مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
ویتامین D برای کودکان | مرکز خدمات پرستاری مهرپرور

ویتامین D برای کودکان : ۸ نشانه کمبود ویتامین D ( منابع و روش های دریافت ویتامین d )

دریافت بیش از حد ویتامین D برای کودکان امکان دارد باعث مسمومیت در کودکان بشود. از این رو توجه به ویتامین های رژیم غذایی کودک و تأمین ویتامین های وی بسیار ضروریست. کودکانی که دارای بیماری هایی مانند عفونت و نرمی استخوان هستند، ممکن است علت بیماری آن ها کمبود ویتامین d در بدنشان باشد. اندازه‌گیری ویتامین D جهت بررسی میزان ویتامین‌ D در بدن منحصراً از طریق خون امکانپذیر است.

تعریف ویتامین D

ویتامین دی ( vitamin D ) از ویتامین‌های ضروری بدن است و محلول در چربی می باشد. ویتامین  d به رشد و استحکام استخوان ها کمک می کند. ویتامین D با افزایش جذب فسفر و کلسیم از روده‌ها و کاهش دفع از کلیه ها به متابولیسم استخوان‌ها کمک می‌کند. ویتامین D همچنین از طریق ترجمه ژن‌های هسته سلول به رشد سلول ها کمک می‌کند.

انواع ویتامین D

ویتامین D  دو نوع است :

  • ویتامین D2 یا ارگوکلسیفرول
  • ویتامین D3یا کوله کلسیفرول

کمبود ویتامین د در کودکان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

ویتامین D2 در معرض نور خورشید به ویتامین D3 تبدیل می‌شود. به همین جهت توصیه می‌شود روزانه نیم‌ساعت ۲ بار در هفته زمانی که هوا خیلی گرم نیست اندام‌ها یا بدن در معرض آفتاب باشد. در این شرایط نباید کرم ضد آفتاب زده باشیم و بدانید اشعه مفید از پشت شیشه عبور نمی‌کند.

فواید و اهمیت ویتامین D برای کودکان

در موضوع تغذیه کودکان رشد مطلوب و سلامتی کودکان اهمیت زیادی دارد. ویتامین ها در این راه به بدن کمک زیادی می کنند. در ادامه این مقاله به طور اختصاصی به اهمیت ویتامین D برای کودکان می پردازیم.

  • ویتامین D کودک را قادر می‌سازد تا با قدرت و انرژی کافی فعالیت کند.
  • ویتامین D برای کودکان سبب پیشگیری از بیماری راشیتیسم می شود.
  • ویتامین D وظیفه باز کردن درب سلول‌های بدن برای رسیدن مولکول‌ها و تولید انرژی را دارد.
  • ویتامین D سبب جذب کلیسم غذا از روده، پالایش آن در خون و ذخیره آن‌ در استخوان‌ها می‌شود.
  • ویتامین D با رساندن کلسیم و فسفر به استخوان ها به استحکام و جلوگیری از سایش و پارگی و همچنین تحمل وزن کمک می کند.

تعریف کمبود ویتامین D

زمانی که میزان ویتامین D در بدن پایین‌تر از سطح مورد نیاز باشد، دچار کمبود ویتامین D هستیم. این ویتامین همچنین به تقویت ماهیچه‌ها، افزایش سیستم ایمنی بدن و تولید انسولین در بدن کمک می کند، کمبود این ویتامین در بدن مشکلات زیادی ایجاد می کند. بنابراین مقدار ویتامین D برای کودکان به جهت پیشگیری و درمان باید اندازه گیری شود. برای اینکه بدانیم بدن چرا دچار کمبود ویتامین D میشود لازم است با فرآیند تولید ، ذخیره و مصرف آن آشنا شوید ، در ادامه با ما همراه باشید.

نحوه تولید ، فرآوری ، ذخیره و مصرف ویتامین D در بدن

زمانی که بدن در معرض آفتاب قرار می گیرد ، اپیدرم ( لایه بالایی پوست ) کلسترولی به نام پرو ویتامین D3 را به ویتامین D3 تبدیل کرده و به خون وارد می‌کند و آن را به کبد می‌فرستد. همچنین ویتامین D که از غذا و مکمل‌ها به بدن ما می‌رسد از طریق معده جذب و به کبد منتقل می‌شود.
سپس کبد ویتامین D3 را به یک شکل قوی‌تری از کلسیدیول ( calcidiol ) تبدیل می‌کند که همچنان غیرفعال است. سپس آن را به کلیه‌ها می‌فرستد تا به شکل کلسی تریول (calcitriol) در بیاید، کلسی تریول ( Calcitriol) شکل فعال و آماده به کار ویتامین D است. هرگونه شکستگی در مراحل این فرآیند با وجود جذب نور خورشید کافی ، ممکن است فرد را دچار کمبود ویتامین D بکند.

