مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
یوگا برای سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

یوگا برای سالمندان : فواید انجام حرکات مناسب یوگا سالمندان + آموزش یوگا در منزل برای افراد مسن

در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور به بررسی انجام حرکات مناسب یوگا برای سالمندان و فواید آن می پردازیم.در دوران سالمندی فرد زمان بیشتری را برای پرداختن به خود، خانواده و اوقات فراغت خود دارد. با این وجود سالمند در این سن به بیماری هایی چون آرتریت یا تورم مفصل، عدم کنترل ادرار و فشار خون بالا، بیشتر مبتلا می شود. البته این امر بسیار طبیعی بوده که بر اثر کهولت سن رخ میدهد . افزایش شیوع این بیماری ها در سالمندان سبب می شود هنرجویان یوگا خصوصاً یوگا مبتدی در منزل به علت تحلیل بافت ها و فرسودگی بدن در انجام حرکات یوگا، محدودیت بیشتری داشته باشند و حرکات محدودتری از قبیل خم شدن آهسته به جلو یا راه رفتن آرام یوگا را در حد محدودتری انجام بدهند.

در ادامه به موارد زیر می پردازیم:

  1. ورزش یوگا
  2. تاثیر یوگا بر بدن سالمندان
  3. حرکات یوگا برای سالمندان
  4. بررسی یوگا برای سالمندان
  5. تمرینات تنفسی یوگا برای سالمندان
  6. تقویت حفره لگنی در یوگا برای سالمندان
  7. سالمندان با افراد جوان تر چه تفاوت هایی در فراگیری یوگا دارند؟
  8. تکنیک های مناسب یوگا برای سالمندان
  9. فواید آموزش یوگا برای سالمندان برای یک مربی
  10. خلاصه مطلب یوگا ورزش سالمندان

ورزش یوگا

ورزش یوگا به توانایی ها و نیازهای بدنی فرد منطبق می گردد و افراد مبتدی ، حتی خانم های باردار با در نظر گرفتن شرایط بدنی خود قادر به انجام آن می باشند. ورزش یوگا بدن سالمند را متناسب و ذهن او را آرام می سازد. همچنین برای جلوگیری و کنترل بیماری های خاص که در سالمندان شیوع بیشتری دارد مفید می باشد و فرد را قادر می کند با درون خود ارتباط برقرار کند و این شامل زمانی می باشد که فرد خود را همان گونه که هست می پذیرد و این پذیرش خود سبب ایجاد یک نگرش مثبت به زندگی در سالمند می شود.

تاثیر یوگا بر بدن سالمندان

برخی حرکت های اصلی یوگا برای سالمندان به گونه ای طراحی شده اند که سبب طبیعی شدن فشار خون، ایجاد تعادل در سیستم اعصاب می گردند و از مبتلا شدن به بیماری های قلبی و عروقی و عصبی جلو گیری می کنند. تکنیک های خاص تنفسی یوگا با ایجاد نشاط و طراوت جسمی و پاک کردن کانال های تنفسی از مبتلا شدن فرد به بیماری های تنفسی نیز جلوگیری بعمل می آورند.به هنگام انجام حرکات یوگا فرد سالمند باید بدن خود را بشناسد و به محدودیت های بدنی خود در انجام حرکات آگاه باشد ، همچنین در هنگام انجام حرکات به بدن خود فشار نیاورد زیرا انجام حرکات یوگا با سختی و فشار احتمال ایجاد آسیب بدنی را در فرد افزایش می دهد .

توجه : یوگا ضمن انجام حرکات بدنی، باعث آرامش ذهن می گردد به همین دلیل اگر سالمند به هنگام انجام یک حرکت یوگا احساس درد می کند انجام آن را باید متوقف کند.

حرکات یوگا برای سالمندان

انجام حرکات گفته شده در بخش زیر برای سالمندان مناسب است:

۱) انجام حرکت کاپالابهاتی

این تکنیک تنفسی برای پاک کردن کانال های تنفسی به کار می رود. اگر سالمند مشکل تنفسی دارد و به سختی نفس می کشد یا احساس گرفتگی درقفسه سینه دارد، تنفس سریع کاپالابهاتی به او کمک می کند تنفس آرامی تری داشته باشد .

