مصرف پروتئین وی در سالمندان، کودکان، خانم ها موضوعی است که در این مقاله از سایت مرکز خدمات پرستاری مهرپرور به بررسی آن میپردازیم. آیا سالمندان و کودکان هم میتوانند مکمل پروتئین مصرف کنند و یا فقط ورزشکاران مجاز به مصرف این مکمل میباشند؟ هر کدام از این افراد مجاز به مصرف چه مقدار پروتئین میباشند؟ نحوه مصرف مکمل پروتئین در افراد چگونه است؟ در این مقاله از سایت مرکز خدمات پرستاری مهرپرور به بررسی نحوه مصرف مکمل پرطرفدار پروتئین وی در ورزشکاران، سالخوردگان و افرادی که از رژیم گیاه خواری پیروی میپردازیم.
پروتئین وی چیست؟
پروتئین وی یکی از دو پروتئین موجود در شیر است. در واقع این پروتئین از پروتئین موجود در شیر و آب پنیر تشکیل میشود. یعنی منبع اصلی این پروتئین، شیر است؛ با این حال، آن را از آب جمع شده بر روی ماست یا پنیر بدست میآورند. این اسید آمینه حاوی تمام ۹ اسید آمینه ضروری است که بدن به تنهایی قادر به ساخت آنها نیست. همین علت نیز باعث شده تا پروتئین وی یک پروتئین کامل باشد و ورزشکاران برای افزایش قدرت و عضلهسازی حرفهای آن را مصرف کنند.
توجه کنید که پروتئین وی قبل و بعد از فرآوری دارای طعم و بوی بدی است. این پروتئین پس از فراوری های مکرر و طعم دار شدن به شکل پودر مکمل پروتئین وی وارد بازار میشود. این پروتئین در طعم های مختلفی وجود دارد: توت فرنگی، وانیلی و شکلاتی.
خواص پروتئین وی
معمولا از پروتئین وی برای بهبود عملکرد ورزشی و افزایش قدرت استفاده میشود. اما پروتئین وی میتواند به بهبود یا مدیریت برخی بیمارها مثل آسم و دیابت، کاهش وزن و بسیاری موارد دیگر هم کمک کند. بهطور کلی پروتئین وی میتواند محتوای مواد مغذی رژیم غذایی را بهبود ببخشد و سیستم ایمنی بدن را قویتر کند.
- هر اسکوپ ۲۸ گرمی پروتئین وی حاوی ۸۰% پروتئین، ۲۰% کربوهیدرات و ۰% چربی است.
- پروتئین وی، یکی از محبوب ترین مکمل های افزایش حجم و قدرت در بین ورزشکاران و بدنسازان است.
- این مکمل یکی از پروتئین های زود جذب و آسان هضم است اما برای دریافت نتیجه مناسب، مقدار و زمان مصرف بسیار حائز اهمیت است.
چه افرادی بهتر است از مکمل پروتئین استفاده کنند.
- گروه اولی که به این مکمل علاقه دارند ورزشکاران میباشند. عموم این ورزشکاران هدفشان عضله سازی است و تمایل دارند بر اثر تمرینات ورزشی، سریع تر ریکاوری شوند.
- گروه دوم کلیه افرادی میباشند که از رژیم های غذایی کاهش وزن پیروی میکنند و به دنبال پروتئینی هستند تا به آنها کمک کند که در برابر گرسنگی، مقاومت نشان بدهند و از این موضوع اطمینان پیدا کنند که در طول کاهش وزن عضلات را از دست نمیدهند.
- – گروه سوم سالمندانی هستند که نیاز به پروتئین بیشتری دارند تا دچار افت عضلات نشوند تا بتوانند بهتر به انجام امور روزمره خود بپردازند.
- – گروه چهارم افرادی هستند که رژیم گیاه خواری دارند و نیاز دارند که بدنشان مقدار مناسب و کافی پروتئین دریافت کند، زیرا این دسته از افراد، مجاز به استفاده از گوشت نمیباشند.
- – گروه پنجم زنان باردار و شیرده که نیاز به تغذیه کامل دارند.
- – گروه ششم افرادی هستند که از نظر فیزیکی، شغل سختی دارند.
مقدار مجاز مصرف مکمل وی
افراد در گروه های مختلف مجاز به مصرف چه مقدار از این ماده میباشند؟ مقدار مجاز مصرف به این عوامل بستگی دارد:
- سن مصرف کننده
- میزان فعالیت فیزیکی فرد
- جنسیت فرد مصرف کننده
- باردار بودن خانم ها و یا بودن در وضعیت شیردهی
| سن | مقدار مصرف روزانه پروتئین وی |
| – نوزادان تا ۶ ماهگی | ۱/۹ گرم در روز |
| – نوزادان ۶ تا ۱۲ ماهگی | ۱۱ گرم در روز |
| – کودکان ۱ تا ۳ سال | ۱۳ گرم در روز |
| – کودکان ۴ تا ۸ سال | ۱۹ گرم در روز |
| – دختران ۹تا ۱۳ سال | ۳۴ گرم در روز |
| – زنان ۱۴ تا ۷۰ سال | ۴۶ گرم در روز |
| – زنان باردار و شیرده در تمام سنین | ۷۰ گرم در روز |
| – مردان ۹ تا ۱۳ سال | ۳۴ گرم در روز |
| – مردان ۱۴ تا ۱۸ سال | ۵۲ گرم در روز |
| – مردان ۱۹ تا ۷۰ سال و بالاتر | ۵۶ گرم در روز |
مصرف پروتئین وی در سالمندان باعث میشود که دوران سالمندی بهتری داشته باشند.سالمندان میتوانند به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مقدار ۱٫۲ تا ۱٫۶ گرم از پودر مکمل پروتئین مصرف کنند تا عضلات و بافت عضلانی سالمندان به عنوان بخشی طبیعی از فرآیند پیری، از دست ندهند.