۸ نشانه کمبود ویتامین D در کودکان

  1. ضعف ماهیچه : ضعف در ماهیچه‌ها می‌تواند باعث تاخیر در راه رفتن، مشکل در بالا رفتن از پله و .. می شود.
  2. آزمایش خون غیر طبیعی : در صورت کمبود ویتامین D در کودکان ، در نتیجه آزمایش ، سطح کلسیم یا فسفات پلاسما کم و سطح آلکالین فسفاتاز زیاد نشان داده میشود.
  3. درد : دردهای مکرر در دست‌ها، پاها و بدن است که با مراحل پیشرفت جسمانی کودک تناسبی ندارد.
  4. تأخیر در رشد یا رشد کم : با وجود رژیم سالم کودک
  5. شکستگی استخوان : در صوت آسیب جزئی، نشانه عدم جذب کلسیم به علت کمبود ویتامین D است.
  6. عفونت دستگاه تنفسی : به دلیل تأثیر ویتامین D در عملکرد سیستم ایمنی ، در صورت کمبود ویتامین D سبب عفونت‌ می شود.
  7. دیر دندان درآوردن : دندان برای رشد نیاز به کلسیم دارد و کلسیم ارتباط مستقیم با ویتامین D دارد. کمبود ویتامین D سبب تاخیر در زمان دندان درآوردن کودک یا پوسیدگی زودرس دندان می شود.
  8. ریکتز یا راشیتیسم : که به صورت زانوهای پرانتزی و مچ دست کلفت، استخوان درد مزمن (بیش از ۳ ماه)

شکستگی استخوان در کودکان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

عوارض کمبود ویتامین D برای کودکان

کمبود ویتامین D و کلسیم می‌تواند کودک را مبتلا به نرمی استخوان و پوکی استخوان کند . پوکی استخوان بیماری است که در آن کمیت و کیفیت استخوان‌ها کم میشود و بعلت ضعف اسکلتی خطر شکستگی در استخوان مهره‌ها، کمر، لگن و شانه‌ها را بیشتر می شود.ضعف سیستم ایمنی بدن و مریض شدن مرتب کودکان از عوارض کمبود ویتامینD در کودکان است. ریزش مو هم یکی از عوارض کمبود این ویتامین است. یکی دریگر از عوارض کمبود ویتامین D مشکلات روانی و افسردگی است.

علل کمبود دریافت ویتامین D

  • قرار نداشتن در معرض نور خورشید
  • داشتن پوست تیره
  • استفاده از کرم‌ها و لوسیون‌ها و لباس‌هایی که مانع از رسیدن پرتوهای خوب خورشید به پوست می‌شوند.
  • آلودگی هوا
  • سبک زندگی
  • رژیم غذایی گیاهخواری
  • عادت‌های غذایی نادرست
  • حساسیت به شیر
  • مشکلات جذب مانند بیماری‌های لوزالمعده، بیماری سلیاک، انسداد مجاری صفراوی
  • بیماری‌های مزمن کب
  • بیماری کلیوی

عوارض کمبود ویتامین d

تحقیقات اخیر نشان داده‌‌اند که کمبود ویتامین D به عنوان عامل اصلی حداقل ۱۷ نوع سرطان و همچنین بیماری‌هایی زیر می شود :

  • آسم
  • دیابت
  • سکته قلبی
  • بیماری M.S
  • استئوآرتریت
  • ضعف عضلانی
  • پوکی استخوان
  • بیماری‌های کلیه
  • اختلالات پروستات
  • افزایش فشارخون
  • کولیت اولسروز (زخم‌روده بزرگ)
  • بیماری‌های مزمن پوست مانند اگزما

مقدار کافی ویتامین D برای کودکان

این نکته مهم است که اطمینان حاصل کنید کودک شما مقدار مناسبی از ویتامین D را به صورت منظم در هر روز دریافت می کند. در واقع، میزان مصرف ویتامین D به سن و سال کودک شما بستگی دارد. برای اطلاعات بیشتر در مورد اندازه ی مصرف این ویتامین حتما با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.

ویتامین دی برای کودکان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

  •  کودکان زیر سن دوازده ماهگی نیاز به حداقل ۱۰ میلی گرم از ویتامین D در هر روز دارند، که با ۴۰۰ واحد بین المللی (IU) برابراست.
  •  کودکان در سنین بالاتر از ۱۲ ماهگی نیاز به ۱۵میلی گرم از ویتامین D در هر روز دارند، که معادل ۶۰۰ واحد بین المللی (IU) است.

عوارض مسمومیت ویتامین D برای کودکان

مصرف بیش از حد نیاز ویتامین D برای کودکان هم مانند کمبود آن مضر است. میزان دریافتی این ویتامین در بدن هر کودک باید با سن و نیاز او منطبق باشد. عوارض مصرف بیش از حد این ویتامین در بدن به شرح زیر است:

  • تهوع
  •  ضعف
  • سردرد
  • یبوست
  •  استفراغ
  • تشنگی زیاد
  • مشکلات گوارشی
  • افزایش حجم ادرار
  • شکستگی استخوان ها و تغییر شکل آن ها
  • عوارض ریوی به دلیل رسوب کلسیم در ریه‌ها 
  • رسوب کلسیم در قلب منجر به بیماری های قلبی می شود.
  • رسوب کلسیم در گوش منجر به اختلالات شنوایی و حتی کری می شود.
  • مصرف بیش از اندازه ویتامین D سبب رسوب کلسیم در کلیه‌ها و ایجاد سنگ کلیه میشود.
  • استفاده از قرص و آمپول ویتامین دی به‌طور مستمر سبب رسوب کلسیم در بافت‌های نرم مثل کلیه‌ها، ریه‌ها، قلب و گوش می‌شود.

جبران کمبود ویتامین D برای کودکان

بعد از اینکه متوجه شدید کودک دچار کمبود این ویتامین است به روش های زیر می توانید برای درمان کمبود آن اقدام کنید. از آنجایی که زمان زیادی برای جبران کمبود آن در بدن لازم است ، زمان را از دست ندهید.

مصرف مکمل‌های ویتامین D

ویتامین D برای کودکان، هم به صورت قرص و هم به صورت مایع در دسترس است و همچنین در ترکیب با کلسیم نیز موجود است. شما می‌توانید قرص را پودر کنید یا کپسول را باز کنید و با غذا مخلوط کنید. برای استفاده از مکمل‌های دارویی ۲ راه وجود دارد که حتما باید با نظر پزشک انجام شود.

عوارض ویتامین دی در کودکان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

  • مکمل های روزانه با دوز پایین
  • دوره‌های درمانی با دوز بالا

اطمینان از جذب کافی کلسیم

شیر گاو، ماست، پنیر و لبنیات غنی که منابع مفید کلسیم هستند، اما در صورت مصرف ضعیف یا دوست نداشتن کودکان، باید مکمل‌های دارویی را در نظر بگیرید.

قرار گرفتن در معرض نور خورشید

کودکان و افرادی که دارای پوست تیره هستند، می‌توانند در معرض نور خورشید قرار بگیرند و به کرم ضد آفتاب نیاز ندارند، البته کلاه و عینک آفتابی می تواند مورد استفاده قرار گیرد. کودکان را به فعالیت‌ در فضای باز را تشویق کنید تا به اندازه کافی ویتامین D دریافت کنند.

استفاده از غذاهای حاوی ویتامین D برای کودکان

با وجود اینکه گیاهان ویتامین D را سنتز می‌کنند اما این شکل از ویتامین D نمی‌تواند توسط بدن انسان جذب شود. تنها راه دریافت ویتامین D استفاده از غذاهای حیوانی است. تنها فرآورده حیوانی که کودکان می‌توانند در ماه‌های اولیه زندگی استفاده کنند شیر است که منبع غنی از ویتامین D محسوب نمی‌شود ، به همین دلیل توصیه میشود از مواد غذایی غنی شده با ویتامین D استفاده کنید مانند مواد غذایی زیر:

غذاهای غنی شده غنی از ویتامین D

  • شیر غنی شده
  • فرمول های شیردهی تقویت شده
  • آب پرتقال
  • شیر سویا غنی شده
  • شیر برنج غنی شده
  • مارگارین تقویت شده
  • غلات و حبوبات
  • روغن‌های غنی شده

منابع دریافت ویتامین دی | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

کودکانی که از نظر سنی بزرگتر هستند می توانند از مواد غذایی زیر نیز استفاده کنند :

  • ماهی های چرب مانند ماهی قزل آلا و ساردین
  • گوشت
  • زرده تخم مرغ

پیشگیری از کمبود ویتامین D

جهت تامین میزان کافی ویتامین D برای افراد بالغ قرار گرفتن در معرض تابش نور خورشید بطور منظم در چهار فصل و تا حد امکان با بیشترین سطح پوست توصیه می‌شود. در صورت کمبود ویتامین D در بدن دریافت ۵۰۰۰ واحد بین‌المللی بطور روزانه به مدت ۳ ماه و آزمایش تنظیم بعدی ویتامین D خون بین ۸۰-۵۰ نانوگرم در میلی‌لیتر توصیه می‌شود. درماتولوژیست‌ها توصیه نموده‌اند در صورت اجتناب از تابش نور خورشید برای پیشگیری از راشیتیسم نزد کودکان و استئومالاسی بزرگسالان دو قرص معادل ۵۰۰ واحد بین‌المللی نیاز است.

اکثراً مردم ویتامین D مورد نیاز خود را از تابش نور خورشید مثل تماس دست‌ها و صورت و بازوها در خلال پیاده‌روی بدست می‌آورند. تولید ویتامین در پوست بسیار سریع است. در ایران جهت پیشگیری از راشیتیسم در کودکان قطره ویتامین D + A از روز پانزدهم تا یکسالگی ۲۵ قطره روزانه معادل ۴۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین D و ۱۵۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین A توصیه می‌شود و تا سن ۲ سالگی هم برحسب شرایط و کمبود در کودکان توصیه می‌شود.

اشتراک گذاری :

دیدگاه خود را بنویسید