مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
دیابت در سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

دیابت در سالمندان : بهترین رژیم غذایی و ۸ راهکار برای کنترل دیابت در افراد مسن

پیشگیری از دیابت در سالمندان

در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور به بررسی رژیم غذایی مناسب برای پیشگیری از دیابت سالمندان در مرحله پیش دیابت می پردازیم. افزایش غیر طبیعی قند خون به علت مقاومت به انسولین می تواند از علائم پیش دیابت باشد. در این وضعیت بدن فرد مبتلا نمی تواند انسولین را مصرف کند و در ادامه منجر به “دیابت نوع دو” میشود. افراد مسنی که در این مرحله از دیابت می باشند در مدت زمان ده سال مبتلا به دیابت نوع دو می شوند. پیشرفت این بیماری مبتلایان را در معرض خطر بیماری های قلبی- عروقی قرار می دهد.

در ادامه به موارد زیر می پردازیم :

  • رژیم غذایی سالمندان دیابتی
  • توضیح نقش انسولین با یک مثال
  • تاثیر اضافه وزن بر دیابت
  • رژیم غذایی مناسب برای پیشگیری از دیابت در سالمندان
  • وعده های غذایی سالمندان
  • پیشگیری از دیابت در سالمندان

رژیم غذایی سالمندان دیابتی

عوامل زیادی ، در افزایش خطر ابتلا به دیابت در سالمندان ، نقش دارند. یکی از این عوامل ، ژنتیک می تواند باشد. مخصوصا اگر سابقه دیابت در خانواده شما وجود داشته باشد. با این حال ، شیوه زندگی نیز نقش مهمی در پیشرفت و رشد این بیماری دارد. چربی بیش از حد بدن و زندگی بدون تحرک ، از دیگر عوامل خطر ابتلا به دیابت هستند. در بدن افرادی که دچار این بیماری هستند قند حاصل از مواد غذایی ، وارد جریان خون می شود، زیرا انسولین نمی تواند آن را به راحتی به سلول های شما منتقل کند.

رژیم قند خون

صرفاً مصرف کربوهیدرات سبب بروز دیابت نمی شود. چیزی که بر روی قند خون موثر است ، مقدار و نوع کربوهیدرات مصرفی در یک وعده غذایی سالمند می باشد. پرستار سالمند باید از گنجاندن مواد غذایی حاوی کربوهیدرات های تصفیه شده و فرآوری شده که سرعت هضم بالایی هم دارند در رژیم غذایی سالمند که باعث افزایش قند خون می شوند پرهیز کند. این کار به نوعی پیشگیری از دیابت در سالمندان می باشد.

توضیح نقش انسولین با یک مثال

برای درک بهتر نقش انسولین در بدن به مثال زیر توجه کنید. انسولین در بدن درست مثل کلید عمل می کند. این هورمون قفل سلول ها را باز می کند تا گلوکز یا همان قند خون بتواند وارد آن شود. اما بعضی وقت ها این قفل و کلید درست عمل نمی کنند که نتیجه اش تجمع گلوکز در خون و بالا رفتن میزان قند خون در افراد مسن می باشد. در سالمندانی که دچار کمبود انسولین می شوند یا مقاومت به انسولین پیدا می کنند بدن آنها پس از مصرف یک وعده غذایی و برای کاهش قند حاصل از غذای مصرف شده زمان سختی را سپری می کند.

تاثیر اضافه وزن بر دیابت

برای پیشگیری از فشار وارده به بدن کنترل مواد غذایی ورودی به بدن می تواند کارساز باشد. در صورتی که دریافتی کالری بدن سالمند بیش از مقدار مصرفی باشد ، این کالری اضافه به صورت چربی در بدن سالمندان ذخیره می شود. در نتیجه دیابت در سالمندان باعث افزایش وزن بدن آنها می شود. چربی ذخیره شده به ویژه در اطراف شکم سالمند ، ارتباط مستقیمی با مقاومت انسولین دارد. به همین دلیل سالمندانی که به این بیماری مبتلا می شوند ، اضافه وزن هم دارند.

دیابت در سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

رژیم غذایی مناسب برای پیشگیری از دیابت در سالمندان

کسانی که قند خون دارند چه غذاهایی بخورند؟ شما قادر نیستید تمام عوامل خطر ابتلا به بیماری دیابت را تحت کنترل درآورید ، اما با رعایت برخی موارد قادر خواهید بود این عوامل را کاهش دهید. تغییر در شیوه زندگی ، می تواند در حفظ سطح متعادل قند خون و همچنین داشتن وزنی سالم به سالمندان کمک کند.

