علائم و راه های درمان مخملک + عکس بیماری مخملک در کودکان
بیماری مخملک در کودکان در گذشته یک بیماری جدی محسوب میشد ولی آنتیبیوتیکهای امروزی این بیماری را بسیار نادر و کمخطر کردهاند. با این حال، این بیماری در صورت درمان نشدن میتواند در برخی از موارد منجر به عوارض جدی شود. در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور بررسی میکنیم که بیماری مخملک یا تب اسکارلت (Scarlet Fever) چیست و چه علائمی دارد؟ این بیماری چگونه تشخیص داده میشود و راههای درمان آن چیست ؟
مخملک چیست؟ (Scarlet Fever)
مخملک یا تب اسکارلت، یک بیماری عفونی و مسری است که بیشتر در کودکان ۳ تا ۷ ساله مشاهده میشود. عامل این بیماری، باکتری استرپتوکوک بتا همولیتیک گروه A است که با تولید سمی به نام اگزوتوکسین، باعث بروز جوشهای قرمز رنگ و التهاب در بدن میشود. این بیماری در گذشته خطرناک بود، اما امروزه با وجود آنتیبیوتیکها، مخملک درمان سادهتری دارد. با این حال، در صورت درمان نشدن میتواند عوارض جدی مانند آسیب به کلیهها و قلب ایجاد کند.
علائم بیماری مخملک در کودکان
گاهی اوقات تشخیص علائم مخملک خفیف در کودکان دشوار است و شدت علائم بسیار کم است و خیلی زود نیز برطرف میشود. این کودکان ممکن است بیماری را بدون هیچ علائمی و یا با علائم خفیفی شبیه به آنفولانزا با کمی راش پوستی تجربه کنند.
علائم خفیف:
- تب خفیف
- گلودرد مشابه سرماخوردگی
- جوشهای ریز و ملایم پوستی
علائم حاد:
- تب بالا: دمای بدن بالای ۳۸.۵ درجه سانتیگراد.
- بثورات قرمز: ابتدا در سینه و شکم ظاهر شده و سپس به دستها و پاها گسترش مییابد.
- التهاب گلو: همراه با درد و چرک در پشت حلق.
- زبان توتفرنگی: زبان قرمز روشن با برجستگیهایی شبیه دانههای توتفرنگی.
- تورم غدد لنفاوی: غدد گردنی متورم و دردناک میشوند.
- برافروختگی گونهها: همراه با رنگپریدگی اطراف دهان
مخملک چگونه گسترش مییابد؟
باکتری عامل مخملک از طریق:
- تماس مستقیم با فرد آلوده
- استنشاق قطرات تنفسی آلوده
- یا استفاده از وسایل مشترک منتقل میشود.
چه افرادی بیشتر در معرض مخملک هستند؟
کودکانی که:
- در مدارس یا مهدکودکها حضور دارند.
- سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
- تماس نزدیک با فرد مبتلا داشتهاند.
تاریخچه بیماری مخملک در کودکان
مخملک در قرنهای گذشته یکی از بیماریهای جدی دوران کودکی بود. قبل از کشف آنتیبیوتیکها، بسیاری از کودکان جان خود را از دست میدادند. با پیشرفت پزشکی در قرن بیستم، این بیماری به طور چشمگیری کاهش یافت. اکنون با استفاده از آنتیبیوتیکها، درمان بهموقع بسیار آسان شده است.
آمار و ارقام جهانی
شیوع مخملک در کشورهای توسعهیافته بهندرت گزارش میشود و موارد بیماری اغلب به کودکان در جوامع کمدرآمد محدود میشود. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، سالانه هزاران مورد جدید در سراسر جهان گزارش میشود، اما نرخ مرگومیر به دلیل دسترسی به درمان بسیار کم است. افزایش آگاهی در کشورها، نقشی کلیدی در کاهش این آمار داشته است.
