شناخت دوران سالمندی – مراقبت از سالمندان

شناخت دوران سالمندی – مراقبت از سالمندان

در این مقاله سعی داریم به شناخت دوران سالمندی – مراقبت از سالمندان بپردازیم.

سازگاری ویژگی بارز دوره سالمندی است. سالمندان باید بتوانند با تغییرات جسمی ، روانی و اجتماعی خود را هماهنگ نمایند و واقعیت سن خود را بپذیرند . افرادی که پا به سن پیری می‌گذارند، براساس تفاوت در شخصیت، نگرش‌ها و علایق به تغییرات پیری و سالمندی واکنش متفاوتی نشان می‌دهند و درواقع ادراک آنان از مسائل تفاوت دارد.

درصورتی که سالمندان بتوانند خود را با مشکلات خاصی که دردوران سالخوردگی با آن روبرو می شوند  هماهنگ کنند ، با شرایط ویژه مثبت برخورد کنند و از زندگی لذت ببرند بدین معناست که با سالخوردگی سازگاری پیدا کرده اند.

نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد که سالمندان با مسائل سالخوردگی به ۳ طریق برخورد می‌کنند:

دسته اول :

«سالمندان رشد یافته» هستند که دید انعطاف‌پذیر و سازنده‌ای نسبت به زندگی دارند.

دسته دوم :

 «سالمندان وابسته» هستند که حیات خود را در کنار دیگران معنا می‌دهند و شخصا درگیر مسائل زندگی نمی‌شوند، اما در عین حال با همین شیوه زندگی، احساس آرامش می‌کنند.

دسته سوم :

 «سالمندان فعال» هستند که می‌کوشند سرپا و فعال بمانند و از اظهار خستگی خصوصا وابستگی به دیگران اجتناب کنند.

به جز این سه گروه که سازگارتر از سایر گروه ها هستند ، سالمندان ناسازگاری نیز هستند که قادر نمی باشند با واقعیات سن خود کنار بیایند و در زندگی احساس ناخوشایندی دارند .

سالخوردگان ناسازگار خود به سه گروه طبقه بندی می شوند :

گروه اول :

سالمندان افسرده ای که از خود تنفر دارند ، مدام در انتظار مرگ می باشند . از خود تنفر دارند .

گروه بعدی :

 سالمندانی هستند  که به جای خود، دیگران را متهم می‌کنند که البته وضع بهتری نسبت به گروه اول ندارند. گروه اول خودخواسته از دیگران دوری می‌کنند، اما بدبینی نمی‌گذارد گروه دوم با دیگران در ارتباط باشند. آنان دیگران را مسئول بدشانسی خود می‌دانند، از همسرشان شکایت دارند و از مرگ می هراسند.

اصول برقراری ارتباط با سالمندان

با یادگیری اصول برقراری ارتباط با سالمندان می توانیم آنان را در این برهه زمانی کمک کنیم .

در برخورد با سالمندان اولین قدم برقراری ارتباط مناسب است. هر فرد ارزش‌ها، باورها و فرهنگ خاص خودش را دارد و این نکته‌ای است که در ارتباط با سالمندان باید در نظر بگیریم ..
عقاید، ارزش‌ها و اعتقادهای سالمندان امروز، در جامعه‌ای کاملاً متفاوت با جامعۀ کنونی شکل گرفته است. آنها حوادث تاریخی و شرایط اقتصادی – اجتماعی دشواری را پشت سر گذاشته‌اند.
آنها در دنیایی رشد یافته و بالیده‌اند که در آن بسیاری از وسایل آسایش امروزی مانند: آب لوله‌کشی، برق، گاز و … وجود نداشته است ..
درک آنچه بر سالمند کنونی گذشته است برای شما ممکن است سخت باشد و تنها یک ارتباط خوب می‌تواند این شکاف نسلی را پرکند.
شما می‌توانید با رعایت اصول مهارت‌های ارتباط بین فردی، ارتباط خوبی با سالمند برقرار کنید.

سوال کردن از سالمند

سوال کردن به شناخت بیشتر سالمندان می انجامد تا از خواسته هایشان مطلع شویم ، پس سوال از سالمندان باعث درک بهتر مشکلات و نگرانی های آنان می شود تا بهتر بتوان از سالمندان نگهداری کرد .

