مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
ذات الریه در نوزادان |مرکز پارسیان مهرپرور

ذات الریه در نوزادان (+ درمان خانگی): درمان ذات الریه و ۱۰ علامت ذات الریه که باید بدانید!

 سینه پهلو نوزاد

در این مقاله از سایت مرکز مهرپرور به بررسی درمان ذات الریه و ۱۰ علامت ذات الریه که باید بدانید ، می پردازیم. پنومونی (ذات‌ الریه یا سینه پهلو) بیماری کشنده‌ای است. عامل این بیماری باکتری یا ویروسی است که باعث عفونت ریه‌ها می‌شود. پنومونی بیماری شایعی است که معمولاً در زمستان و بهار بروز می کند. علائم ذات الریه در نوزادان متغیر است. اما تب شایع‌ترین علامت این بیماری است. ذات الریه در نوزادان یک مورد اورژانسی است و باید به سرعت برای درمان آن اقدام شود. اگر کودکتان سرفه‌های بد و عمیقی می‌کند و تب بالایی دارد که پایین نمی‌آید ، احتمال دارد به ذات الریه مبتلا شده باشد و باید برای درمان آن حتماً به متخصص اطفال مراجعه کنید. متخصص اطفال نوع ذات‌الریه را تعیین می‌کند و داروی مناسب را تجویز می‌نماید. درمان سینه پهلو در نوزادان به شدت علائم بستگی دارد.

در ادامه به موارد زیر می پردازیم :

  • ذات الریه چیست؟
  • علائم ذات الریه در کودکان
  • سرایت ذات‌الریه در میان نوزادان
  • عوامل خطر در نوزادان
  • پیشگیری از بیماری ذات الریه در نوزادان
  • تشخیص ذات الریه در نوزادان
  • درمان ذات الریه در نوزادان
  • درمان خانگی پنومونی

ذات الریه چیست؟

در صورتی که ریه ها به علت یک عفونت ویروسی یا میکروبی یا عدم عملکرد مناسب دچار التهاب گردند ، سینه پهلو نامیده می شود. این بیماری غالبا از عوارض عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا یا بیماری های عفونی همچون آبله مرغان می باشد. کودکان مبتلا به فیبروز کیسه ای بیشتر در معرض ابتلا به سینه پهلو می باشند. سینه پهلو باعث می شود که بعضی از کیسه های هوای داخل ریه پر از مایع شوند و در عکس رادیوگرافی بخش های مبتلا شده به صورت سایه سفید رنگ خود را نشان می دهند. کیسه‌های هوای ریه‌های بیمار مبتلا به سینه پهلو پر از چرک و مایع دیگری می‌شود و در نتیجه تنفس سخت می‌شود.

نکته :

۱) پنومونی در اکثر موارد به صورت سرماخوردگی عادی یا سرفه شدید بروز می‌یابد.

۲) عفونت‌های باکتریایی بدون وجود علائم سرماخوردگی در مراحل اولیه شروع می‌شود.

۳) هر دو نوع ویروسی و باکتریایی ذات‌ الریه به سرعت بروز می‌یابد و اگر درمان نشود ، خطرناک خواهد بود.

علائم ذات الریه در کودکان

علائم سینه پهلو نوزاد ناگهان ظرف یک یا دو روز یا آهسته‌تر ظرف چند روز شروع می‌شود. گاهی اوقات به سختی می‌توان پنومونی را از سرماخوردگی شدید تشخیص داد. چنانچه هر یک از علائم سینه پهلو در نوزادان را مشاهده کردید ، به سرعت برای درمان بیماری آن اقدام کنید :

علائم توضیحات
تب بالا تب بالای ۳۸٫۹ درجه سانتیگراد که همراه با لرز و درد عضلانی باشد.
خستگی خواب آلودگی، ضعف و بی‌حالی
تنفس دشوار و سریع  نوزاد تند تند و سریع اما سطحی از شکم و نه از قفسه سینه، نفس می‌کشد.

بینی نوزاد بیش از حد گشاد می‌شود یا سینه‌اش خس خس می‌کند.

سرفه کردن

 نوزاد سرفه‌های مرطوب یاخلط‌دار می‌کند.

 مخاط سبز یا به رنگ آهن زنگ زده از ریه‌ها خارج می‌شود.

 خلط خارج شده در موارد ابتلای شدید به ذات الریه در نوزادان خون‌آلود است.

کبود شدن رنگ نوزاد

 رنگ نوزاد به کبودی رفته ، به ویژه صورت و اطراف لب‌ها ، شدید تر از نقاط دیگر خواهد بود.

 کبود شدن لب‌ها یا صورت (سیانوز) علامت نرسیدن اکسیژن کافی به کودک است و کودک باید به سرعت بستری شود.