درمان خانگی بیماری مخملک در کودکان (۷ روش)
بیماری مخملک در کودکان دوره نقاهت کمی دارد و خیلی زود به داروها و درمان پاسخ میدهد و کودک به طور کامل بهبود مییابد. برای درمان بیماری مخملک در کودکان برای کاهش درد و ناراحتی کودک میتوان چندین کار انجام داد:
1. کاهش شدت درد و تب
مصرف آنتی بیوتیک تجویز شده پزشک به طور منظم و کامل برای کنترل تب و به حداقل رساندن درد گلو از ایبوپروفن و استامینوفن استفاده کنید.
2. نوشیدن مقدار کافی آب
برای مرطوب نگه داشتن گلو و جلوگیری از دست دادن آب بدن به مقدار کافی آب بنوشید
3. غرغره کردن آب نمک
برای کم کردن شدن درد گلو از کودک بخواهید تا آب نمک غرغره کند.
4. حفظ رطوبت در هوا
از دستگاه بخور سرد برای کم کردن خشکی هوا که میتواند باعث تحریک و درد گلو شود استفاده کنید.
5. استفاده از قرص مکیدنی lozenges
اگر کودک بیش از ۴ سال سن داشته باشد میتوان برای کاستن از شدت درد گلو از این قرصها استفاده کرد. برای تهیه این دارو قبلا با پزشک صحبت کنید و نسخه تهیه کنید و از دادن خودسرانه این دارو به کودک خودداری کنید.
6. تهیه غذاهای تسکین دهنده
مایعات گرم مانند سوپ و خوردنیهای سرد مانند بستنی یخی به کاستن از درد گلو کمک میکند.
7. دوری کردن از مواد محرک
دود سیگار و مواد شوینده باعث تحریک گلو میشوند، سعی کنید محیط خانه را از این موارد دور نگه دارید.
داروی مخملک در کودکان
درمان با آنتیبیوتیکها از جمله پنی سیلین میباشد. در موارد حساسیت به پنی سیلین میتوان از اریترومایسین استفاده کرد.
درمان گیاهی بیماری مخملک در کودکان
طب سنتی درمان خانگی بسیار موثری برای بیماری مخملک در کودکان دارد که به چند نمونه در اینجا اشاره میکنیم:
- حتما آب میوه طبیعی را در رژیم غذایی کودک قرار دهید.
- دمکرده عناب و ترنجبین را باهم ترکیب کنید و به کودک بنوشانید.
- روغن نارگیل را بر روی جوشهای قرمز بزنید و به آرامی ماساژ دهید.
- آویشن را هم بصورت عرق و هم دم کرده میتوانید برای درمان مخملک استفاده کنید.
- دم کرده گل گاوزبان را با شیر و یک قاشق عسل مخلوط کنید و به کودک بنوشانید که درمانگر خوبی است.
- از ژل آلوئه ورا برای تسکین درد و کم کردن التهاب جوشهای قرمز ایجاد شده در بدن کودک استفاده کنید.
فرآیند پرستاری از کودک مبتلا به بیماری مخملک
- استراحت در بستر معمولاً ضرورتی ندارد اما کودک را گرم و آرام نگهدارید.
- یک حوله مرطوب گرم برای آرام کردن غدد متورم دور گردن کودک هم بسیار مفید است.
- در صورتی که کودک بی اشتها شده و یا در زمان بلع غذا گلو درد دارد ، مایعات زیادی را به او بدهید.
- برای افزودن رطوبت به هوا، از دستگاه بخور استفاده کنید. این کار گلودرد کودک را نیز بهتر میکند.
- چایهای آرامشبخش و سوپهای گرم مغذی، نوشیدنیهای خنک و بستنی را در تغذیه کودک قرار دهیم.
- درصورت خارش جوشها، اطمینان یابید که ناخنهای کودک کاملاً مرتب و گرفته باشد تا پوست او موقع خاراندن اذیت یا زخم نشود.
- مخملک در مجموع یک بیماری حاد نیست و کودک شما هفت روز بعد از شروع و ظاهر شدن نشانهها بهبود مییابد و میتواند فعالیتهایش را آغاز کند و به مدرسه برود.