کربوهیدرات های مناسب مصرف سالمندان

برای اینکه متوجه بشوید که یک ماده غذایی چه تاثیری بر روی قند خون و دیابت در سالمندان می گذارد باید به شاخص گلیسمی آن توجه کنید. اگر غذایی شاخص گلیسمی بالایی دارد ، باعث میشوند تا قند خون سریع تر افزایش پیدا کند. غذاهایی که شاخص گلیسمی پایین تری دارند ، تاثیر کمتری بر روی افزایش قند خون می گذارند. غذاهایی که حاوی فیبر زیادی می باشند ، شاخص گلیسمی کمی دارند. شاخص گلیسمی غذاهای فرآوری شده ، تصفیه شده و بدون فیبر و مواد مغذی نیز بالا می باشد. مصرف مواد زیر سبب بالا رفتن قند خون در سالمندان می شود :

  • نان سفید 
  • برنج سفید
  • سیب زمینی
  • نوشابه های غیر الکلی 
  • آب میوه های صنعتی که شاخص گلیسمی بالایی دارند و به سرعت در معده هضم می شوند

مواد غذایی دارای شاخص گلیسمی کم

پرستار سالمند باید مواد غذایی که شاخص گلیسمی کمی دارند و برای قند خون مفید می باشند را در رژیم غذایی سالمند جای دهد. مانند : جو دوسر ، نان گندم کامل ، سبزیجات غیر نشاسته ای، مانند هویج و سبزیجاتی که در مزارع کشت می شوند ، لوبیا ، سیب زمینی های شیرین ، ذرت و ماکارونی (ترجیحا با گندم کامل). مصرف چربی اشباع شده را محدود کنید زیرا خطر کلسترول بالا و بیماری قلبی را افزایش می دهند علاوه بر اینکه باعث شیوع دیابت در سالمندان نیز می شوند. بهتر است اگر سالمندی علاقه به خوردن برنج دارد با ترکیب غذاها ، یک روش عالی برای کاهش شاخص گلیسمی آن بدست آورید ، با اضافه کردن سبزیجات و مرغ ، هضم برنج را تدریجی بکنید تا فیبر موجود در آن مقدار قند خون را به تدریج بالا ببرد.

وعده های غذایی سالمندان

بهتر است پرستار سالمند به منظور کنترل و کاهش شاخص گلیسمی بر وعده های غذایی سالمند نظارت داشته باشد ، یکی از روش های کنترل موثر کاهش مقدار غذایی است که سالمند مصرف می کند. در ایران میزان حجم غذایی که در یک وعده مصرف می شود بیش از اندازه مناسب است. پرستار سالمند با بررسی برچسب هایی که بر روی مواد غذایی زده می شوند ، می توانند به سالمند در اینکه چه میزان غذا مصرف می کنند کمک کنند. علائمی که روی این برچسب ها زده می شود مقدار کالری ، چربی ، کربوهیدرات ها و سایر اطلاعات درباره مواد مغذی را نشان می دهند. به موارد زیر توجه نمایید :

۱) زیاده روی غذایی در سالمندان

در صورتی که سالمند در مصرف مواد غذایی زیاده روی کرد اهمیت دارد که از چگونگی تاثیر مواد غذایی بر سلامت سالمند اطلاع پیدا کند. احتیاجی نیست که در رژیم غذایی سالمندان کربوهیدرات ها به طور کلی حذف شوند. محققان ثابت کرده اند که خطر و افزایش مرگ و میر ناشی از رژیم های غذایی با کربوهیدرات کم مانند خطر مرگ و میر ناشی از یک رژیم غذایی با کربوهیدرات بالا می باشد. بهترین میزان مصرف کربوهیدرات در روز و در وعده ها و میان وعده ها ۵۰ تا ۵۵ درصد است.

۲) دیابت در سالمندان : مواد غذایی با فیبر بالا

مصرف مواد فیبری چندین مزیت برای سالمندان مبتلا به دیابت دارد. مانند :

  • احساس سیری
  • افزایش میزان انرژی پس از مصرف فیبرها
  • پیشگیری از پرخوری به دلیل احساس سیری
  • خوردن غذاهای غنی از فیبر از پرخوری جلوگیری می کند
  • فعالیت بهتر روده و دفع بهتر مواد به دلیل حجیم بودن فیبر ها

یکی از معایب مصرف فیبرها احساس خستگی بعد از آن می باشد.