توجه : تنفس دم و بازدم را به صورت درست انجام دهید با فواصل دقیق و منظم و تمام حواس را به این موضوع بدهید تا نتیجه معکوس ندهد.

۲) نشستن ساده (سوخاسانا)

یک آسانای نشسته یوگا است و اکثراً بعد از شاواسانا ( جسد) توصیه می شود. این آسانای ساده ستون فقرات را صاف کرده، متابولیسم بدن را کاهش می دهد، سبب ارتقا آسودگی درون می شود و ذهن را آرام نگه می دارد. در هنگام این تمرینات یک موسیقی ملایم به صورت بی کلام ( ملودی ) گوش کنیدکه تاثیر گذاری بیشتری را نتیجه می دهد.

یوگا برای سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

۳) آموزش  حرکت گربه یوگا برای سالمندان

این آسانا کمک می کند تا حرکت را از بخش میانی بدن آغاز کنید . حرکت را باید با تنفس هماهنگ کرد .

توجه : اگر هر گونه کمر درد مزمن یا حاد یا هر گونه آسیب ستون فقرات وجود دارد باید از انجام آن خودداری شود.

۴) حرکت سگ

به موارد زیر کمک می کند ؛

  1. انعطاف پذیری ستون فقرات
  2. بهبود بیماریهای ستون فقرات
  3. سبب کشیدگی لگن و بخش میانی انتهای ستون فقرات می شود.

توجه : در صورت کمر درد حاد یا آسیب دیدگی در ستون فقرات از انجام آن خودداری شود.

۵) بالا بردن هر دو پا از لگن

به هنگام انجام این حرکت ، اطمینان حاصل شود که تمام پشت بدن روی زمین قرار گرفته و گردن و شانه نیز وانهاده است.اگر این حرکت را بدون آگاهی و اطمینان از انجام درست تمرین کنید حتما به جسم صدمه میزند . قبل از انجام باید آموزش کامل و درست صورت گیرد .

۶) چرخش نیمی از ستون مهره ها (آرد اما ستی اندر آسانا) از حرکات یوگا برای سالمندان

اگر به درستی انجام شود سبب کشش تمام ستون فقرات می گردد، هم چنین برای کبد، کلیه و غدد آدرنال مفید است. این حرکت حتماً باید زیر نظر مربی انجام شود.

۷) ملخ (سالاباسانا)

همان گونه که در انجام حرکت مار کبری قسمت فوقانی ستون فقرات استفاده می شود در انجام ملخ از بخش تحتانی ستون فقرات استفاده می گردد و سبب کشش عضلات شکمی، بازوها و پاها می گردد.

۸) حرکت تخلیه باد (پاوان موکت آسانا)

پاوان موکت آسانا از دو لغت سانسکریت پاوانا به معنی “هوا” و موکتا به معنای “رهایی” تشکیل شده است. این حرکت عمدتاً بر دستگاه گوارش کار می کند و خصوصاً سبب رهایی گاز معده می گردد.

۹) حرکت جسد (شاواسانا) یکی از حرکات یوگا برای سالمندان

یک نوع حرکت برای وانهادگی است که معمولأ در انتهای آساناها انجام می شود. تقریبا برای کامل شدن حرکات و ریلکش شدن بدن در اتمام ورزش انجام میگیرد .

توجه : نیاز نیست که فرد مسن همه حرکات را انجام دهد زمانی که احساس خستگی کرد بهتراست انجام آنها را متوقف کند.

بررسی یوگا برای سالمندان

انجام برخی از آساناهای یوگا برای سالمندان به شرط اینکه فرد حرکات یوگا را به طریق درست و تحت نظر مربی انجام داده و به محدودیت های بدنی خود احترام بگذارد به نحو شگفت آوری سبب کاهش بسیاری از بیماریها می گردد. به خصوص در افراد سالمند که بدن قدرت و تحمل کافی ندارد و یک حرکت نادرست می تواند صدمه جدی را به فرد سالمند وارد کند. اما همانند هموپاتی (همانند درمانی) زمان لازم است تا فواید انجام حرکات یوگا در بدن فرد آشکار شود.