ورزشکاران به چه دلیل پروتئین مصرف میکنند ؟
همه ورزشکاران به دلیل فعالیت های سنگین ورزشی که دارند، بعد و در حین تمرین دچار شکستگی عضلات میشوند و در زمان های استراحت لازم است تا بدنشان شروع به بازسازی عضلات کند.انجام این کار در بدن با کمک اسیدهای آمینه اتفاق میافتد و توده عضلانی پروتئینی را تشکیل میدهد.مقدار توصیه شده پروتئین به صورت روزانه، برای ورزشکاران بین ۱٫۲ تا ۲ گرم در هر کیلوگرم از وزن بدن است.
نحوه مصرف مکمل پروتئین در ورزشکاران
بهتر است سالمندان بلافاصله بعد از ورزش از پودرهای پروتئینی استفاده کنند که میزان اثر بخشی آن را افزایش میدهد. مقدار مناسب پروتئین برای یک میان وعده بعد از تمرین، حدود ۲۰ تا ۳۰ گرم میباشد. برخی محققان حوزه ورزش معتقدند میزان جذب پروتئین وی ۳۰ دقیقه میباشد، اما احتمالا ۱ تا ۴ ساعت نیز ممکن است به طول بیانجامد. ترمیم و رشد عضلات در طول ۲۴ ساعت ادامه دارد، بنابراین میتوانید از فواید وعده های غذایی که میخورید، بهره ببرید.
چه جایگزین هایی برای پروتئین وی وجود دارد ؟
آب پنیری که در شیر وجود دارد یک انتخاب مناسب به حساب میآید این ماده دارای اسید آمینه ای به نام لوسین میباشد که در ساخت عضله نقش دارد و به سرعت هضم میشود بنابراین برای ساختن بافت ماهیچه، میتواند مورد استفاده قرار بگیرد. این ماده ارزان است و آسان تهیه میشود یکی از ضایعات صنعت تولید پنیر میباشد. مکمل های وگان، که از پروتئین سویا، نخود و یا برنج ساخته میشوند نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. برخی دیگر از منابع طبیعی برای دریافت پروتئین مواد زیر میباشد پرستار سالمند و یا پرستار مادر باردار میتوانند برای گنجاندن پروتئین در رژیم غذایی آنها از این ایده ها استفاده بکنند.
| ماده غذایی | مقدار پروتئین | میزان کالری |
| سینه مرغ بدون پوست | ۳۱ گرم پروتئین | ۱۱۳ کالری |
| ۶ گرم ماست یونانی | کمتر از ۱۷ گرم | ۱۰۰ کالری |
| ۲ عدد تخم مرغ بزرگ | کمتر از ۱۲ گرم | ۱۴۴ کالری |
| ۲/۱ فنجان تافو | کمتر از ۱۰ گرم | ۹۵ کالری |
| ۲ قاشق غذاخوری کره بادام زمینی | کمتر از ۸ گرم | ۱۹۰ کالری |
| ۲/۱ فنجان لوبیا | کمتر از ۸ گرم | ۱۱۰ کالری |
| ۱ اونس بادام | (کمتر از ۶ گرم | ۱۶۵ کالری |
| ۱ فنجان جو پخته | کمتر از ۶ گرم | ۱۶۵ کالری |
| ۲/۱ فنجان کینوا پخته شده | کمتر از ۴ گرم | ۱۱۰ کالری |
روش مصرف پروتئین وی در افرادی که قصد کاهش وزن دارند؟
در کشورهای اروپایی مانند استرالیا، همه افراد، کودکان، سالمندان و خانم های باردار به نوعی زندگی میکنند که در طول روز به مقدار کافی پروتئین دریافت میکنند.این نوع رژیم باعث میشود افراد برای کاهش وزن نیاز به مکمل های کاهش وزن نداشته باشند.مصرف خیلی از پودرهای پروتئینی در سالمندان، کودکان و خانم های باردار میتواند منجر به کاهش وزن شود. مصرف پودرهای پروتئینی از طریق زیر باعث کاهش وزن در افراد میشود.
- – سالمندان و خانم های بارداری که از این ماده مکمل استفاده میکنند احساس سیری بیشتری دارند.
