آپنه خواب در کودکان یا وقفه تنفسی نوزاد در خواب را چگونه میتوان تشخیص داد؟
در این مقاله به بررسی آپنه خواب در کودک – مراقبت از کودک میپردازیم .
تعریف آپنه خواب
اگر در زمان خواب کودک تنفس به دفعات زیاد دچار مشکل میشود می باید علائم آپنه خواب را بررسی نمود . آپنه خواب یک اختلال شایع است که باعث وقفه در تنفس کودک می شود. وقفه تنفس می تواند از چند ثانیه تا دقیقه باشد.
انواع آپنه:
– آپنهی خواب مسدودکننده یا OSA: که در اثر ایجاد انسداد به وجود میآید؛این نوع آپنه رایج تر از نوع دوم است. این نوع آپنه وقتی ایجاد می شود که بافت نرم پشت گلو در طول خواب می افتد.
– آپنهی خواب مرکزی : که درآن انسدادی وجود ندارد بر خلاف OSA، در این نوع آپنه، راه تنفسی بسته نمی شود اما به علت بی ثباتی در مرکز کنترل تنفسی، مغز نمی تواند به ماهیچه ها علامت بدهد که تنفس کنند.
– سندرم آپنه ی خواب مختلط: این نوع آپنه وقتی ایجاد می شود که یک شخص هم آپنه ی خواب انسدادی و هم آپنه خواب مرکزی را داشته باشد.
علائم آپنه خواب در کودک
زمانی ممکن است علائم و نشانه های آپنه ی خواب انسدادی و مرکزی با هم ترکیب شوند به این علت تشخیص نوع آپنه ی خواب مشکل است.
نشانه ها و علائم آپنه ی خواب انسدادی و مرکزی:
- خرپف بلند کودک ، که معمولا بیشتر در آپنه ی خواب انسدادی رخ می دهد.
- تنفس منقطع در طول خواب که شخص دیگری شاهد آن است.
- از خواب پریدن کودک همراه با تنگی نفس، که به احتمال زیاد نشان دهنده ی آپنه ی خواب مرکزی می باشد.
- بیدار شدن همراه با خشکی دهان و گلو درد
- سردرد صبحگاهی در کودک
- بی خوابی در کودک
- پر خوابی در طول روز
- نداشتن تمرکز
- بد خلقی
مهمترین نشانهها خروپف و مشکل تنفس کودک در خواب است که اغلب به صورت قطعیهای کوتاه در تنفس وی اتفاق می افتد. یک قطعی کوتاه ممکن است ۱۰ ثانیه یا بیشتر طول بکشد.اگر کودک اغلب اوقات از طریق دهان نفس میکشد (شب و روز)، اغلب سرفه میکند یا در خواب نفسش بند میآید، مدام خواب است یا وقت خواب زیاد عرق میکند، باید آن را جدی گرفت که امکان داشته باشد آپنه در خواب باشد.
کودک مبتلا به آپنهی خواب بیشتر مستعد به داشتن مشکلات لوزه و آندوئید است.و اگر به میزان لازم نخوابد تا بتواند از هورمونهای رشدی که در شب آزاد میشوند استفاده کند ، ممکن است رشد کندتری داشته باشد. همچنین اگر تلاش زیادی برای تنفس در شب بکند، ممکن است به درستی رشد نکند زیرا کالریهای خود را بیهوده میسوزاند.
دلایل آپنه خواب انسدادی(مسدودکننده) یاOSA
آپنه خواب انسدادی در کودکان میتواند در اثر هر چیزی که از لحاظ فیزیکی مسیر هوا را مسدود و رساندن هوای کافی به ریهها را برای کودک مشکل کند، به وجود آید. در کودکان، بزرگی لوزه ها یا آدنوئید ها( غددی که در گلو و درست پشت بینی قرار دارند) معمولا دلیل این وضعیت یعنی آپنه خواب انسدادی هستند.
وقتی عضلات کودک در خواب شل میشوند، این غدد میتوانند مسیر رسیدن هوا به ریهها را مسدود کنند وکودک نتواند اکسیژن کافی دریافت کند.
لوزهها و آدنوئیدها در کودکان ممکن است به طور طبیعی کمی بزرگ باشند. آپنهی خواب بین ۳ و ۶ سالگی رایجتر است، وقتی که لوزهها و آدنوئیدها در مقایسه با مجاری تنفسی در بزرگترین اندازهی خود قرار دارند. لوزهها و آدنوئیدها ممکن است در اثر بیماری یا آلرژی در افراد و کودکان هم بزرگ شوند.
خطرات آپنهی خواب در کودک چیست؟
اغلب آپنهی خواب نشانههای خفیفی دارد ولی میتواند به مشکلاتی در رشد، یادگیری و رفتار در کودکان منجر شود و حتی به مرور زمان به مشکلات قلبی و ریوی و فشار خون بالا بیانجامد.و خطراتی در آینده برای کودک به دنبال داشته باشد مانند:
اگر متوجه شدید کودکتان دچار آپنه در خواب است کودک را به پزشک ببرید.
درمان آپنه خواب در کودک
در ۹۰ درصد موارد،برداشتن لوزهها یا آدنوئیدها آپنهی خواب را در کودکان درمان میکند. برخی کودکان مبتلا به آپنهی خواب مسدودکننده نیاز به استفاده از دستگاه CPAP یا فشار مثبت مداوم هوا دارند که مجرای تنفس را با دمیدن هوا در بینی در زمان خواب از طریق یک ماسک باز نگه میدارد. (دستگاه CPAP معمولاً نشانههای آپنهی مرکزی را از بین نمیبرد.
چه افرادی بیشتر در معرض این بیماری هستند؟
به جز کودکان ، آپنه ی خواب می تواند در هر سنی و برای هر فردی اتفاق بیفتد.
افراد زیر بیشتر در معرض خطر آپنه ی خواب هستند:
- مردان دو برابر بیشتر از زنان در معرض خطر آپنه ی خواب هستند.
- افراد دارای اضافه وزن.
- افراد بالای ۴۰ سال .
- کسانی که سایز محیط گردنشان بزرگ است (۱۷ اینچ یا بیشتر در مردان و ۱۶ اینچ یا بیشتر در زنان)
- کسانی که لوزه ی بزرگ، زبان بزرگ یا استخوان فک کوچکی دارند
- کسانی که راه تنفسی آن ها باریک است
- کسانی که سابقه ی خانوادگی آپنه ی خواب دارند
- کسانی که الکل، آرام و بخش و مسکن مصرف می کنند. این مواد ماهیچه های حلق را شل می کند
- افراد مبتلا به رفلاکس معده به مری
- افراد سیگاری
- آپنه خواب مرکزی در کسانی که دچار بیماری های قلبی هستند بیشتر اتفاق می افتد.
- کسانی که سابقه سکته دارند بیشتر در معرض خطر آپنه خواب مرکزی هستند.
- افراد مبتلا به انحراف بینی، آلرژی یا سینوزیت که دچار انسداد بینی می باشند.
کلام آخر :
در صورت خفیف بودن آپنه می توانید با رعایت موارد زیر می توانید آن را رفع کنید.
- کاهش وزن
- اجتناب از مصرف الکل و قرص خواب
- تغییر وضعیت خواب برای بهبود تنفس
- ترک سیگار. به دلیل اینکه سیگار می تواند التهاب و تورم را در دستگاه تنفسی فوقانی افزایش دهد در نتیجه این اتفاق خرپف کردن و آپنه خواب تشدید می شود.
- به پشت نخوابید.