تعویض پوشک نوزاد : ۵ نکته مهم برای زمان و آموزش روش صحیح

نحوه تعویض پوشک بچه + مزایای استفاده از پوشک پارچه ای

تعویض پوشک نوزاد از مهمترین کارها در زمینه مراقبت از کودک است. شما در مرحله اول باید طریقه تعویض پوشک و زمان تعویض پوشک را بدانید. پوشکی که مرطوب است می‌تواند باعث جوش زدن پوست شود. اسید موجود در روده باعث آزار و آسیب رسیدن به پوست نوزاد می‌شود. برای افرادی که تجربه مادری ندارند پوشک نوزاد تنها یک جسم پر از آلودگی در خانه است که سعی دارند سریعا از آن خلاص شوند. اما مادران می‌دانند که از اوضاع مزاجی گرفته تا سلامت سیستم ایمنی بدن کودک را می‌توان با آن بررسی کرد. مرکز مهرپرور در این مقاله همه آنچه باید در مورد پوشک نوزادان بدانید را با والدین و پرستار کودک به اشتراک می‌گذارد.

چرا تعویض پوشک نوزاد اهمیت دارد؟

پوشک کثیف می‌تواند مشکلاتی از جمله:

• التهابات پوستی و سوختگی پای نوزاد
• عفونت‌های قارچی و باکتریایی
• ناراحتی و بی‌قراری نوزاد را به همراه داشته باشد. بنابراین، دانستن زمان و نحوه صحیح تعویض پوشک بسیار مهم است.

بهترین زمان برای تعویض پوشک نوزاد

بسیاری از والدین این سوال را دارند که هر چند ساعت یکبار باید پوشک نوزاد را تعویض کرد؟ پاسخ این سوال به چند عامل بستگی دارد:

1. سن نوزاد: نوزادان تازه متولد شده معمولاً هر 2 تا 3 ساعت یکبار نیاز به تعویض پوشک دارند.
2. نوع پوشک: پوشک‌های یکبار مصرف دارای جذب بالاتری هستند اما همچنان نیاز به تعویض مرتب دارند.
3. وضعیت مزاجی کودک: اگر نوزاد مدفوع کند، باید بلافاصله پوشک او را تعویض کرد.

تعویض پوشک نوزاد در شب

آیا بیدار کردن نوزاد برای تعویض پوشک ضروری است یا خیر؟ پوشک کودک بیشتر در طول روز و کمتر در شب، نیاز به تعویض دارد. کودک را برای تعویض پوشک، شب‌ها از خواب بیدار نکنید زیرا کمتر کودکی هنگام خواب پوشکش را کثیف می‌کند. البته همه این ها به وضع مزاجی کودک ارتباط دارد و در بین همه کودکان یکسان نمی‌باشد. در هر ۲۴ ساعت، بهتر است حدود ۸ تا ۱۰ بار پوشک عوض شود. در فواصل تعویض پوشک، کودک را چند دقیقه‌ای هم باز بگذارید تا هم پاهایش خشک شود و هم هوا بخورد، تا استراحتی هم داشته باشد.

چگونه متوجه شویم که پوشک نوزاد نیاز به تعویض دارد؟

• اگر پوشک بیش از حد سنگین و مرطوب شده است.
• اگر نوزاد بی‌قراری و گریه می‌کند.
• اگر بوی نامطبوعی از پوشک به مشام می‌رسد.
• اگر روی پوست نوزاد قرمزی یا التهاب دیده می‌شود.

وضعیت طبیعی دفع ادرار نوزاد در روز

• کودک شیرخوار معمولا بین ۴ تا ۱۰ بار در روز ادرار می‌کند.
• غلظت تیره به دلیل کمبود مایعات بدن نوزاد اتفاق می‌افتد.
• رنگ صورتی پوشک نوزاد به دلیل غلظت بیش از حد ادرار می‌باشد.
• وجود خون در ادرار نوزاد طبیعی نیست و باید متخصص کودکان در میان بگذارید.
• در هوای گرم یا در صورت تب نوزاد، دفع ادرار احتمالاً به نصف میزان طبیعی برسد.
• در صورت ادامه پیدا کردن رنگ صورتی ادرار باید با متخصص اطفال مشورت کنید.
• اگر علائمی مبنی بر ناراحتی کودک هنگام دفع ادرار مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید.
• رنگ ادرار نوزاد سالم، از زرد کمرنگ تا پررنگ متغیر می‌باشد، ادرار تیره تر، غلظتش بیشتر است.

