سالمندی و مراقبت از سالمند
سالمندی مرحله ای پر از دانش، خرد و حکمت است و ما با مراقبت از سالمندان میتوانیم از این گنجینه گرانبها به بهترین نحو مراقبت کنیم.
اما مسئله دیگری که سالمندان ما در دوران سالمندی با آن روبرو هستند ضعف در انجام امور شخصی ومشکلات فیزیکی و جسمانی است. که ما با مراقبت از سالمندان باید در پیشگیری از شدت یافتن این علائم در دوران سالمندی تلاش کنیم.
همانطور که میدانید در قرن ۲۱ با افزایش امکانات، بهبود شرایط بهداشتی و بالا رفتن امید به زندگی طول عمر انسانها افزایش یافته است. بنابراین سالخوردگی جمعیت یک موفقیت بهداشتی است که با عدم برنامه ریزی و مدیریت ناصحیح می تواند به یک چالش بزرگ برای دولتها تبدیل شود.
اقدامات پیشگیرانه در سالمندان بر اساس زمان مداخله به سه سطح تقسیم می گردد:
۱- پیشگیری اولیه : مشتمل بر اقدامات مثبتی است که سبک ناسالم زندگی را تغییر میدهد و مانع حضور عوامل خطر ساز می گردد. این سیاست شامل کاربرد توصیه های معمول در زمینه «تغذیه،ورزش،مصرف دخانیات و الکل و مواد مخدر» می باشد. همچنین مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه از دهان و دندان و ایمن سازی را برای پرهیز از ابتلا به بیماری های عفونی شامل می شود. (مانند آموزش ، مشاوره ، واکسیناسیون)
۲- پیشگیری ثانویه : بسیاری از سالمندان دارای بیماری خفیف یا عوامل آشکار کننده بیماریهای زودرس و مزمن می باشند. در این نوع پیشگیری با شناسایی عوامل خطر و غربالگری و تشخیص و درمان زود هنگام بیماری ها ، عوامل خطر برای سالمند را سریع تشخیص داده و برای آن ها اقدامات مناسب و خاص انجام می گیرد. این اقدامات زود هنگام بر مرگ و ناتوانی در سنین سالمندی تاثیر می گذارد و مانع پیشروی بیماری می گردد.
۳- پیشگیری ثالثیه : بسیاری از سالمندان دارای یک بیماری مزمن می باشند. در این سطح پیشگیری ، هدف حفظ عملکرد جسمی، روانی و اجتماعی سالمند تا بیشترین زمان ممکن و با کیفیت مناسب است. این سیاست شامل جلوگیری از وقوع مجدد حمله حاد بیماری با کمک دارو یا تغییرات سبک زندگی و کمک های توانبخشی می شود. ( توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی سالمند)
اگرچه تغییرات و بروز مشکلات در دوران پیری اجتناب ناپذیر است، اما با روشهایی می شئد از بروز زود هنگام این ببیماریها جلوگیری کرد و تا حد امکان از مراقبت از سالمند را به نحوی شایسته انجام داد و این مشکلات را به تعویق انداخت:
- داشتن برنامه ورزشی منظم
- استفده از کفشهای پاشنه کوتاه با کف غیر لغزنده
- عدم استعمال دخانیات
- رژیم غذایی مناسب ( کم نمک و کم چرب)
- مصرف کافی مایعات
- تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده یا برعکس به آرامی صورت گیرد
- رعایت بهداشت دهان و دندان
- کنترل منظم قند و فشار خون
- برنامه استراحت منظم علی الخصوص در هنگام فعالیتهای طولانی
- الگوی خواب منظم
عادتهای غذایی مناسب برای سالمندان و مراقبت از سالمندان:
- از مصرف نمک و مواد غذایی شور تا حد امکان پرهیز کنند.
- هر روز بطور مرتب صبحانه صرف شود.
- سبزی و میوه در برنامه غذایی هر روزه وجود داشته باشد.
- مصرف چربی را به حداقل برسانند.
- در هر وعده غذایی حجم کافی و مورد نیاز را مصرف کنند.
- برنامه غذایی دوران سالمندی شامل طیف متنوعی از مواد غذایی است . به گونه ای که بتواند حدود ۳۰ درصد کالری را از چربی ها ، ۱۵ درصد از پروتئینها ، ۵۵ درصد از کربوهیدراتها (عمدتا کربوهیدراتها مرکب ) تأمین کند . به علاوه توصیه می شود چربیهای غیر اشباع ترجیحا از منابع گیاهی تامین شود
امید است با به کارگیری راهبردهای اشاره شده در بالا و مراقبت از سالمندان خود، بتوانیم هر چه بهتر از این سرمایه گرانقدر نگهداری کنیم.