درد ذات الریه در نوزادان ، نوزاد در قفسه سینه یا شکم احساس درد می‌کند. محل درد به این بستگی دارد که کدام بخش از ریه(ها) عفونت کرده است.
ناراحتی‌های شکمی حالت تهوع ، استفراغ و حتی اسهال

نکته :

در سینه پهلو باکتریایی خواب آلودگی ، آبی شدن لب ها و زبان و خودداری از خوردن و آشامیدن و به طور نادر درد شکم ، سردرد و سفتی گردن میتواند از دیگر علائم این بیماری باشد.

سرایت ذات‌الریه در میان نوزادان

پنومونی از راه مجاری تنفسی منتقل می‌شود. زمانی که کودک بیمار سرفه یا عطسه می‌کند ، اگر میکروب‌های خارج شده از راه مجاری تنفسی وارد بدن فرد دیگری شود ، بیماری سرایت خواهد کرد. میکروب‌های عامل پنومونی باعث بروز بیماری‌های دیگری مانند برونشیت ، سرماخوردگی و التهاب مخاط بینی (رینیت) می‌شود. البته این میکروب‌ها گاهی باعث هیچ گونه بیماری نمی‌شود.

عوامل خطر در نوزادان

تمام کودکان در معرض خطر ابتلا به ذات‌ الریه قرار دارند ، اما در بعضی ازکودکان عوامل خطر بیشتری از قبیل موارد زیر وجود دارد :

  • سوء تغذیه
  • نارس بودن نوزادان
  • رعایت نکردن بهداشت
  • قرار گرفتن در معرض دود دخانیات اطرافیان
  • ابتلا به بیماری‌های آسیب زننده به سیستم دفاعی بدن

ذات الریه در نوزادان|مرکز پارسیان مهرپرور

پیشگیری از بیماری ذات الریه در نوزادان

برای این که کودک سالم بماند و احتمال ابتلا به سینه پهلو کاهش یابد ، توصیه‌های زیر را رعایت کنید :

۱_ واکسیناسیون

نوبت‌های واکسیناسیون کودکتان را فراموش نکنید. واکسن ذات‌ الریه برای نوزادان از بدن در برابر بعضی علل ذات‌ الریه کودکان ، مننژیت و سپتی سمی (مسمومیت خون) محافظت می‌کند. همچنین دریافت به موقع واکسن‌های هموفولیس آنفولانزا ، دیفتری و سیاه سرفه در پیشگیری از بیماری‌های منجر شونده به پنومونی مهم است.

۲_ ذات الریه در نوزادان : بهداشت فردی

جهت جلوگیری از انتقال و پخش شدن میکروب‌ها هنگام سرفه کردن دهان و بینی را بپوشانید. دست‌هایتان را مرتب بشویید.

۳_ مصرف سیگار

سیگار کشیدن را در اتاق کودک ممنوع کنید. محیطی بدون دود دخانیات را برای کودک خود آماده کنید. نوزادانی که اطرافیان سیگاری دارند ، بیشتر بیمار می‌شوند و بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌هایی چون ذات‌الریه ، سرماخوردگی ، آسم و عفونت گوش هستند. به همین دلیل است که نباید در حضور نوزادان و کودکان سیگار کشید.

تشخیص ذات الریه در نوزادان

پزشک با گوشی معاینه به صدای ریه‌های نوزاد گوش می‌دهد تا متوجه شود که آیا مایع در ریه‌ها وجود دارد یا سینه خس خس می‌کند یا خیر. همچنین متخصص اطفال ضربان قلب و تنفس را بررسی می‌کند و از والدین درباره علائم دیگر سوال می‌کند. اگر کودک بسیار بدحال باشد ، متخصص اطفال توصیه می‌کند که از قفسه سینه عکس گرفته شود تا میزان آسیب دیدن ریه‌ها مشخص شود. همچنین گاهی از نوزاد آزمایش خون گرفته می‌شود یا نمونه‌ای از خلط سرفه به آزمایشگاه فرستاده می‌شود تا ویروسی یا باکتریایی بودن پنومونی تعیین شود.

درمان ذات الریه در نوزادان

سینه پهلو یک بیماری اورژانسی می باشد و در صورت دیدن علائمی که گفته شد باید آمبولانس خبر کنید.

درمان سینه پهلو باکتریایی

اگر سینه پهلو باکتریایی باشد ، برای درمان سینه پهلو نوزاد پزشک آنتی بیوتیک برای ذات الریه تجویز می کند و کودک را در بیمارستان بستری می کند. به این دلیل که امکان دارد اکسیژن داده شود و در موارد نادری تهویه مکانیکی نیز لازم شود. پس از حدود چهار روز قاعدتا کودک می تواند مرخص شود. سرفه کودک امکان دارد تا دو هفته پس از بهبودی ادامه یابد.

