مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410

نکات اساسی در مورد غذای کمکی کودک – بخش ۴

نکات اساسی در مورد غذای کمکی کودک

دراین مقاله به نکات اساسی در مورد غذای کمکی کودک می پردازیم . در مقاله قبل نیز به نکاتی در خصوص شروع غذای کمکی و مصرف مایعات  برای کودک پرداختیم .

چند نکته مهم در مورد دفعات و مقدار غذا در کودک ۶ تا ۱۲ ماهه

دفعات غذای کمکی  کودک در پایان ۶ ماهگی از یک بار در روز شروع و کم کم به دو بار و سپس در اواخر ماه هفتم و طی ماه هشتم به سه بار در روز می‌رسد. در صورت نیاز می‌توان یک یا دو میان وعده هم اضافه نمود. با افزایش سن کودک، دفعات تغذیه و مقدار غذای کمکی بیشتر می‌شود به طوری که در سنین ۹ تا ۱۲ ماهگی وعده‌‌های اصلی غذاهای کمکی ۳ تا ۴ وعده در روز و اگر کودک میل داشت با ۱ تا ۲ میان وعده هم همراه است. به این ترتیب شیرخوار به تدریج مهارت بیشتری در غذا خوردن پیدا می‌کند و از مزه‌‌های جدید هم لذت می‌برد.

مقدار غذای کمکی که کودک در ۲۴ ساعت دریافت می‌کند به سه عامل مهم بستگی دارد:

میل و اشتهای کودک (نه میل و اجبار اطرافیان)

تراکم انرژی (انرژی دانسیتی) غذای کمکی

میزان دریافت شیر مادر که غذای اصلی او است.

در مورد تراکم انرژی غذای کمکی شیرخوار لازم است یادآوری نمود که:

هر گرم غذا باید ۸/۰ تا یک کیلوکالری انرژی داشته باشد. در شرایطی که غذای کمکی کودک غلظت کافی را نداشته و حاوی مواد مغذی کمتری باشد مثلاً تراکم انرژی آن ۶/۰ کیلوکالری باشد، یا باید مقدار غذای کمکی کودک را بیشتر کرد و یا دفعات آن را افزایش داد.

پرستار کودک و تهیه غذا
تهیه غذای کمکی توسط پرستار کودک

بنابراین با در نظر گرفتن مقدار دریافت غذا، تراکم انرژی مطلوب غذا و براساس منحنی رشد شیرخوار، سه حالت ممکن است اتفاق بیفتد:

۱ـ وزن کودک بدون تناسب با قد او، بیش از حد انتظار است و به طرف اضافه وزن پیش می‌رود در این صورت ضمن مشورت با پزشک اقدامات زیر انجام شود:

علت یابی رشد زیاد

ادامه تغذیه با شیر مادر تا دو سال تمام و بیشتر

ارائه غذاهای کمکی مغذی با همان اصول و دفعات تغذیه

اجتناب از دادن غذاهای چرب و شیرین و عدم افزودن چربی و شکر به غذای کمکی شیرخوار

عدم اصرار به خوردن غذای کمکی

توجه: در این کودکان به هیچ وجه نباید دریافت شیرمادر کم یا قطع شود.

۲ـ منحنی رشد، مناسب است. در این صورت:

تغذیه تکمیلی با همان مقادیر و دفعات توصیه شده شروع و ادامه می‌یابد.

۳ـ منحنی رشد کند است. در این مورد اقدامات زیر ضروری است.

علت یابی کندی رشد (مقدار غذا؟ دفعات تغذیه؟ توسط چه کسی مادر و یا پرستار کودک و در چه شرایطی به کودک غذا داده می‌شود؟)

تغذیه مکرر شیرخوار با شیر مادر و بر حسب میل کودک.

تهیه غذاهای مغذی و با کالری بیشتر برای کودک (مثلاً به سوپ او، شیر یا کره و به فرنی، پودر گردو یا بادام اضافه شود).

تهیه غذای کمکی برای کودک
پرستار کودک و تهیه غذای کمکی

افزایش دفعات تغذیه یا مقدار غذا

مراقبت، محبت و توجه بیشتر به کودک

تشویق و ترغیب کودک به خوردن غذاهای کمکی (حتماً سالم و بهداشتی و در منزل تهیه شود تا احتمال بیمار شدن شیرخوار کمتر باشد).

نباید فراموش کرد همان قدر که کمبود وزن کودک باعث نگرانی است، چاقی هم می‌تواند نگران کننده و مشکل آفرین باشد (جهت اطلاعات بیشتر در مورد کنترل وزن، به قسمت چاقی مراجعه فرمایید).

 

 شروع غذای کمکی کودک همراه با ادامه شیر مادر

شروع غذای کمکی از پایان ۶ ماهگی همراه با ادامه شیرمادر سبب رشد مطلوب کودکان می‌شود.

غذای اصلی شیرخوار در سال اول زندگی شیر مادر است.

 

نحوه شروع و ادامه غذای کمکی کودک

۱ـ از پایان ۶ ماهگی (۱۸۰ روزگی) تا پایان ۷ ماهگی:

در این زمان هدف اصلی آن است که شیرخوار با طعم و قوام غذا و سپس خوردن غذا به وسیله قاشق آشنا شود. بنابراین در چند روز اول شروع غذای کمکی، دادن یک یا دو قاشق مرباخوری غذا کافی است. در ابتدا می‌توان مقدار کمی از غذا را در نوک قاشق مرباخوری گذاشت و به شیرخوار ارائه کرد تا ظرف مدت کوتاهی او یاد بگیرد که چگونه با استفاده از لب‌ها و زبان خود غذا را ازقاشق برداشته و به قسمت عقب حق خود ببرد و آن را ببلعد. گاهی ممکن است شیرخوار با زبانش غذا را بیرون بدهد این اتفاق طبیعی است و الزاماً دلیل دوست نداشتن غذا نیست.

پرستار کودک و غذای کمکی
تهیه غذای کمکی مناسب توسط پرستار کودک

برنامه غذایی شیرخوار در ماه هفتم زندگی:

هفته اول: فرنی آرد برنج و بعد حریره بادام

هفته دوم: برنامه قبلی + سوپ با استفاده از گوشت

هفته سوم: برنامه قبلی + پوره انواع سبزی‌ها

هفته چهارم: برنامه قبلی همراه با تنوع در تهیه سوپ

هفته اول ماه هفتم:

اولین غذا:

* اولین غذای کمکی که به شیرخوار داده می‌شود باید نرم، ساده و با کمترین امکان ایجاد آلرژی باشد به همین دلیل معمولاً از برنج استفاده می‌شود که آنرا به صورت فرنی آرد برنج تهیه می‌کنند.

تهیه فرنی با آرد گندم بهتر است بعد از ۸ ماهگی باشد. (در صورت وجود سابقه آلرژی به گندم در افراد خانواده، مصرف گندم به بعد از ۱۲ ماهگی موکول می‌گردد).

* حریره بادام غذای مناسبی است و اکثر کودکان مزه آن را دوست دارند. حساسیت به بادام درختی که حریره از آن تهیه می‌شود بسیار کم است و آن چه که بچه‌ها ممکن است به آن حساسیت داشته باشند بادام زمینی و بادام هندی است.

غذای کمکی در روز اول یک بار و با توجه به میل شیرخوار، یک تا دو قاشق مرباخوری از فرنی آرد برنج است که صبح بلافاصله پس از تغذیه با شیرمادر داده می‌شود.

مقدار غذای کمکی در روز دوم در صورت میل و در خواست شیرخوار به دوبار می‌رسد (یک تا دو قاشق مرباخوری صبح و یک دو قاشق مرباخوری ظهر) و از روز سوم تا هفتم به تدریج بر تعداد قاشق‌ها اضافه می‌شود تا به ۵ تا ۱۰ قاشق مرباخوری برسد.

* در مورد بعضی از شیرخواران که به نظر می‌رسد فرنی یا حریره بادام را دوست ندارند، می‌توان یک حلقه موز رسیده یا یک تکه سیب درختی را پس از جدا کردن پوست آن، رنده کرده و به فرنی یا حریره بادام اضافه نمود. «به» میوه خوش طعمی است و یک قاچ «به» پخته شده می‌تواند طعم غذای کودک را دلپذیرتر کند.

دیدگاه خود را بنویسید