اختلال اضطراب : علائم، علل و انواع آن و درمان دارویی + 10 خوراکی ضد‌اضطراب

انواع اختلالات اضطراب (anxiety disorders)

اختلال اضطراب یکی از شایع‌ترین مشکلات و بیماری‌های روانی است که انسان‌های بسیاری در این کره‌ی خاکی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. بسیاری از افراد در برخی از مقاطع زندگی اضطراب را تجربه می‌کنند. در حقیقت، اضطراب یک واکنش بسیار طبیعی به رویدادهای استرس‌زا در زندگی مانند مهاجرت، تغییر شغل یا مشکلات مالی است. با این‌حال، هنگامی که علائم اضطراب از وقایعی که باعث بروز آن‌ها شده بزرگتر می‌شوند، می‌توانند نشانه‌های یک اختلال اضطراب باشند. اختلالات اضطرابی می‌تواند ناتوان‌کننده باشد، اما با شناخت علائم آن و استفاده از کمک یک متخصص می‌توان آن‌ها را کنترل کرد. در این مقاله از سایت مرکز پارسیان مهرپرور به بررسی علائم این بیماری و 10 خوراکی ضد اضطراب می‌پردازیم:

بیماری اختلال اضطرابی چیست؟

اضطراب یا اختلال اضطرابی یک بیماری روانی شایع است، به‌طوری‌ که بیشتر زنان و میان‌سالان و سالمندان با آن مواجه هستند. اختلالات اضطراب (anxiety disorders) تجربه‌های مزمن و شدید احساس ترس و اضطراب هستند. افراد مبتلا به این اختلال احساس اضطراب زیادی در مورد رویدادهای آینده دارند و در واکنش به رویدادهای کنونی نیز دچار ترس می‌شوند. این مسئله به ‌شدت روی عملکرد آن‌ها در زندگی روزمره تأثیر منفی می‌گذارد.

اختلال اضطراب ، عبارت است از نگرانی شدید و غیرقابل‌کنترل درباره موقعیت‌های متنوع زندگی که با علائمی مثل تنش عضلانی، بی‌قراری، سستی، اشکال در تمرکز، اشکال در خواب و تحریک‌ پذیری همراه می‌باشد. همچنین این بیماری محدود به یک موقعیت مشخص محیطی نمی‌باشد.

انواع اختلال اضطراب

همان گونه که گفتیم، اختلالات اضطرابی انواع مختلفی دارد که از نظر شناختی و از نظر جزئیات تفاوت‌هایی دارند. قبل از بررسی راه‌های درمان اختلالات اضطرابی، ابتدا ببینیم که انواع اختلالات اضطرابی چیست. این اختلالات معمولاً به سه گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

اختلال اضطراب فراگیر (Generalized Anxiety Disorder)، اختلال هراس (Panic Disorder) و انواع اختلالات ترس (Various Phobia-Related Disorders)

برخی از عناوین اختلال اضطراب وجود دارد که از جمله آن می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• فوبیا و ترس
• اختلال وحشت‌زدگی
• اختلال اضطراب فراگیر
• اختلال اضطراب بیماری
• اختلال وسواسی اجباری
• اختلال اضطراب اجتماعی
• اختلال استرسی بعد از آسیب و یا حادثه

نشانه‌ ها و علائم اختلال اضطراب

علائم اختلال اضطرابی دسته‌ای از نشانه‌ها هستند که به‌عنوان ویژگی مشترک، در میان مبتلایان به انواع اختلالات اضطرابی وجود دارند. این نشانه‌ها عبارتند از:

• لرزش
• تعریق زیاد
• تنفس سریع
• احساس وحشت
• احساس ضعف یا خستگی
• احساس خطر قریب‌الوقوع
• اختلال خواب: پرخوابی یا کم‌خوابی
• احساس عصبانیت، بی‌قراری یا تنش
• اجتناب از قرار گرفتن در موقعیت‌های اضطراب آور
• مشکل در تمرکز: مبتلایان نمی‌تواند به چیزی غیر از نگرانی کنونی فکر کنند.

نکته‌ی مهمی که باید به آن توجه داشت این است که وجود یک یا چند مورد از این علایم باعث اثبات ابتلاء به اختلال اضطرابی نمی‌شود و داشتن مجموعه‌ای از این علایم در طول زمان متوالی ملاک است.

تست تشخیص اختلال اضطراب

تست آزمایشگاهی برای تشخیص اختلال اضطراب وجود ندارد. با این حال، برخی تست‌ها به منظور بررسی و تعیین مشکلات فیزیکی انجام خواهند شد. ممکن است شما به روانپزشک، روان‌شناس و یا مشاور ارجاع داده شوید تا با استفاده از ابزارهای تشخیصی و سوالاتی که از شما پرسیده می‌شود، نوع اختلال تشخیص داده شود.

