مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410

خواب و اختلالات آن در سالمندان – مراقبت از سالمند

خواب و اختلالات آن در سالمندان – مراقبت از سالمند

در این مقاله به بررسی خواب و اختلالات آن در سالمندان – مراقبت ازسالمند می پردازیم .
شایع ترین مشکلات خواب در سالمندان :
– بی خوابی از مشکلات شایع در دروران سالخوردگی است.
– خواب آلودگی مفرط روزانه نیز از مشکلات خواب در افراد سالمند است.
– آپنه خواب یا وقفه تنفسی هنگام خواب در سالخوردگی شایع می باشد.
– حمله خواب نیز از اختلالات خواب به شمار می رود.
-یکی از انواع مهم اختلالات بی خوابی در سالمندان، نشانگان پاهای بی قرار و حرکات متناوب اندام در خواب می باشند.
علل بی خوابی
علل بی خوابی در سالمندان را می توان به موارد زیر دسته بندی کرد:
علل روان شناختی : افسردگی، اضطراب ، استرس و …
علل جسمی: وزن بالا، نارسایی قلبی، بیماریهای تنفسی مانند آسم، بیماریهای گوش و حلق و بینی مانند سینوزیت، دیابت، زخم معده و اثنی عشر، دردها مانند کمر درد و سردرد.
علل ناشی از الگوی زندگی: مصرف الکل، چای یا قهوه، خوردن غذای سنگین قبل از خواب، چرت زدن روزانه، الگوی نامنظم خواب.
علل محیطی: محیط خیلی گرم یا سرد، سرو صدا، آلودگی هوا، نداشتن حریم خصوصی، شلوغ بودن و تعداد بالای افراد خانواده از دست دادن همسر، بازنشستگی، ترس از مرگ هنگام خواب .
بهداشت عمومی خواب
  • یک برنامه ورزشی روزانه و دایمی برای سالمند ترتیب دهید.
  • اگر سالمند قبل از خواب گرسنه می باشد ، از پرستار سالمند بخواهید غذای سبکی برای او تهیه کند.
  • تغییرات کوچک در اتاق خواب سالمند مانند : تغییر در دکوراسیون یا تعویض اتاق خواب سالمند می تواند مؤثر باشد.
  • دمای اتاق خواب سالمند از اهمیـت بالایی برخوردار است. ایده آل ترین درجه حرارت برای خوابیدن ۱۸تا۱۶ درجه سانتی گراد می باشد.
  • کمبود روی ، آهن، کلسیم و مس می تواند موجب بی خوابی در سالمندان شود. بنابراین مولتی ویتامین مینرال را در برنامه غذایی سالمند بگنجانید.
  • سالمند باید سر ساعت معینی برخیزد یا به رختخواب برود ، هرزمان که سالمند احساس خستگی کند باید به رختخواب برود ، بهتر است در طول روز سالمند به اندازه کافی در معرض نور خورشید قرار گیرید.
  • محیط خواب را برای سالمند بهبود بخشید. تشک مناسب و راحتی را برای سالمند خریداری کنید. تشک نباید خیلی سفت و یا خیلی نرم باشد. بالش نیز باید راحت باشد.
مراقبت از سالمند - پرستاری از سالمند - خواب سالمند
اختلال خواب در سالمندان – پرستار سالمند
 اتاق خواب سالمند باید تا آن جا که ممکن است تاریک باشد.
سر و صدا یکی از عوامل بازدارنده خواب در سالمندان است. اگر برخی صداهای مزاحم را نمی توانید کنترل کنید (پارس سگ و یا هـمسایــگان پر سـر و صدا) می توانیـد از گوشی های داخل گوش یا همان پلاک گوش(EAR PLUG)  برای سالمند استفاده کنید.
از تخت خواب فقط برای خواب سالمند استفاده کنید زیرا ذهن انسان تختخواب را با فعالیت ها ارتباط می دهد.
  • از مصرف خودسرانه قرص های خواب آور برای سالمند جلوگیری کنید ، مصرف این قرص ها باید با تجویز پزشک و محدود باشد. زیرا موجب: احساس خواب آلودگی در طی روز برای سالمند و اعتیاد به آنها را ایجاد می کند.