درمان سینه پهلو ویروسی

در سینه پهلو ویروسی استفاده از آنتی بیوتیک تاثیری ندارد و درمان به استراحت در منزل و استفاده از مایعات فراوان محدود می شود. اگر کودک شیر خوار است دفعات شیر خوردن را زیاد و مقدار هر دفعه را کم کنید. کم آبی در اثر تنفس سریع و تب از عوارض جانبی این بیماری است ، پس نوشاندن مایعات به اندازه کافی حیاتی می باشد. برای کاهش تب و تسکین سردرد می توانید از شربت یا قطره استامینوفن استفاده کنید.

ذات الریه در نوزادان|مرکز پارسیان مهرپرور

نکته :

پس از بهبود بیماری کودک تا یک هفته نباید ورزش شدید کند و اگر هوا مرطوب یا خیلی سرد نباشد بیرون رفتن ضرری ندارد.

درمان خانگی پنومونی

برای درمان ذات الریه باید موارد زیر را در نظر بگیرید تا درمان خانگی سینه پهلو اطفال سریعتر فراهم شود :

الف) ذات الریه در نوزادان : استراحت کافی

مطمئن شوید که کودکتان به خوبی استراحت می‌کند.

ب) استفاده از پاراستامول یا ایبوپروفن نوزادان

تا تب‌ پایین بیاید(با مشورت پزشک اطفال). پنومونی باکتریایی با آنتی بیوتیک درمان می‌شود ، اما پنومونی ویروسی به خودی خود برطرف می‌شود ، چون سیستم دفاعی بدن با ویروس مقابله می‌کند.

ج) ذات الریه در نوزادان : آبرسانی و اکسیژن

اگر مجراهای عبور هوا مسدود شود و آشامیدن مایعات برای کودک سخت شود ، کودک به سرعت دچار مشکل بی‌آبی بدن می‌شود. نوزاد را ترغیب کنید تا بیشتر ، شیر سینه یا شیر خشک بخورد. اگر نوزاد از شیر خشک یا غذاهای کمکی تغذیه می‌کند ، می‌توانید به او آب نیز بدهید. نوزادانی که باید بستری شوند ، آنتی بیوتیک را از راه سرم دریافت می‌کنند. اگر کودک به سختی نفس بکشد ، از ماسک اکسیژن استفاده می‌شود تا اطمینان حاصل شود که مقدار کافی اکسیژن در خون بدن کودک وجود دارد. چرا که کمبود اکسیژن می تواند برای کودک اختلالات جبران ناپذیری در آینده به وجود آورد.

د) ضربه زدن به قفسه سینه (پرکاشن)

ضربه زدن به قفسه سینه بسیار مهم است. کودکتان را ۴ تا ۶ بار در روز به حمام ببرید ، دوش آب داغ را باز کنید و اجازه دهید ده دقیقه در هوای بخارآلود حمام تنفس کند. سپس دست‌تان را گود کنید و آن را محکم روی قفسه سینه ، در ناحیه وجود ذات ریه در نوزادان بزنید. به مدت یک دقیقه به سرعت ضربه بزنید ، سپس یک دقیقه صبر کنید. این روند را به مدت ده دقیقه ادامه دهید. به این ترتیب کیسه‌های محل جمع شدن چرک و مخاط می‌لرزد ، مخاط شل می‌شود و کودک با سرفه آنها را بیرون می‌ریزد. هنگام سرفه کردن کنار کودک باشید و به او دلداری بدهید.

ه) ذات الریه در نوزادان : داروی سرفه

برای درمان ذات الریه در نوزادان و کودکان ، کودک باید سرفه کند تا خلط خارج شود. می‌توانید در طول روز به کودک اکسپکتورانت (داروی خلط‌ آور و ضدسرفه) بدهید تا مخاط گیر کرده در قفسه سینه شل شود و بیرون بیاید. در طول شب یا در طول روز ، اگر سرفه کودک را به شدت ناتوان ساخته است به او ترکیبی از داروی خلط ‌آور و سرکوب کننده‌های سرفه بدهید. اگر سرفه شدید و مداوم نیست ، داروی مهار کننده سرفه کفایت می‌کند.

خلاصه مطلب

پنومونی بیماری شایعی است که معمولاً در زمستان و بهار بروز می کند. علائم ذات الریه در نوزادان متغیر است. اما تب شایع‌ترین علامت این بیماری است. ذات الریه در کودکان یک مورد اورژانسی است و باید به سرعت برای درمان آن اقدام شود. با شناخت راه های پیشگیری و درمان ذات الریه در کودکان می توانید از بروز مشکلات جدی خودداری نمایید. استفاده از خدمات پرستار کودک و نوزاد در منزل در صورت مشغله کاری به شدت لازم و ضروری است. چرا که علاوه بر اینکه همه کودکان نیاز به مراقبت برای درمان دارند به محبت بیشتر در دوره بیماری نیازمند هستند که در صورت مشغله کاری والدین این امر به راحتی محقق نمی شود. پارسیان مهرپرور پس از کسب سالها تجربه در زمینه پرستاری در منزل به شما پیشنهاد می کند در صورت نیاز از خدمات پرستاری این مرکز بهره مند شوید.

دیدگاه خود را بنویسید