عوامل و علل اختلال اضطرابی

برخی از مهم‌ترین علل اختلال اضطرابی عبارتند از:

• عامل ژنتیکی

اضطراب می‌تواند به‌صورت ژنتیکی منتقل شود. بدین معنا که والدین گرفتار اضطراب بیشتر ممکن است دارای فرزندانی با همین ویژگی شوند.

• ساختار شیمیایی مغز

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که اختلالات اضطرابی ممکن است با مدارهای معیوب در مغز که ترس و احساسات را کنترل می‌کنند مرتبط باشد.

•  استرس محیطی

ژنتیک هیچ‌گاه به‌تنهایی عامل ابتلا به اختلال اضطراب نیست و در کنار آن، وجود عامل محیطی نیز لازم است. تجربه‌ی رویدادهای استرس‌زای شدید مانند سوء استفاده و بی‌توجهی در دوران کودکی، مرگ یکی از عزیزان، مشاهده خشونت یا… می‌تواند فرد را دچار این اختلال کند.

•  شرایط پزشکی

برخی از بیماری‌های قلبی، ریوی و تیروئید می‌تواند علایمی مشابه اختلال اضطراب ایجاد کند یا موجب بدتر شدن این علایم شود.

•  سوء مصرف دارو، الکل یا موادمخدر

درمان اختلال اضطرابی

این مسئله را به‌خاطر داشته باشید که تشخیص اضطراب و اجرای یک پروتکل درمانی دقیق و مؤثر، کاری است که باید به کمک یک فرد متخصص در این زمینه، انجام بگیرد؛ بنابراین اگر احساس می‌کنید که خودتان یا یکی از عزیزان شما با اضطراب منفی روبه‌رو است و زندگی او تحت‌تأثیر این اتفاق قرار دارد، با متخصصان تماس بگیرید. درمانگران در یک بررسی جزئی و عمیق‌تر وجود یا عدم وجود این مشکل را در فرد تشخیص خواهند داد و در صورت نیاز، درمان اضطراب را آغاز می‌کنند.

درمان‌های غیردارویی اضطراب

از جمله راه‌های درمان اضطراب بدون دارو یا همان درمان‌های روانشناختی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیوفیدبک
• نوروفیدبک
• رفتاردرمانی
• روش‌شناختی رفتاری
• درمان اضطراب با rtms
• درمان‌های روانکاوی سنتی
• درمان اضطراب با روش tdcs
• درمان متمرکز بر هیجان یا روش eft
• روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت

دارو برای درمان اختلال اضطراب

علاوه بر درمان‌های روانشناختی، طیفی از درمان‌های دارویی هم برای درمان اختلالات اضطرابی وجود دارد. معروف‌ترین داروهایی که برای درمان اضطراب استفاده می‌شوند:

• داروهای گروه مسدودکننده بتا : پروپرانول یا پروپرانولول، ترونولومین
• داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین : سرترالین یا آسنترا و آلونتا، سیتالوپرام و فلوکستین
• خانواده بنزودیازپین‌ها : داروهایی مانند دیازپام، آلپرازولام یا زاناکس، کلونازپام یا کلونوپین و لورازپام یا آتیوان

10 خوراکی ضداسترس برای کنترل اختلال اضطراب

گاهی اوقات این درمان‌های مرسوم برای طولانی مدت موثر واقع نمی‌شود اما برخی تحقیقات نشان می‌دهد که تغذیه مناسب می‌تواند تا حد زیادی به بهبود علائم این اختلال کمک کند.

1) ترکیب سبزیجات، کره آجیل و خشکبار

2 ساقه کرفس + 2 قاشق غذاخوری کره بادام + 1 قاشق غذاخوری کشمش ؛ این خوراکی آرامش‌دهنده، سرشار از کربوهیدرات، فیبر، چربی و پروتئین می‌باشد و برای میان‌وعده بسیار مغذی و ضداسترس و اضطراب می‌باشد. همچنین تمام احتیاجات غذایی شما را به هنگام استرس تأمین می‌کند.

2) ترکیب خرما، غلات کامل و کره مغزها

½فنجان خرمای خرد شده + ¼ فنجان جو پرک پخته + ½ فنجان کره بادام‌زمینی ؛ این‌ خوراکی‌های آرامش‌دهنده را با هم ترکیب کنید. این مخلوط را 12 تا 14 بار می‌‎توانید مصرف کنید. مقداری از این معجون را می‌توانید به همراه صبحانه میل کنید. این خوراکی‌ها قند خون شما را در سطح نرمال نگه می‌دارند و انرژی مورد نیاز شما را نیز فراهم می‌نماید. همچنین خوردن این معجون ضداسترس و اضطراب باعث می‌شود که در مواقع استرس ‌زا پرخوری نکنید. یعنی با خوردن این معجون آرامش‌دهنده، احساس سیری می‌‌نمایید.