همه چیز درباره پوشک بچه پارچه ای 

پوشک پارچه ای قابلیت استفاده مجدد دارد. پوشک پارچه‌ای یک پوشش ضد آب و یا یک لایه بیرونی به همراه یک لایه جذبی یا لایه داخلی است. برخی از جذب کننده ها داخل پوشش قرار می‌گیرند و بعضی در بیرون آن. استفاده از پوشک پارچه‌ای در ابتدا کمی دشوار است. پس از مصرف چند مارک از این نوع پوشک دیگر حاضر نخواهید شد از پوشک های یکبار مصرف استفاده کنید.

علت پس دادن پوشک نوزاد

بسیاری از والدین با مشکل پس دادن پوشک نوزاد مواجه هستند. این مشکل می‌تواند به دلایل زیر رخ دهد:

1. اندازه نامناسب پوشک: اگر پوشک بیش از حد کوچک باشد، به خوبی جذب نخواهد کرد و ممکن است مایعات از کناره‌ها نشت کنند.
2. بسته شدن نادرست پوشک: اگر چسب‌های پوشک خیلی شل یا خیلی سفت بسته شوند، احتمال نشتی افزایش می‌یابد.
3. اشباع بیش از حد: در صورتی که پوشک مدت زیادی تعویض نشود، ظرفیت جذب آن پر شده و باعث نشت ادرار می‌شود.
4. وضعیت خواب نوزاد: برخی نوزادان هنگام خواب به دلیل نحوه قرارگیری بدن، فشار بیشتری به پوشک وارد کرده و باعث نشتی می‌شوند.
5. عدم تنظیم صحیح کش‌های پوشک: اطمینان حاصل کنید که کش‌های دور پا و کمر کودک به درستی تنظیم شده‌اند تا از پس دادن جلوگیری شود.
6. کیفیت پایین پوشک: برخی از پوشک‌ها جذب کافی ندارند و ممکن است باعث پس دادن شوند.

راه‌حل: استفاده از پوشک با جذب بالا، انتخاب سایز مناسب و تعویض به موقع می‌تواند به جلوگیری از این مشکل کمک کند.

دلایل و مزایای استفاده از پوشک بچه پارچه ای

پوشک پارچه ای چیز جدیدی نیست اما به شکل اولیه که مادربزرگ ها استفاده می‌کردند نیست و چند سالی می‌باشد که تکامل یافته و استفاده از آنها نیز راحت شده است.

1. برای روحیه کودک مناسب است: طرح ها و چاپ هایی که روی پوشک پارچه‌ای است برای کودک شگفت آور می‌باشد.
2. بهداشتی و سالم است: پوشک پارچه‌ای فاقد مواد شیمیایی است، باعث بروز بثورات پوشک،اختلال در اندوکرین و نمی‌شود.
3. از نظر مالی به صرفه است: پولی را که برای پوشک یکبار مصرف استفاده می‌کنید را پس انداز کنید و در عوض از پوشک پارچه ای استفاده کنید.
4. پوشک پارچه ای مناسب و اندازه است: برخی پوشک های یکبار مصرف بیش از اندازه تنگ هستند، یا پایین‌شان کمی بیش از حد پف کرده است مورد انتقاد هستند.
5. به نفع محیط زیست است:حدود پانصد سال زمان برای تجزیه پوشک پارچه ای در محیط زیست زمان لازم است. با استفاده از پوشک پارچه‌ای شما می‌توانید از زباله های سالانه کم کنید.
6. مانع راش ناشی از پوشک کردن می‌شوند: در صورت استفاده پوشک یکبار مصرف، احتمالاً با راش ناشی پوستی آشنا باشید. راش می‌تواند به خاطر واکنش مواد شیمیایی موجود در پوشک به وجود بیاید، معمولا نتیجه‌ حساسیت به خاطر قرار گرفتن پوست در معرض رطوبت بیش از حد است. زمانی که کودک در پوشک مدفوع می‌کند، رطوبت روی پوست می‌ماند. به رغم تمام تبلیغات مبنی بر اینکه رطوبت از طریق آستر پوشک جذب می‌شود و روی پوست نوزاد نمی‌ماند، چنین نیست و محیط همچنان مرطوب می‌ماند.