- – انرژی که بدن از طریق پروتئین دریافت میکند بدن انرژی بیشتری نسبت به چربی یا کربوهیدرات را میتوانید در بدن خود ذخیره کنید.
مصرف کافی و به اندازه پروتئین، نیز در زمانی که انرژی کمی از مواد غذایی جذب میکنید، باعث تحلیل بافت عضلانی میشود به ویژه اگر با تمرینات مقاومتی همراه باشد.مکمل های پروتئین که برای کاهش وزن مصرف میشوند، کم کربوهیدرات هستند و با شیرین کننده های قوی مانند استویا یا سوکرالوز، شیرین شده اند.
توصیه به سالمندان و افرادی که از طریق مکمل قصد کاهش وزن دارند. متأسفانه باید به شما این خبر را بدهیم که مصرف پروتئین وی در افراد و سالمندان و حتی مصرف برخی مکمل های چربی سوز ترموژنیک به تنهایی نمیتواند کمک کننده باشد. L – کارنیتین، عصاره چای سبز یا کافئین آن طور که ورزش و حساسیت داشتن به نوع غذای مصرفی باعث کاهش وزن میشوند موثر نیستند.
عوارض مصرف پودر پروتئین وی یه شیوه غلط
چه کسانی باید از مصرف بیش از حد پروتئین بپرهیزند؟ مصرف بیش از اندازه پروتئین نیز میتواند عوارضی را به همراه داشته باشد :
- نقرس
- سرطان
- گرسنگی
- دیابت نوع ۲
- جذب کربوهیدرات کم
- پوکی استخوان و استئوپنی
- وضعیت نامناسب کلیه و کبد
حتماً به پرستار سالمند یادآوری کنید که مقدار این ماده غذایی در رژیم غذایی سالمند را کنترل کنند.
علائم مصرف پودر پروتئین وی بیش از حد مجاز
- اسهال
- سردرد
- زودرنجی
- کم آبی بدن
- حالت تهوع
- سوء هاضمه
- ایجاد ناراحتی روده
- خستگی بدون دلیل
نحوه مصرف پودر پروتئین وی در سالمندان
پرستار سالمند میتواند برای سالمندانی که کاهش وزن داشته اند و یا در خوردن برخی مواد پروتئینی تنبلی دارند از این ماده مغذی استفاده کنند. سالمندان نسبت به سایر افراد به دلیل افزایش سن به ویتامین های بیشتری احتیاج دارند.یکی دیگر از دلائل این احتیاج تغییرات در متابولیسم سالمندان میباشد که باعث میشود برای حفظ عضله یا به منظور عضله سازی به پروتئین بیشتری احتیاج پبدا کنند. مصرف پروتئین وِی در سالمندان باید زیر نظر پزشک متخصص آنان باشد تا با داروهای مصرفی آنها تداخل نداشته باشد.
پیشگیری از تحلیل عضلانی در سالمندان
سالمندان در دوران سالخوردگی به دلیل از دست دادن عضلات، توان حرکتی کمتری دارند. اکثر سالمندان به کمک پرستار سالمند تحرک دارند و همین سالمندان نیز با مشکلاتی مانند پوکی استخوان شدید روبرو هستند. این مشکلات سالمندان باعث میشود آنها در کلیه امور نیاز به کمک پرستار سالمند داشته باشند.از وظایف پرستار سالمند لباس پوشاندن، کمک به مراقبت های شخصی، انجام کارهای منزل، خرید و غیره میباشد.
مصرف پروتئین وِی در گیاه خواران
جذب پروتئین کافی از یک رژیم غذایی گیاهی، کاملا امکان پذیر میباشد، اما برخی از افرادی که رژیم وگان دارند، مکمل های پروتئین را خیلی راحت و آسان از اسید های آمینه ضروری، به دست میآورند.گیاهخواران اسید های آمینه مورد نیاز خود را با مصرف تخم مرغ و لبنیات به دست میآورند و کسانی که رژیم وگان دارند، پروتئین را از منابع گیاهی مانند سویا، حبوبات، آجیل و دانه ها دریافت میکنند.مکمل های پروتئین وگان غالبا از سویا و یا از پروتئینی که در نخود و برنج وجود دارد و مقادیر مناسبی اسید آمینه ضروری دارند، به دست میآید.
خلاصه مطلب پروتئین وی
اگر احساس میکنید در طول روز پروتئین کافی به بدن و عضلاتتان نمیرسد. مکمل پروتئین وی یک منبع پروتئین زود جذب است که با بدنِ انسان سازگاری زیادی دارد. افرادی که ورزشکار هستند یا برای داشتن سبک زندگی سالم، ورزش مقاومتی انجام میدهند، نیاز به پروتئین بیشتری دارند. استفاده از مکملهای پروتئینی آماده رایج است که یکی از پرطرفدارترین آنها را با عنوان پروتئین وی میشناسیم. پروتئین وی علاوه بر کمک به عضلهسازی بر سیستم ایمنی بدن موثر است و میتواند بدن را در برابر بیماری تقویت کند. مخصوصا که این پروتئین بهسرعت جذب میشود و هضم آن راحت است.