مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
کم کاری تیروئید در نوزادان | مرکز پارسیان مهرپرور

کم کاری تیروئید در نوزادان : انواع تیروئید کم کار ، علائم ، عوارض و خطرات + درمان قطعی آن

کم کاری تیروئید در نوزادان

کم کاری تیروئید در نوزادان بیماری نسبتا شایعی است که باید نسبت به تشخیص و درمان آن اقدام شود. این بیماری مهلک در همان بدو تولد موجب کم شدن بهره هوشی در نوزادان می شود.

انواع کم کاری تیروئید

در ادامه می توانید با انواع کم کاری تیروئید در نوزادان آشنا شوید. این موارد شامل

  1. کم کاری تیروئید مادرزادی
  2. کم کاری تیروئید مادرزادی موقت
  3. کم کاری تیروئید اکتسابی

۱- کم کاری تیروئید مادرزادی در نوزادان

کم کاری تیروئید مادرزادی یا CH به نوعی از کم کاری تیروئید اطلاق می‌شود که از زمان تولد وجود داشته باشد. این نوع از کم کاری تیروئید، شایع‌ترین نوع کم کاری تیروئید است. به طوری که  حدود ۹۰ درصد از کم کاری تیروئید در نوزادان، از نوع مادرزادی است. کم کاری تیروئید مادرزادی هنگامی ایجاد می‌شود که قسمتی از سیستم تیروئید جنین به درستی تشکیل نشود. گاهی اوقات این نقص به خاطر آن است که غده تیروئید در محل درست خود تشکیل نمی‌شود. در برخی موارد هم مشکل رشد ناقص غده است.

در موارد نادری هم ممکن است غده تیروئید نتواند هورمون تیروئید را به شکل صحیح ترشح کند. در همه این موارد، نوزاد به عارضه‌ای به نام “اختلال در بیوسنتز هورمون تیروئید” مبتلا می‌شود. ژن‌هایی که عامل ایجاد این بیماری هستند هم از طرف پدر و هم از طرف مادر نوزاد به ارث می‌رسند. والدینی که یک کودک مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید دارند، احتمال آنکه نوزاد دیگر مبتلا به این عارضه باشد، ۲۵% است.

۲- کم کاری تیروئید مادرزادی موقت

تقریباً در ۱۰ درصد از نوزادانی که دچار کم کاری تیروئید مادرزادی هستند، این عارضه به صورت گذرا یا موقتی است. دلیل بروز این نوع از کم کاری تیروئید معمولاً آن است که مادر نوزاد در دوران بارداری برای کم کاری تیروئید تحت درمان قرار گرفته است یا سابقه ابتلاء به بیماری‌ تیروئید را دارد و یا اخیراً مواد حاوی ید مصرف کرده است. کم کاری تیروئید مادرزادی گذرا در هر فرد می‌تواند از چند روز تا چند ماه طول بکشد، اما نهایتاً به خودی خود برطرف می‌شود و به هیچ درمانی نیاز نخواهد داشت. اگر غده تیروئید در کودک شما در جایگاه درست خود تشکیل شده است و هیچ گونه ناهنجاری در شکل آن دیده نمی‌شود، پس به احتمال زیاد کم کاری تیروئید در این کودک از نوع گذرا می‌باشد.

۳- کم کاری تیروئید اکتسابی

کم کاری تیروئید اکتسابی که در کودکان و نوجوانان اتفاق می‌افتد، معمولاً به دلیل بیماری‌های مربوط به سیستم خود ایمنی تیروئید ایجاد می‌شود. این بیماری در کودکانی که به سن بلوغ می‌رسند یا در سال‌های نوجوانی خود قرار دارند، بیشتر است. همچنین این نوع از کم کاری تیروئید در دختران شایع‌تر از پسران است.

در هر صورت می توانید از خدمات پرستار نوزاد در منزل ما بهره ببرید تا روند درمان نوزاد و کودک شما با سرعت بیشتری انجام شود. مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور بعد از سالها تلاش در راستای بهبود بیماریهای بیماران به کمک پرستاری در منزل به شما این امکان را می دهد که از پرستاران مجرب و متخصص بهره مند شوید.

علائم کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان

نشانه‌های این بیماری به آهستگی بروز می‌کنند و معمولا به سختی تشخیص داده می‌شود و به همین دلیل است که والدین با مشاهدة هر کدام از آنها باید فرزند خود را برای آزمایش نزد متخصص ببرند:

  1. فتق ناف
  2. ضعف در شیرخواری
  3. زردی به مدت طولانی
  4. رشد ضعیف یا توقف رشد
  5. گریه با صدای خرخر و گرفته
  6. پف کردن صورت و متورم شدن زبان
  7. بزرگ شدن ملاج (نقاط نرم جمجمه)
  8. بنیه ضعیف عضلات (سستی و ناتوانی عضله)
  9. موهای ضخیم و زبر که بر روی پیشانی می‌افتد.
  10. سردی نقاط انتهایی اندام‌ها و لکه‌دار شدن پوست
  11. یبوست و خشکی شکم به طوری که در هنگام لمس کردن، سفت و پُر به نظر برسد.
  12. لتارژی (کمبود انرژی، خواب آلودگی در اغلب اوقات، گیجی و بی حالی زیاد حتی در زمان بیداری)

همچنین دیگر علائم کم کاری تیروئید در نوزادان شامل:

  1. زردی صورت و چشم ها
  2. زبان بزرگ و بیرون زده
  3. خواب بیش از حد
  4. حجم کم عضلات
  5. پف کردن صورت
  6. خفگی مکرر
  7. یبوست

علائم کم کاری تیروئید در کودکان و نوجوانان می‌تواند شامل:

  1. رشد ذهنی ضعیف
  2. به تاخیر افتادن بلوغ
  3. رشد ضعیف و در نتیجه کوتاهی قد
  4. به تاخیر افتادن رشد دندان‌های دائمی

چگونگی تشخیص تیروئید کم کار در نوزادان

در طرح غربالگری کشور، با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزادان، در روز سوم تا پنجم تولد نوزاد، برای تشخیص کم کاری مادرزادی تیروئید، بیماریابی انجام می شود. عوارض این بیماری با تشخیص زودرس و درمان به موقع در کشور کاهش یافته است. بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید در صورت تشخیص به موقع، درمانی کم هزینه دارد و با شروع هر چه سریع تر درمان، از عوارض بیماری در نوزادان و کودکان جلوگیری می شود. در صورت غیرطبیعی بودن آزمایش پاشنه پا، نوزاد به متخصصان اطفال یا به فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم کودکان ارجاع داده می شود.

عوارض کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان

باید بدانید که در صورت شدید بودن اگر این بیماری در سنین پیش از کودکی درمان نشود، عواقبی خواهد داشت که دیگر جبران نخواهند شد و بزرگترین پیامد آن عقب‌ماندگی ذهنی است، هم‌چنین تیروئید کم‌کار در کودکان در صورت درمان نشدن می‌تواند عوارض زیر را داشته باشد:

  • ناشنوایی
  • کوتاه ماندن قد
  • بیماری‌های مغز و اعصاب
  • از دست دادن قدرت تکلّم (لالی)

روش‌های طبیعی و تغذیه‌ای در تیروئید کم کار در نوزادان

مصرف نمک یددار در پیشگیری و درمان کم کاری تیروئید ضروری است. بیمارانی که کم کاری تیروئید دارند، بهتر است مصرف چربی، قند و پروتئین‌های حیوانی را تا حد امکان کاهش دهند، چون این افراد به دلیل اختلال در سوخت و ساز مستعد چاقی و افزایش وزن هستند بنابراین بهتر است رژیم کم کالری داشته باشند، به جای آن مصرف بیشتر میوه و سبزیجات، به ویژه سبزیجات پخته کاملا توصیه می‌شود.

برخی دیگر از مواد غذایی ممنوعه برای کودکان مبتلا به کم کاری تیروئید :

  • کلم
  • هلو
  • آجیل
  • سویا
  • گلابی
  • شلغم
  • اسفناج
  • بادام‌ زمینی

غذاهای ممنوعه در کم کاری تیروئید| مرکز پارسیان مهرپرور

دیگر راه های درمان کم کاری تیروئید در نوزادان

  • بیماران کم کاری تیروئید مستعد کم خونی هستند، بنابراین مصرف مواد غذایی غنی از آهن مانند جگر توصیه می‌شود.
  • دریافت مقادیر کافی از انواع ویتامین‌ها به ویژه ویتامین ب کاملا توصیه می‌شود؛ زیرا ویتامین‌های گروه ب در تولید هورمون تیروئید نقش دارند، مصرف مکمل‌های غذایی و مولتی‌ ویتامین‌ها با نظر پزشک معالج برای این بیماران جایز است.
  • غذاهای دریایی مانند میگو، ماهی تن، ماهی ساردین و جلبک دریایی به دلیل غنی بودن از مقادیر بالای ید می‌تواند مفید باشد. البته توجه داشته باشید ماهی آب‌های شور نسبت به انواع پرورشی مفیدتر است.
  • گیاه جینسینگ در تامین سلامت و تحریک و ترشح هورمون تیروئید و افزایش متابولیسم بدن موثر است.
  • گیاه کوهوش و پنج انگشت نیز در کنترل کیفیت تیروئید موثر است.
  • هیچ داروی گیاهی یا روش دیگری جایگزین داروهای کم کاری تیروئید که پزشک شما تجویز کرده، نخواهد شد. روش‌های فوق صرفاً به عنوان روش‌های کمکی موثر است.

آیا کم کاری تیروئید در کودکان و نوزادان قابل درمان است ؟

چنانچه با آزمایش سرمی تشخیص این بیماری تائید شود، کودک در یک روند سه ساله تحت درمان قرار می گیرد. بعد از این دوره درمان در بیشتر موارد قرص تیروئید قطع شده و بیمار دوباره از نظر بالینی و آزمایشگاهی مورد بررسی قرار می گیرد. اگر آزمایش، با وجود عدم مصرف یک ماهه دارو طبیعی باشد، می توان دارو را قطع کرد.

آیا تیروئید درمان قطعی دارد؟

یک فوق تخصص غدد کودکان با بیان اینکه در دنیا از هر چهار هزار تولد یک نفر به کم کاری تیروئید مبتلا می‌شود، گفت: در ایران از هر یک یا دو هزار تولد یک کودک به تیروئید مبتلا است. تیروئید درمان قطعی ندارد و بیمار باید تا همیشه قرص مصرف کند.

دیدگاه خود را بنویسید