پوشک پارچه‌ای یا پوشک یکبار مصرف؟

شک و تردید در خصوص استفاده از پوشک پارچه‌ای یا یکبار مصرف از زمان قدیم وجود داشته است. اما حقیقت‌این است که هر دو مزایا و معایبی دارند. پوشک پارچه‌ای بوی شدیدی ندارد. همچنین این پوشک ها زیست تخریب پذیر نیز هستند. پوشک پارچه‌ای گزینه بهتری است. اما باید بلافاصله پس از خیس شدن تعویض شوند. پوشک تعویض نشده باعث بیماری های پوستی مختلفی می‌شود.

والدین معمولاً بین پوشک پارچه‌ای و یکبار مصرف دچار تردید می‌شوند. در اینجا مزایا و معایب هر دو را بررسی می‌کنیم:

ویژگی	پوشک پارچه‌ای	پوشک یکبار مصرف
هزینه	اقتصادی‌تر در طولانی‌مدت	هزینه بیشتر
بهداشت	نیاز به شستشو و ضدعفونی دارد	یک‌بار مصرف و راحت
محیط زیست	تجزیه‌پذیر و دوستدار طبیعت	تأثیر مخرب روی محیط زیست
احتمال حساسیت	کمتر	بیشتر

نکته: برای کاهش احتمال حساسیت‌های پوستی، پوشک را به‌موقع تعویض کرده و از کرم محافظ پوست استفاده کنید.

مکان مناسب تعویض پوشک نوزاد

برای تعویض پوشک نوزاد باید جای صاف و امن را انتخاب کرد. همیشه آنجا این کار را انجام داد و شرایط مناسبی را فراهم کرد تا کودک هم در آرامش باشد،حتی بسیاری از کارشناسان توصیه می‌کنند که تعویض پوشک نوزاد و یا کودک نوپا بر روی زمین انجام شود.

• برای تعویض پوشک نوزاد نیاز به مکان مخصوص با تجهیزات ویژه نیست.
•  یک مکان مسطح و ایمن، جای خوبی برای تعویض پوشک نوزاد است.
• در مکان صاف شما نگران چرخیدن کودک و پرت شدن او نیستید.
• در مکان مسطح تعویض کردن پوشک بچه را به مراتب راحت‌ تر می‌کند.
• همیشه بعد از تعویض پوشک نوزاد، روی میز را با یک ماده‌ی آنتی باکتریال تمیز کنید.

دلیل عوض کردن پوشک کودک در یک نقطه مشخص

اگر تعویض پوشک نوزاد در هر بار در نقطه‌ای متفاوت انجام شود این کار باعث میشود عوامل میکروبی و بیماری‌زا را به سرعت در محیط خانه منتشر کنیم. حتی توصیه میشود تعویض پوشک نوزاد در گوشه مناسبی از سرویس بهداشتی انجام شود، یعنی جایی که به آب گرم و فاضلاب نزدیک باشد.

تعویض پوشک در چه جاهایی نباید انجام شود:

1. محل سرو غذا
2. مکان‌های تعویض لباس

آموزش کامل تعویض پوشک نوزاد

• دست‌هایتان را تمیز بشویید و خشک کنید.
• کودک را روی حوله یا زیرانداز مناسبی قرار بدهید.
• پوشک کثیف را باز و هر دو مچ پای کودک را با یک دست گرفته و آرام بلند کنید.
• پوشک کثیف را بردارید و جایی بگذارید تا بقیۀ محل را کثیف نکند.