۳) ممنوعیت مصرف نوشیدنی های شیرین در سالمندان

نوشابه با توجه به میزان قند و کربوهیدرات بالای آن برای خانم های دیابتی مناسب نمی باشد. آب بهترین گزینه برای رفع تشنگی در سالمندان است.

۴) ممنوعیت مصرف نوشیدنی های الکلی در سالمندان

الکل سبب کم آبی بدن سالمندان می شود. کوکتل ها قند خون را بالا می برند. عدم مصرف نوشیدنی های الکلی یکی از راه های کنترل دیابت می باشد.

 

دیابت در سالمندان|مرکز پارسیان مهرپرور

۵) مصرف گوشت های کم چرب در سالمندان

گوشت کربوهیدرات ندارد ، اما کلسترول بالایی دارد و در مصرف این ماده غذایی نباید افراط شود.

۶) مواد پروتئینی برای پیشگیری از دیابت در سالمندان

منابع پروتئینی با کربوهیدرات کم شامل :

  • مرغ بدون پوست
  • سفیده تخم مرغ
  • بوقلمون بدون پوست
  • ماست یونانی کم چرب 
  • محصولات سویا مانند توفو و تمپه
  • نرم تنانی مانند خرچنگ ، خرچنگ دریایی ، میگو و حلزون اسکالوپ
  • گوشت کم چربی گاو ، مانند استیک ، گوشت چرخ شده ، فیله گوشت ، و کباب بدون چربی
  • ماهی کاد ، سفره ماهی ، ماهی روغنی کوچک ، ماهی هالیبوت ، ماهی تن یا ماهی قزل آلا

۷) مصرف آب زیاد در سالمندان

هر رژیم غذایی مناسب و سالم شامل آب به مقدار مناسب می شود. پرستار سالمند لازم است به سالمند یادآوری کند که هر روز به مقدار کافی آب بنوشد ، این موضوع در سالمندانی که مبتلا به پیش دیابت هستند اهمیت بیشتری دارد. اینکه هر سالمند به چه میزان آب در روز احتیاج دارد به سایز بدن ، سطح فعالیت بدنی و آب و هوایی که در آن زندگی می کند بستگی دارد. اگر پرستار سالمند حس می کند بدن سالمند دهیدراته شده است برای اطمینان از این موضوع می تواند مقدار ادراری که دفع می کند ، را بررسی کند و همچنین به رنگ ادرار نیز توجه داشته باشد. رنگ ادرار باید زرد کمرنگ باشد.

۸) ورزش در پیشگیری از پیش دیابت در سالمندان

در سالمندان کم تحرکی و نداشتن فعالیت فیزیکی ، ارتباط مستقیمی با مقاومت به انسولین دارد. ورزش باعث می شود تا عضلات برای تولید انرژی ، گلوکز مصرف کنند و سلول ها با دریافت انسولین ، بهتر کار می کنند. در صورتی که سالمندان ۵ مرتبه ورزش در هفته و به مدت ۳۰ دقیقه داشته باشند کمک زیادی در پیشگیری از ابتلا به دیابت می شود. اصولاً سالمندان نیاز به ورزش حرفه ای ندارند. پیاده روی ، رقص ، دوچرخه سواری ، شرکت در کلاس های ورزشی یا ورزش های دیگری که از آنها لذت می برید ، نمونه هایی از تمرینات فیزیکی مناسب سالمندان می باشد.

پیشگیری از دیابت در سالمندان

در صورتی که پیش دیابت در سالمندان تشخیص داده شد حتما به معنی این نیست که سالمند به دیابت نوع ۲ مبتلا خواهد شد. کلید و راه حل این مسئله ، اقدامات زودهنگام پزشکی است ، همچون :

  • اندازه گیری قند خون
  • اقدامات دارویی زود هنگام 
  •  برنامه ریزی یک رژیم مخصوص دیابت 

خلاصه مطلب

افزایش غیر طبیعی قند خون به علت مقاومت به انسولین می تواند از علائم پیش دیابت باشد. در این وضعیت بدن فرد مبتلا نمیتواند انسولین را مصرف کند و در ادامه منجر به “دیابت نوع دو” میشود. عوامل زیادی ، در افزایش خطر ابتلا به دیابت در سالمندان ، نقش دارند. یکی از این عوامل ، ژنتیک می تواند باشد. با دانستن راه های پیشگیری از این بیماری می توانید از بروز دیابت نوع دو جلوگیری نمایید.جهت مشاوره رایگان با ما تماس حاصل فرمایید.

دیدگاه در"دیابت در سالمندان : بهترین رژیم غذایی و ۸ راهکار برای کنترل دیابت در افراد مسن"

دیدگاه خود را بنویسید