3) چای گیاهی برای درمان اختلال اضطراب

این چای آرامش دهنده می‌باشد و می‌تواند دستگاه گوارش شما را در مواقع عصبی، آرام نماید. مصرف بابونه در هنگام نگرانی، ضد استرس و اضطراب می‌باشد. چای سبز نیز آمینواسید L-تیانین را برای بدن فراهم می‌کند و تمرکز و آرامش را برای بدن ایجاد می‌کند. پس یک فنجان چای گیاهی در روز، می‌تواند ضد استرس و اضطراب و در عین حال آرامش دهنده شما عمل کند.

4) ترکیب غلات سبوس‌دار، میوه و کره‌آجیل

یک تکه نان تست سبوس‌ دار + یک قاشق غذاخوری کره بادام زمینی + نصف موز + کمی عسل: خوردن خوراکی‌هایی که در دوران کودکی می‌خوردیم، ما را به یاد آرامش آن دوران می‌اندازد و آرامش‌دهنده می‌باشد. این خوراکی ضداسترس و اختلال اضطراب در سلامتی نقش به سزایی نیز ایفا می‌کند.

5) شکلات تلخ با مغز بادام برای کاهش اضطراب و استرس

عطر و طعم شکلات تلخ می‌تواند ولع خوردن شما را کاهش دهد. خوردن مقدار کمی شکلات تلخ، ضداسترس و آرامش‌دهنده است.

6) ترکیب سبزیجات و حمص

2 هویج قطعه قطعه شده و یا ساقه کرفس + 2 قاشق غذاخوری گواکامولی و یا هوموس : هوموس یا حمص، نوعی پیش غذا می‌باشد. هوموس خاصیت غذایی زیادی دارد. به عنوان یک شام سبک در کنار سالاد یا سبزیجات استفاده می‌شود. همچنین به عنوان یک خوراکی میان‌وعده برای کودکان بی‌نظیر می‌باشد. هوموس رقیق به عنوان سس در کنار سبزیجات، ماهی و گوشت نیز مصرف می‌شود. هوموس به شما کمک می‌کند تا شما احساس سیری کنید.

7) آب طعم‌دار

با آب خوردن احساس سیری می‌کنید زمانی که بدن شما بی‌آب می‌‌ماند، احساس گرسنگی بیشتری می‌کنید. بهتر است روزانه تا 8 لیوان آب مصرف کنید. برای حفظ آرامش خود، آب را با میوه‌های خوشمزه طعم‌دار نمایید و بعد میل کنید.

8) مخلوط تنقلات با آجیل

1 اونس گردو + 1 قاشق غذا خوری زغال‌اخته یا کشمش خشک + 1 قاشق غذا‌خوری شکلات تلخ ؛ مصرف منظم وعده گردو، آرامش‌دهنده بدن می‌باشد و عملکرد ضداسترس و اضطراب به‌همراه دارد.

9) دسر مرکب از سرشیر و آجیل و میوه

½فنجان ماست + ½ فنجان زغال‌اخته + 1 اونس آجیل خرد شده ؛ فراورده‌های لبنی حاوی کلسیم و پروتئین می‌باشند، که هر دو به ترشح خوب انتقال ‌دهنده‌های عصبی کمک می‌کند. که در مواقع استرس و اختلال اضطراب ، برای ایجاد تعادل و سلامت بدن مورد نیاز می‌باشد.

10) نخود بوداده با کاریک

این خوراکی آرامش‌دهنده، ضداسترس و اختلال اضطراب می‌باشد.

مراقبت از کودکان مبتلا به اختلال اضطراب

اضطراب در کودکان طبیعی و رایج است. درواقع، از هر هشت کودک، یک نفر اضطراب را تجربه می‌کند. کودک با رشد و آموزش دیدن از والدین، دوستان و پرستار کودک ، مهارت‌های آرام ساختن خود و کنار آمدن با احساس اضطراب را در خود ایجاد می‌کند. اما ممکن است اضطراب در کودکان هم مداوم و شدید و تبدیل به اختلال اضطراب شود. اگر اضطراب مهار نشود، فعالیت‌های روزمره را مختل می‌سازد و کودک از تعامل با هم‌سن و سال‌های خود یا اعضای خانواده می‌گریزد.

کمک به کودکان در کاهش اضطراب

یکی از راه‌های کمک به کودک برای کاهش اضطراب ، آموزش روش‌های کنار آمدن با عوامل استرس‌زا است. در اینجا چند مورد بیان شده است :

• با کودکان یوگا کنید.
• برای انجام فعالیت بدنی بیرون بروید.
• تمرینات تنفس عمیق را به آنها بیاموزید.
• برای پروژه های هنری مانند نقاشی و کاردستی مواد لازم را تهیه کنید.
• به آنها اجازه دهید دفتر یادداشتی را برای نوشتن احساسات خود داشته باشند.
• به کودکان کمک کنید تا افکار منفی خود را شناسایی کرده و با آنها مقابله کنند.
• برای کمک به کودک در شناسایی شخصیت هایی که با اضطراب روبرو هستند، کتاب بخوانید.
• یک مکان آرام را شناسایی کنید که ایمن باشد و به کودکان فضای کافی برای بازی و نفس کشیدن را می‌دهد.