  • سالمند باید در طی روز فعالیت بدنی داشته باشد اما نه قبل از خواب . بهترین زمان برای فعالیت بدنی عصر هنگام می باشد. خستگی حاصل از فعالیـت بدنی به سالمند کمک می کنـد تا آسان تر به خواب برود.
  • از مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین ۶-۴ ساعت پیش از خواب سالمند جلوگیری کنید. مواد غذایی کافئین دار شامل: چای، قهوه، برخی نوشابه های گازدار و شکلات است.
  • مصرف برخی مواد غذایی قبل از خواب سبب تسهیل روند خواب می شود. شیر گرم، کره بادام زمینی، پنیر و ماست، بستنی، مرغ، موز، سیب و مواد غذایی حاوی آمینو اسید تریپتوفان خواب آور هستند.
  • از مصرف غذاهای سنگیـن، اسیدی، شیرین و تند (ادویه دار) ۶تا۴ ساعت پیش از خواب خودداری کنید.
  • از چرت زدن سالمند در طی روز جلوگیری کنید. خواب سالمند در طی روز نباید بیش از نیم ساعت بطول بکشد.
  • وان آب گرم برای سالمند خواب آور است اما دوش آب گرم خواب را از سر سالمند می پراند.
  • مطالعه پیش از خواب می تواند روند خواب را برای سالمند تسهیل کند ، البته کتاب های مهیج مانند رمان و یا  کتب علمی مناسب نیست. مضمون کتاب ها بهتر است مذهبی، معنوی و یا شعر باشند.
  • سالمند نباید پیش از خواب فعالیت های محرک ذهنی داشته باشد ، مثل تماشای برنامه های مهیج تلویزیونی .
  • پیش از خواب برای سالمند یک موسیقی آرامش بخش پخش کنید.
  • از نظر روانی هر میزان که سالمند سعی کند سریعتر به خواب برود، مدت بیشتری بیدار خواهد ماند.
  • مصرف مایعات را در سالمندان پیش از خواب کاهش دهید تا مجبور نشوند به طور مکرر از رختخواب برای دستشویی بیرون بروند .
  • هنگام خواب لباس راحت به سالمند بپوشانید.
نتیجه گیری
 دو دسته از اختلالات شایع در دوران سالمندی اختلال زوال عقل و اختلال خواب است.کاهش حافظه اخیر ،تفکر ، قضاوت و جهت یابی و کاهش عملکرد روزانه از علائم بارز زوال عقل است و تاکنون  درمانی پیدا نشده تا بتواند فرآیند این بیماری را معکوس کند اما استفاده از دارو جهت کنترل سایر علایم هم چنین روان درمانی حمایتی ، ارزیابی توانایی بیمار در انجام امور روزمره ،کاهش استرس ازجمله اقداماتی است که برای این بیماران صورت می گیرد .
در اختلال خواب نیز که شایع ترین نوع آن بی خوابی است با علایمی چون اشکال در به خواب رفتن، بی قراری در زمان خواب ، بیدار شدنهای مکرر و کاهش در عملکرد سالمند بروز پیدا می کند. رعایت نمودن بهداشت خواب و در صورت لزوم دارودرمانی از جمله اقداماتی است که از طریق مشاوره پزشک با بیمار و خانواده آن موثر است.

مطالعه مقاله مرتبط دیگری را به شما پیشنهاد می کنیم :

اختلال خواب در دوران سالمندی – پرستار سالمند

برچسب ها :
اشتراک گذاری :

دیدگاه در"خواب و اختلالات آن در سالمندان – مراقبت از سالمند"

  1. […] اختلالات خواب مثل آپنه خواب در چرخه خواب انسان اختلال ایجاد می کنند و می توانند مانع از تجربه حس استراحت کافی در سالمندان شوند. کمبود خواب مناسب در بلند مدت می تواند از علل خستگی سالمندان باشد. […]

  2. […] تنگی نفس ، سرگیجه و… می باشد مخصوصا در صورتی که با خوابیدن سالمند تشدید شود ممکن است به دلیل عوامل از قبیل آمبولی ریه و یا […]

دیدگاه خود را بنویسید