پرکاری تیروئید : 11 علامت و 7 علت تیروئید پرکار + 3 روش درمان پرکاری غده تیروئید

پرکاری تیروئید، وضعیتی است که در آن غده تیروئید، بیش‌فعال است و باعث تولید بیش‌ازحد هورمون تیروئید می‌شود.  این بیماری گاهی به صورت بسیار شدید بروز پیدا می‌کند و کاهش وزن غیرعادی، نارسایی‌های قلبی و مشکلات تنفسی را به دنبال دارد؛ تیروئید پرکار می‌تواند روی خلق و خو تاثیر بگذارد و فرد مبتلا را زودرنج و پرخاشگر کند. تشخیص این بیماری در بدن با مطالعه نشانه های بالینی و انجام آزمایش‌ امکانپذیر است. همه این علائم آزاردهنده اگر به موقع تشخیص داده شوند قابل درمان هستند.

پرکاری تیروئید چیست ؟

پرکاری تیروئید یا هایپرتایرویدیزم (Hyperthyroidism) عارضه ای در غده تیروئید است که در آن تیروئید بیش از مقدار نرمال، به ترشح هورمون میپردازد. هورمون‌هایی که از این غده ترشح میشوند T4 (تیروکسین) و T3 (تری‌یدوتیرونین) هستند. این دو هورمون توسط هورمون محرکه تیروئید تنظیم می شوند.

11 علامت پرکاری تیروئید

عارضه تیروئید پرکار بیش از همه بین زنان 20 تا 40 سال رایج است. البته که تیروئید پرکار مردان را نیز درگیر می کند. اختلال غده تیروئید پرکار گاهی از روی برآمدگی‌های روی گردن و محل غده مشخص می‌شود و گاهی مثلا در سالمندان، علائم خیلی واضحی ندارد و فقط شاید کمی فرد را بی‌قرار، بی‌حال و ضعیف بکند. اگر با ادامه این مقاله مرکز خدمات پرستاری مهرپرور همراه شوید شما را با نشانه های نگران کننده و دلهره آور تیروئید پرکار آشنا می کنیم :

1. ناباروری
2. کاهش وزن
3. لرزش دست
4. ضعف عضلانی
5. خستگی مفرط
6. ضربان سریع قلب
7. بی‌نظمی در قاعدگی
8. عدم تحمل گرما و تعرق شدید
9. آشفتگی، تحریک‌پذیری و اضطراب
10. اسهال یا دفعات زیاد کار کردن روده‌ها
11. اختلالات بینایی (تحریک شدن چشم و مشکلات دید)

توجه : عارضه تیروئید پرکار می‌تواند موجب فیبریلاسیون دهلیزی شود. (فیبریلاسیون دهلیزی، یکی از شایع‌ترین انواع آریتمی قلبی ) که می‌تواند منجر به سکته مغزی و نارسایی احتقانی قلب شود.

علائمی که نیازمند مراقبت‌های پزشکی هستند :

• سرگیجه در تیروئید پرکار
• تنگی نفس در تیروئید پرکار
• از دست دادن هشیاری در پر کاری غده تیروئید
• ضربان قلب نامنظم و سریع و پرکاری غده تیروئید

7 علت ایجاد عارضه پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید می‌تواند علت‌های زیادی داشته باشد. د ادامه به معرفی برخی از علائم شایع بیماری پرکاری غده تیروئید می پردازیم:

1- بيماري گريوز يا گواتر سمي

این بیماری باعث می‌شود آنتی‌بادی‌های تحریک‌کننده‌ی تیروئید، بیش‌ ازحد هورمون ترشح کنند. زنان، بیش از مردان به بیماری گریوز مبتلا می‌شوند.

2- آدنوم سمی از علل تیروئید پرکار

اگر یک ندول (یا یک آدنوم سمی منفرد) در غده تیروئید طبیعی، باعث تولید بیش‌ازحد هورمون تیروئید شود، می‌تواند منجر به بیماری پرکاری تیروئید گردد. شیوع این علت، کمتر از بیماری گریوز یا گواتر ندولر سمی است. تشخیص این علت نیز همانند آنچه در بالا ذکر گردید، انجام می‌شود.

3- تیروئیدیت از علل پرکاری تیروئید

غده تيروئيد ممكن است دچار التهاب شود كه تيروئيديت ناميده مي‌شود و باعث آزاد شدن هورمون تيروئيد ذخيره در تيروئيد و پركاري تيروئيد ‌شود كه براي چند هفته تا چند ماه طول مي‌كشد. تیروئیدیت یا التهاب تیروئید، منجر به افزایش ترشح تترا یدوتیرونین (T4) و تری یدوتیرونین (T3) می‌شود.

برخی دیگر از علل تیروئید پرکار :

4- زیاده‌روی در مصرف یُد

5- تومورهای بیضه‌ها و تخمدان

6- تومورهای‌ غده‌ی هیپوفیز یا تومورهای خوش‌خیم تیروئید

7- مصرف زیاد تری یدوتیرونین (T3) از طریق مکمل های غذایی یا داروها.

3 روش درمان پركاری تيروئيد

 اينكه كدام یک از روش های درمانی زیر برای بيمار مناسب تر است مربوط به شرايط فرد است. سه روش اصلی برای درمان پرکاری تیروئید وجود دارد.

1. داروهاي خوراكي
2. يد راديواكتيو
3. جراحي

1 – درمان تیروئید پرکار با داروهای ضد ‌تیروئید

این داروها میزان هورمونی که غده‌ی تیروئید تولید می‌کند را کاهش می‌دهند. برای اکثر بیماران، دارویی که پزشکان ترجیح می‌دهند تجویز کنند، داروی متی‌مازول (تاپازول) است چرا که ثابت شده این دارو عوارض کمی دارد. پروپیل تیواوراسیل داروی دیگری است که برای بیمارانی تجویز می‌شود که نسبت به متی‌مازول آلرژی دارند یا خانم‌هایی که در سه ماهه اول باداری خود هستند.درمان با داروهای ضد‌تیروئید می‌تواند به صورت کوتاه مدت یا بلند مدت باشد. درمان کوتاه مدت بدین منظور انجام می‌شود که تا زمان تصمیم‌گیری پزشک به منظور انجام یک روش درمانی دائم، با کمک داروهای ضد‌تیروئید، میزان تیروئید موجود در خون بیمار در سطح نرمال حفظ شود. و از درمان بلند‌مدت نیز بدین منظور استفاده می‌شود که بتوان بیماری را وارد فاز بهبودی کرد، تا جایی که حتی بعد از قطع مصرف دارو نیز، بیمار در وضعیت بهبودی بماند.

2- ید رادیواکتیو برای درمان تیروئید پرکار

در این روش درمانی به بیمار نوعی ید رادیواکتیو داده می‌شود و این ماده پس از جذب شدن توسط غدد تیروئید موجب تخریب غدد تیروئیدی می‌شود. پاسخ به این روش درمانی در حدود 6 تا 18 هفته طول می‌کشد. از آنجایی که اغلب ید رادیواکتیو عملکرد عادی تیروئید را با اختلال مواجه می‌کند، افرادی که از این روش درمانی استفاده کرده‌اند نیاز دارند که تا پایان عمر تیروئید مصرف کنند تا نبود تیروئید در خون خود را جبران کنند.

3- روش جراحی برای درمان تیروئید پرکار

 اصطلاح تیروئیدکتومی برای این روش درمانی استفاده می شود که به معنای حذف جزئی و یا کلی غده تیروئید است. روش جراحی یک روش ایمن و موثر برای درمان پرکاری تیروئید است ولی با اینحال در این روش ممکن است آسیب به تارهای صوتی و دیگر بافت‌های اطراف تیروئید وارد شود. اگر در جراحی، غده تیروئید به طور کلی برداشته شود لازم است بیمار تا آخر عمر هورمون تیروئید مصرف کند. این روش جراحی در موارد سرطان تیروئید بهترین و بالاترین اولویت در درمان را دارد.

عوارض تیروئید پرکار در طولانی مدت

اینکه بیمار درگیر چه عوارضی بشود به روش درمانی که بر روی وی انجام شده است بستگی دارد.اکثر بیماران قادر به یافتن یک رژیم دارویی هستند که برای آن‌ها موثر است و به زندگی فعال و طبیعی خود ادامه می‌دهند. در صورت عدم درمان، بیمار علاوه بر احساس ضعف و ناخوشی، در معرض خطر اختلال عملکرد قلب یا نارسایی، به دلیل افزایش ضربان قلب و افزایش سوخت و ساز بدن قرار می‌گیرد. ضربان قلب نامنظم می‌تواند منجر به سکته و سرگیجه شود. همچنین پرکاری تیروئید می‌تواند استخوان‌های بیمار را نیز تحت تأثیر قرار داده و باعث پوکی استخوان شود، که در نهایت منجر به ضعیف شدن استخوان و افزایش احتمال شکستگی‌ استخوان گردد.