توجه : یوگا می تواند پدیده aging یا روند پیری را در بافت های بدن به تأخیر انداخته یا حتی مسیر آن را معکوس کند.

یوگا برای سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

پرستار سالمند در منزل از مجموعه خدماتی است که می تواند در منزل شما اتفاق بیفتد. شرکت پارسیان مهرپرور با سابقه ترین شرکت خدمات پرستاری در منزل می باشد.

۳ نکته در انجام حرکات یوگا برای سالمندان و بیماران

افراد مسن همچنین مربیان محترم در طی انجام حرکات یوگا برای سالمندان باید موارد زیر را در نظر داشته باشند. ممکن است فرد بیماری خاصی داشته باشد اما سالمندان اغلب تمایل ندارند که بیماری خود را برای دیگران بیان کنند، بنابراین برای کاهش ریسک خطرات به هنگام انجام حرکات یوگا در افراد سالمند موارد زیر باید حتماً مد نظر قرار گرفته شود :

۱- هرگز چرخش کامل سر انجام نشود : فقط حرکت آرام سر به جلو و عقب، به چپ و راست و بازگشت که همراه تنفس متناسب با آنها باشد.

۲- به هیچ وجه حبس نفس انجام نشود : نه حبس دم (آنتارکومباکا) نه حبس بازدم (باهیرکومباکا)

۳- به هیچ عنوان سر را در حرکات خم به جلو پایین تر از سطح قلب نیاورید.

تمرینات تنفسی یوگا برای سالمندان

تمرینات تنفسی (پرانایاما) محدودی در سالمندان توصیه می شود،توجه کنید که هیچ یک از قفل ها (بانداها) انجام نشود نه جالاندراراباندا (قفل گلو) و نه اودیاناباندا که به شرح زیر است:

  1. تنفس اوجایی
  2.  تنفس معمولی عمیق
  3. نادی شودان (تنفس متناوب)
  4.  تنفس یوگایی (که ممکن است برای آنها مشکل باشد)
  5.  تنفس شکمی که این دو نهایتاً به یک آسانا ختم می شوند.
  6.  تنفس زنبوری : دم به آرامی با ۴ شماره، بازدم به آرامی با ۸ شماره

تقویت حفره لگنی در یوگا برای سالمندان

حرکاتی که سبب تقویت حفره لگنی می شود در سالمندان بسیار با ارزش است؛ چرخاندن زبان به سمت عقب (کچاری مودرا) مناسب است اما باید نرم و آرام انجام شود.

  1. بالا بردن پایین تنه از زمین (مولاباندا)
  2. کنترل اسفنکنر مثانه (واجرولی مودرا)
  3. کنترل اسفنکنر مقعدی (آشوینی مودرا)

سالمندان با افراد جوان تر چه تفاوت هایی در فراگیری یوگا دارند؟

در افراد مسن اغلب بین دوره های فراگیری فاصله می افتد و هنرجو مدتی از مربی دور می شود. سالمندان اغلب :

  • در خاطرات گذشته خود زندگی می کنند.
  • آگاهی کمی نسبت به مراحل تنفسی خود دارند.
  • فکر می کنند که سفر زندگی آنها به پایان رسیده است و از آینده در هراسند.
  • دلواپسند که مبادا از یک وضعیت بدنی مطلوب متناسب با سن خود برخوردار نباشند.
  • سعی می کنند خود را با وضعیت فعلی و توانایی های محدود شده فیزیکی و ذهنی خود وفق دهند.

ساختمان بدن با افزایش سن تغییر می کند. انعطاف پذیری کاهش می یابد، بهبود از بیماریها به کندی صورت می گیرد و بیماریهایی مانند، دیابت، نارسایی قلبی، سطح بالای کلسترول و مشکلات تنفسی دارند. یک فرد سالمند ممکن است حتماً نیاز به استفاده از عینک یا دندان مصنوعی داشته باشد.