تمیز کردن کودک حین تعویض پوشک نوزاد

• اگر در پوشک مدفوع هست، از بخش تمیز پوشک قبلی برای پاک کردن باسن کودک استفاده کنید.
• قسمت جلوی ناحیۀ تناسلی را با تکه‌ای پنبه که با آب مرطوب کرده‌اید، تمیز کنید.
• هنگام تعویض پوشک نوزاد دختر، ناحیه تناسلی را از جلو به عقب تمیز کنید تا میکروب‌ها به واژن وارد نشود.
• اگر کودک مدفوع کرده است، یک تکه پنبۀ دیگر را مرطوب کنید و باسن او را کامل تمیز کنید.
• حتماً چین‌های ران و باسن کودک را تمیز کنید.
• اجازه دهید پوست کودک با جریان هوا خشک شود یا با حوله نرم و تمیز، آرام خشکش کنید.
• برای کمک به درمان یا جلوگیری از حساسیت به پوشک، می‌توانید پماد سوختگی یا وازلین بچه به پای نوزاد بزنید.

نحوه پوشک کردن نوزاد پسر

پوشک کردن نوزاد پسر ممکن است چالش‌هایی داشته باشد. برای انجام صحیح این کار:

1. هنگام باز کردن پوشک، بهتر است از یک پارچه تمیز برای پوشاندن آلت تناسلی نوزاد استفاده کنید تا از پاشیدن احتمالی ادرار جلوگیری شود.
2. آلت تناسلی نوزاد را رو به پایین قرار دهید تا احتمال نشت ادرار از قسمت بالا کاهش یابد.
3. پوشک را به‌درستی در اطراف پاها و کمر نوزاد ببندید، نه خیلی سفت و نه خیلی شل.
4. اطمینان حاصل کنید که چین‌های دور پاها به درستی تنظیم شده‌اند تا از نشت جلوگیری شود.

نحوه صحیح تعویض پوشک نوزاد تازه متولد شده

• بعد از تمیز شدن کامل پاها، او را بلند کرده و بخش پشتی پوشک را زیرش بگذارید.
• بالای نیمۀ پشتی پوشک باید تا کمر کودک برسد.
• نیمۀ جلویی پوشک تمیز را تا شکم کودک بالا بیاورید.
• اگر کودک شما تازه متولد شده است، از پوشاندن ریشۀ بند ناف تا زمانی که خشک شود و بیفتد، خودداری کنید.
• مطمئن شوید بخشی از پوشک که بین پاهای کودک قرار می‌گیرد تا حد مناسبی باز باشد؛ جمع شدن زیاد می‌تواند باعث ناراحتی شود.
• چسب‌های هر دو طرف پوشک را ببندید.
• پوشک باید جمع‌وجور باشد، اما نه آن‌قدر تنگ که باعث آزار شود.
• اطمینان حاصل کنید که چسب‌ها به پوست کودک نچسبیده است.
• تعویض پوشک نوزاد شما انجام شده است.

تمیز کردن محیط بعد از تعویض پوشک نوزاد

• پوشک کثیف را در کیسه زباله پیچیده و در سطل بیندازید.
• دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.
• سطح تعویض را با مواد ضدعفونی‌کننده پاک کنید.

تمام شد و شما دفعۀ بعدی در این کار موفق‌تر هستید و زمان آن نیز برایتان یا در نظرتان کوتاه‌تر خواهد بود.

خلاصه مطلب تعویض پوشک نوزاد

تعویض پوشک نوزاد امری ساده اما بسیار مهم است که تأثیر مستقیمی بر سلامت کودک دارد. با رعایت اصول بهداشتی و انتخاب نوع مناسب پوشک، می‌توانید از بروز مشکلات پوستی و ناراحتی‌های نوزاد جلوگیری کنید. آیا شما تجربه خاصی در زمینه تعویض پوشک نوزاد دارید؟ نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید!