخیص تحریک حسی میباشند.
10 نشانه بیماری گیلن باره در سالمندان
این بیماری اغلب با سوزن سوزن شدن و بی حسی در پاها شروع میشود و پس از آن به قسمتهای فوقانی بدن و بازوها گسترش پیدا میکند و در مواردی علائم از صورت و یا بازوها شروع شده و پس از مدتی با پیشرفت بیماری، از ضعف به سمت فلج میرود و بیمار دچار فلج میشود. سالمند میتواند با توجه به میزان درگیری با این بیماری علائم متعددی را بروز دهد که در ادامه به آن میپردازیم :
- دشواری در تنفس
- ضربان قلب سریع
- فشار خون پایین یا بالا
- دوبینی یا ناتوانی در حرکت چشم
- مشکل در کنترل مثانه یا عملکرد روده
- راه رفتن ناپایدار یا ناتوانی در راه رفتن یا بالا رفتن از پله ها
- ضعف در پاهای شما که به قسمت بالایی بدن شما سرایت میکند
- مشکل در حرکات صورت، از جمله صحبت کردن، جویدن یا بلعیدن
- درد شدیدی که ممکن است احساس درد، تیراندازی یا گرفتگی داشته باشد و ممکن است در شب بدتر شود.
درگیری عضلات بر اثر بیماری گیلن باره در سالمندان
در این بیماری امکان دارد عضلات تنفسی هم درگیر شود و باعث میشود که بیمار تنفس کامل نداشته باشد. گاهی بیمار دچار فلج یک طرفه صورت هم میشود به طوری که هنگام صحبت کردن یک طرف صورت بی حرکت میماند. برخی اوقات فلج از قسمت فوقانی بدن شروع میشود و در انتها اندامهای تحتانی فلج میشوند.
انواع بیماری گیلن باره در سالمندان
بیماری گیلن باره اشکال مختلفی دارد. انواع اصلی عبارتند از:
- پلی رادیکولونوروپاتی دمیلینه کننده التهابی حاد (AIDP): شایع ترین علامت ضعف عضلانی است که از قسمت پایین بدن شروع و به سمت بالا گسترش مییابد.
- بیماری میلر فیشر (MFS) : در این نوع فلج از چشم شروع میشود. همچنین با راه رفتن ناپایدار همراه است.
- نوروپاتی آکسون حرکتی حاد(AMAN) و نوروپاتی آکسونی حاد حسی حرکتی ( AMSAN)
تشخیص بیماری بیماری گیلن باره در سالمندان
بیمارانی که به طور حاد، یعنی در کمتر از شش هفته دچار فلج پیشرونده دو طرفه میشوند، باید توسط متخصص مغز و اعصاب بررسی شوند تا بیماری قطعی تشخیص داده شود. تشخیص گیلن باره در ابتدا دشوار است. به این دلیل که علائم آن بسیار شبیه به سایر اختلالات عصبی یا شرایطی است که بر سیستم عصبی تاثیر میگذارند، مانند بوتولیسم، مننژیت یا مسمومیت با فلزات سنگین. تست های زیر برای کمک به تأیید تشخیص استفاده میشوند :
- پونکسیون کمری: در این روش پزشک مقدار کمی مایع مغزی نخاعی را از ستون فقرات شما در قسمت پایین کمر میکشد و مورد بررسی قرار میدهد. این مایع، مایع مغزی نخاعی نام دارد. سپس مایع مغزی نخاعی شما برای تشخیص سطوح پروتئین آزمایش میشود. افراد مبتلا به سندروم گیلن باره معمولا دارای سطح پروتئین بالاتر از حد طبیعی در مایع مغزی نخاعی هستند.
- الکترومایوگرافی (نوار عضله): نوار عصب و عضله یک آزمایش عملکرد عصبی میباشد. این دستگاه فعالیت الکتریکی را از عضلات میخواند تا به پزشک اطلاع دهد که ضعف عضله شما به علت آسیب عصبی یا آسیب عضلانی ایجاد شده است. در نتیجه پزشک میتواند بین نوروپاتی، میوپاتی و مشکلات سیستم عصبی مرکزی تمایز گذاشته و اختلال را بهتر تشخیص دهد.
- تست هدایت عصب: آزمایش هدایت عصبی ممکن است برای تست اینکه اعصاب و عضلات شما به پالس های الکتریکی کوچک چطور پاسخ میدهند مورد استفاده قرار میگیرد.