در این میان طرح سوالات باز که با چرا، چگونه، چطور و … شروع می‌شوند منجر به گرفتن اطلاعات بیشتری از سالمند می‌گردد. همچنین لازم است حین گفت و گو با سالمند، به گفته‌های وی ارزش و احترام بگذاریم

این بدان معنی نیست که هرچه او می‌گوید قبول کنیم. بلکه به این معنی است که به حق او برای فکر کردن و سخن گفتن احترام بگذاریم. اگر سالمند در حال صحبت کردن است، به او فرصت دهید تا خود حرفش را تمام کند و هیچ‌گاه ما جمله سالمند را کامل نکنیم.

گوش کردن به صحبت های سالمند

ما باید به صحبت‌های سالمندان گوش فرادهیم. گوش دادن فعالانه چیزی بیش از شنیدن ساده است و در واقع همدلی با سالمند است. همدلی با سالمند یعنی خودمان را جای فرد سالمند بگذاریم و بفهمیم که او در موقعیت‌های مختلف چه فکر یا احساسی دارد.

در هنگام گوش دادن فعال، خوب است که با سالمند ارتباط غیرکلامی برقرار کنیم مانند لبخند زدن، تکان دادن سر برای تایید، نگاه کردن (ارتباط چشمی)، گرفتن دست، تعارف با دست و … تا سالمند احساس کند که ما علاقمند به شنیدن صحبت‌های او هستیم.

مشاهده کردن

برای شناخت بیشتر سالمند او را مشاهده می‌کنیم.
مشاهده کردن سالمند یعنی استفاده از همه حواس برای بررسی او تا بتوان درک و دانش بهتری نسبت به سالمند به دست آورد.
ما طرز ایستادن، حالات صورت، لحن کلام و واکنش‌ها و احساسات او را مشاهده می‌کنیم.

صحبت کردن با سالمند

یکی از اصول برقراری ارتباط با سالمندان، حرف زدن با آنان است.
حرف زدن برای به زبان آوردن یک عقیده، نظر، احساس یا واقعیت است. آنچه بسیار مهم است توجه به این نکته است که چگونه باید گفت؟ لحن و تن صدا نیز بسیار اهمیت دارد.

اگر سالمند کم شنواست هیچ گاه نباید برای صحبت کردن با او صدایتان را بلند کنید یا فریاد بزنید.
برای اینکه او حرف‌های شما را بشنود، با صدای معمولی و نزدیک گوشی که شنوایی بهتری دارد صحبت کنید.

لمس کردن

یکی از ابتدایی‌ترین و خصوصی‌ترین شکل برقراری ارتباط با سالمند لمس اوست . بسیاری از سالمندان دچار محرومیت لمسی هستند.
در برقراری ارتباط با سالمندان سه نوع ارتباط لمسی وجود دارد:

الف – لمس عاطفی:
لمس محبت‌آمیز یکی از نیازهای انسانی است. مانند وقتی که پدر بزرگ یا مادر بزرگ را در آغوش می‌گیرید و آنها را می‌بوسید.
محبت، تفاهم، اعتماد، امید و علاقه را می‌توان با نگه داشتن دستی لرزان در دستی قوی به دیگری منتقل کرد.

ب- لمس حمایتی:
برای کمک به سالمند به کار می‌رود. مانند وقتی که به سالمند برای بلند شدن از زمین کمک می‌کنید.

ج – لمس کنشی:
به منظور ادب و احترام به کار می‌رود. مانند دست زدن به پشت سالمند و تعارف و تقدم برای عبور

همواره سعی کنید مصاحبی سرزنده برای سالمندان باشید. چین و چروک نشان می‌دهد که سالمندان منبعی از تجربه‌ها و خاطره‌های گذشته‌اند که نباید بدون استفاده باقی بمانند. فردی که لبخند می‌زند غالباً به صورت شخصیتی دوست داشتنی و مهربان تلقی می‌گردد، همواره درارتباط با سالمندان لبخند زدن را فراموش نکنید.