یوگا برای سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

تکنیک های مناسب یوگا برای سالمندان

نیاز نیست که فرد همه آسانا ها را انجام دهد زمانی که احساس خستگی کرد بهتر است انجام آنها را متوقف کند.

۱) حرکات ضد روماتیسمی پاوان موکت آسانا (قسمت اول) :  که فرد می تواند آن را در حالت نشسته روی زمین یا روی صندلی هم انجام دهد. برای انجام این حرکات در حالت ایستاده می توان از پشت صندلی استفاده کرد که خود این حالت یک کمک کنندگی دارد .

۲) حرکات شکمی موثر بر دستگاه گوارش یا پاوان موکت آسانا (بخش دوم) و اوتان آسانا : که می تواند با یک پا هم انجام شود. در افراد مسن بلند کردن هر دو پا توصیه نمی شود.

۳) بسیاری از حرکات انرژی بخش از جمله :

  • قسمت سوم پاوان موکت آسانا در اکثر سالمندان قابل اجرا است.
  • آسانای سلام بر آفتاب باید تعدیل شود و به جای خم شدن باید در حالت نشسته روی زمین انجام شود.

انجام حرکات زیر برای سالمندان توصیه نمی شود:

  1. وایونیشکاسانا yuniskkasana)
  2. حرکت هیزم شکن (کاشتاتا کشاسانا)
  3. آسانای کلاغ (ana kawa) به حالت ایستاده هم توصیه نمی گردد.
  4. کشش شکمی (اوداراکارشاسانا) و نشستن یا چمباتمه زدن متناوب

فواید آموزش یوگا برای سالمندان برای یک مربی

آموزش یوگا برای سالمندان سبب می شود که فرد بتواند پدیده های مربوط به سالمندان را بهتر درک کند و خود نیز به هنگام بالا رفتن سن با این مسائل راحت تر مواجه شود. در ضمن ارتباط نزدیک با سالمندان سبب می شود مربی روش های خاص ارتباطی با آنان بیاموزد و بتواند این روش ها را در مورد سایر افراد سالمند خانواده نیز به خوبی به کار برد.در طی آموزش یوگا به سالمندان اکثراً نشاط درونی آنها افزایش می یابد و از حالت خاص آسودگی که مخصوص دوران سالمندی است رهایی می یابند و این خود برای مربی نتیجه رضایت بخشی است.

دو نکته مهمی که یک مربی یوگا برای سالمندان باید بداند این است که:

  1. بیماریهایی چون سرطان و مرگ و میر ناشی از آن در این گروه بیشتر است.
  2. یک مربی یوگا باید بتواند اطلاعاتی راجع به این موارد به هنرجویان خود بدهد.

حرکت یوگانیدرا|مرکز پارسیان مهرپرور

در صورتی که شاغل یا دست تنها هستید و برای نگهداری از سالمند خود به پرستار سالمند در منزل احتیاج دارید ،می توانید از تعرفه پرستار و مراقبت سالمند در منزل که توسط مرکز پارسیان مهرپرور ارائه می شود، استفاده نمایید. جهت دریافت خدمات پرستاری و مراقبت از کودک در منزل با ما تماس بگیرید.

خلاصه مطلب یوگا ورزش سالمندان

در دوران سالمندی فرد زمان بیشتری را برای پرداختن به خود، خانواده و اوقات فراغت خود دارد. ورزش یوگا می تواند هم این اوقات را برای آنها پر کند و هم جلوی بیماری هایی که در دوران سالمندی به سراغ آنها می آید را می گیرد. با شناخت حرکات ورزش یوگا و حرکاتی که به سالمندان آسیب می رساند، می توانیم ورزشی بی خطر برای سالمندان داشته باشیم.امید بر این داریم که آموزش یوگا از سنین کودکی به فرزندان داده شود تا در دوره کهنسالی فرد با سلامت بیشتری بتواند به زندگی خود ادامه بدهد .

دیدگاه خود را بنویسید