بیماری گیلن باره و واکسن کرونا
آیا ارتباطی بین بیماری گیلن باره و کرونا است؟ در برخی از موارد نادر افراد پس از تزریق واکسن کووید 19 شرکت جانسون اند جانسون، به سندروم گیلن باره مبتلا شده اند. پژوهشگران معتقدند بروز بیماری پس از دریافت واکسن کرونا کاملا تصادفی است و تزریق واکسن خطری در رابطه با ابتلا به سندروم گیلن باره ندارد.
3 روش درمان بیماری گیلن باره در سالمندان
اگرچه درمان قطعی برای سندروم گیلن باره وجود ندارد، اما روش های درمانی وجود دارد که میتواند بهبودی را افزایش و شدت بیماری را کاهش دهد. در موارد بسیاری این بیماری خود به خود بهبود مییابد، حتی در صورتی هم که بیماری درمان نشود و فقط با مراقبت مناسب پرستار سالمند و فیزیوتراپی تنفسی و درمانی میتوان از بیمار نگهداری و مراقبت کرد ولی زمانی که اقدامات درمانی انجام شود، میتواند سیر بیماری و طول مدت بستری را کوتاه کند.
مناسبترین داروی بیماری گیلن باره و اقدامات توانبخشی برای درمان گیلن باره
- مصرف ایمونوگلوبولین آمپول بیماری گیلن باره: یکی از اقدامات است که در این روش با توجه به اینکه سیستم ایمنی بدن به طور اشتباه میلین یا پوشش اعصاب محیطی را تخریب میکند، با تزریق IVIG، سیستم ایمنی بیمار تصحیح و روند بیماری متوقف شده سیر بهبودی در بیشتر موارد بسیار مطلوب و قابل توجه است.
- روش پلاسما فرزیس: استفاده از روش پلاسما فرزیس از اقدامات دیگر درمان بیماری گیلن باره در سالمندان است. در این روش با استفاده از دستگاه مخصوص، خون بیمار گرفته میشود و پلاسمای آن که حاوی آنتی بادیها علیه میلین اعصاب هستند، از خون جدا میشود. سپس خون گرفته شده دوباره به بیمار تزریق میشود. در این روش، در واقع عوامل تخریبگر میلین اعصاب از خون بیمار جدا میشود و بیمار سریعتر بهبود مییابد.
- روشهای درمان نگاه دارنده فیزیوتراپی و کاردرمانی: در روزهای اول بیماری بسیار نجات بخش است. این بیماری ذاتا میتواند بسیار بدخیم و حتی کشنده باشد. در برخی موارد نیز بیمار به بستری در بخشهای مراقبتهای ویژه و دستگاه تنفس مصنوعی برای چندین روز نیاز دارد. به همین دلیل، اقدامات کمکی مثل فیزیوتراپی، از به ایجاد خشکی در مفاصل و عضلات تنفسی و محیطی و ایجاد زخم بستر جلوگیری میکند.
روند بهبودی بیماری گیلن باره
روند بهبودی حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به سندروم گیلن باره پس از مراجعه به موقع به دکتر مغز و اعصاب ۶ تا ۱۲ ماه است. ۳۰ درصد مبتلایان نیز تا ۳ سال عوارض بعد از گیلن باره را به همراه دارند. حدود ۳ درصد نیز با عود علائم تا ۳ سال روبرو میشوند.
خلاصه مطلب سندروم گیلن باره در سالمندان
بیماری گیلن باره در سالمندان اختلال نادری است که سیستم ایمنی به اعصاب بدن حمله میکند. اهمیت این سندروم به این دلیل است که با درگیر شدن سیستم تنفسی میتواند فرد را به مرگ بکشاند. در بعضی موارد نادر این بیماری امکان دارد باعث تخریب کامل تارهای عصبی میشود و بیمار تا پایان عمر دچار ناتوانی و فلج کامل میشود. بیماری گیلن باره بیماری خودایمنی است که سیستم عصبی فرد، سلول های عصبی خود را مورد حمله قرار میدهد. علت این بیماری ناشناخته است، اما برخی عفونت های باکتریایی و ویروسی میتوانند احتمال ابتلا به این بیماری را بیشتر کنند. نشانه ی اصلی این بیماری احساس خارش و ضعف عضلات میباشد. روش درمانی قطعی نیز تاکنون شناخته نشده است اما با روشهای درمانی خاص و مراقبت های توانبخشی میتوان از شدت بیماری و مدت زمان آن کاست.
چنانچه برای مراقبت از بیمار خود در منزل نیاز به پرستار بیمار در منزل دارید، همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید.