عوارض بیماری مخملک در کودکان
اگر مخملک درمان نشود، باکتری ممکن است به سایر نقاط بدن هم راه پیدا کند:
- خون، ریهها، پوست، لوزهها، کلیهها، گوش میانی
در موارد نادر، مخملک باعث تب روماتیسمی میشود. این بیماری جدی است و اندامهای زیر را تحت تاثیر قرار میدهد:
- قلب، پوست، مفاصل، سیستم عصبی
مخملک تا چند روز واگیر دارد؟
مخملک بیماری است که از طریق قطرات تنفسی مانند عطسه و سرفه انتقال مییابد و در صورت درماننشدن، میتواند به مدت طولانی مسری باشد. با این حال، زمانی که درمان آنتیبیوتیکی آغاز شود، بیمار معمولاً بعد از ۲۴ ساعت دیگر خطر انتقال به دیگران را نخواهد داشت. اگر بیمار بهموقع درمان نشود، ممکن است بیماری تا چند هفته قابل انتقال باقی بماند. برای جلوگیری از سرایت مخملک، رعایت موارد زیر ضروری است:
- مصرف داروها بهصورت کامل طبق تجویز پزشک.
- اجتناب از تماس نزدیک با دیگران در ۲۴ ساعت اول درمان.
- رعایت بهداشت، از جمله شستن مرتب دستها و استفاده از دستمال هنگام عطسه یا سرفه.
زمان مراجعه به پزشک هنگام ابتلا به بیماری مخملک
اگر به مخملک مشکوک هستید بلافاصله با دکتر تماس بگیرید. پزشک برای کاهش شدت بیماری و پیشگیری از عوارض آن در کودک، آنتی بیوتیک تجویز میکند. درباره عوارضی که از عفونت استرپتوکوکی ناشی میشوند شما را مطلع خواهد ساخت بطوریکه اگر بعد از بهبودی کودک شما عوارضی در وی مشاهده کردید بلافاصله مجدداً با پزشک تماس حاصل کنید.
راههای پیشگیری از انتقال بیماری مخملک در کودکان
عامل ایجاد تب مخملک عفونتهای باکتریایی است که مسری میباشند. کودکی که به تب مخملک مبتلا است میتواند باکتری را از طریق پخش شدن مایعات بینی و گلو از راه سرفه و عطسه به سایرین انتقال دهد. بهتر است برای جلوگیری از انتقال مخملک به دیگران موارد زیر را رعایت کنیم:
- تمیز و خشک کردن زخمها
- شستشوی مرتب دستان کودک ویا فرد مبتلا به مخملک
- هنگام سرفه کردن جلوی دهانتان را بگیرید و به کودکان هم آموزش دهیم.
- از بشقاب و قاشق و چنگال و لیوان مخصوص خود کودک استفاده نمایند و آن را از ما بقی لوازم جدا کنند.
- معمولا بعد از ۲۴ ساعت مصرف آنتی بیوتیک، دیگر بیماری سرایت نمیکند پس بهتر است قبل از این مدت کودک به مدرسه و یا مهد کودک نرود.
نقش محیط در پیشگیری از مخملک
محیط سالم و بهداشتی نقش بسزایی در پیشگیری از مخملک دارد. خانهها و مدارس با تهویه مناسب و تمیزی مداوم میتوانند از انتشار باکتریهای عامل بیماری جلوگیری کنند. همچنین، آموزش کودکان برای رعایت اصول بهداشتی، از جمله شستن دستها و استفاده از ماسک، بسیار مؤثر است.
خلاصه در مورد بیماری مخملک در کودکان
مخملک یا تب اسکارلت یک بیماری عفونی مسری است که بیشتر در کودکان ۳ تا ۷ ساله شایع است. این بیماری توسط باکتری استرپتوکوک گروه A ایجاد شده و علائمی چون تب بالا، گلودرد، بثورات قرمز، و زبان توتفرنگی را به همراه دارد. درمان مخملک معمولاً با آنتیبیوتیک انجام میشود و رعایت بهداشت، مصرف داروها، و اقدامات مراقبتی از انتقال آن جلوگیری میکند. تشخیص و درمان بهموقع، از عوارض جدی پیشگیری میکند.




