مركز خدمات بالینی ، مراقبتی و آموزشی در منزل پارسیان مهرپرور تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

  • info@mehrparvar.com
  • 021-44442410
علت اسهال در کودکان | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

اسهال کودکان : علت ، علائم ، انواع + بهترین روش های درمان خانگی اسهال در کودکان

علل اسهال در کودکان و روش های درمان آن

اسهال کودکان یکی از بیماریهای مرتبط به سیستم گوارشی کودک است. سلامت در کودک بسیار اهمیت دارد و اگر به موقع جلوی بعضی از بیماری ها در کودکی گرفته نشود منجر به بروز مشکلاتی در آینده خواهد شد. اگر کودک مبتلا به اسهال باشد ، دلایل مختلفی برای این امر وجود دارد و مهم ترین آن مسمویت غذایی است. در این مقاله علل رایج انواع اسهال در کودکان را بررسی می کنیم و برخی راهکارهای درمان سریع حانگی اسهال را با شما به اشتراک می گذاریم.

اسهال چیست؟

اسهال به حالتی اطلاق می‌شود که مدفوع شل و آبکی باشد و فرد مبتلا بیشتر از حد معمول به دستشویی برود. اسهال مشکل شایعی است که یک تا دو روز طول می‌کشد و معمولا به خودی خود بهبود می‌یابد. اگر اسهال بیش از دو روز طول بکشد، احتمالا مشکل جدی‌تری وجود دارد.

انواع اسهال در کودکان

انواع اسهال معمولاً عبارتست از حاد و مزمن.  تمایز قائل شدن بین اسهال حاد و مزمن از آن رو مهم است که این دو معمولاً علل متفاوت دارند و بنابراین آزمایش‌های تشخیصی و درمان اسهال متفاوت برای هر یک انجام می‌شود. انواع اسهال به شرح زیر است :

اسهال کوتاه‌مدت (حاد)

اسهال کوتاه‌مدت یا حاد به اسهالی گفته می‌شود که یک تا دو روز طول کشیده و برطرف می‌گردد. این اسهال ممکن است به خاطر غذا یا آب آلوده به باکتری ایجاد شود و یا ممکن است به‌دنبال یک عفونت ویروسی باشد.

اسهال بلندمدت (مزمن)

اسهال بلندمدت یا مزمن به اسهالی گفته می‌شود که به مدت چند هفته به طول می‌انجامد. این حالت ممکن است به دلیل مشکلات دیگر مانند سندرم روده تحریک‌پذیر ایجاد شده باشد. اسهال مزمن می‌تواند به علت مشکلات جدی‌تر روده مثل بیماری‌های التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون یا بیماری سلیاک (بیماری خود ایمنی که منجر به عدم تحمل گلوتن در فرد می‌شود) باشد. ژیاردیا نیز می‌تواند باعث اسهال مزمن شود. ژیاردیا یک پارازیت میکروسکوپی است که روی سطوح زنده می‌ماند و از طریق خاک، آب و مواد غذایی آلوده به مدفوع انسان یا حیوانی که به آن مبتلا بوده، منتقل می‌شود.

علائم اسهال کودکان

علائم اسهال در کودکان مختلف ممکن است متفاوت باشد، ولی عموما شامل موارد زیر می‌شود:

  • تب
  • نفخ
  • درد شکم
  • حالت تهوع
  • اسهال خونی
  • بی‌اختیاری مدفوع
  • فوریت در اجابت مزاج
  • از دست رفتن مایعات بدن (دهیدراتاسیون)

علائم اسهال ممکن است شبیه به بیماری‌های دیگر باشد. در موارد مشکوک حتما کودکمان باید توسط پزشک معاینه شود.

علت اسهال آبکی زرد رنگ در کودکان

امکان دارد نوزاد حدود ۱۰ بار در روز دفع مدفوع داشته باشد و کودکی که بزرگتر است معمولا به مراتب کمتر و شاید چند بار در روز تا یک یا دو بار در هفته مدفوع کند. (به عبارت دیگر شما باید حالت طبیعی کودکتان را بشناسید).مدفوع طبیعی در نوزادی که با شیر مادر تغذیه می شود و هنوز از مواد جامد استفاده نمی کند معمولا زرد رنگ است و قوامی نرم یا آبکی دارد که در آن دَلَمه یا تکه هایی مثل شیر بریده شده دیده می شود. بسیاری از والدین معتقدند که این نوع مدفوع اولیه بوئی شبیه به شیر و کره دارد. از آنجا که قوام و رنگ مدفوع بر حسب نوع تغذیه و یا آنچه در شیر شما وجود دارد تغییر می کند، معمولا اگر مشکلی وجود داشته باشد بینی شما هشدار خواهد داد!

علت مدفوع و اسهال بدبو در کودکان

کودکی که از شیر خشک تغذیه می کند معمولا یک بار یا بیشتر در روز دفع دارد و مدفوع او به رنگ زرد یا تیره است و قوامی شبیه به کره بادام زمینی دارد. بوی آن ملایم اما کمی تندتر از موفوع نوزادی است که از شیرمادر تغذیه میکند. وقتی کودک مصرف جامدات را شروع می کند مدفوع او سفت تر می شود و قوام آن بیشتر به نوع تغذیه وی بستگی خواهد داشت، همچنین بوی مدفوع از سابق بیشتر خواهد شد. اگر مدفوع کودکی که از جامدات تغذیه می کند مجددا آبکی شود امکان دارد به اسهال دچار شده باشد، اسهال گاهی دارای بوی تعفن است.

علل اسهال کودکان

امکان دارد اسهال در اثر عوامل ویروسی یا باکتری به وجود آمده باشد. امکان دارد اسهال به علت عامل انگلی، مصرف یک دوره آنتی بیوتیک یا آلرژی نسبت به شیر یا یک نوع ماده غذایی و در کودکان بزرگتر به علت نوشیدن بیش از حد آب میوه ایجاد شود.

گاستر و انتریت

گاستروانتریت که اغلب به نام انفلوآنزای روده ای نیز نامیده می شود التهاب معده و روده است که در کودکان خردسال و بزرگسالان اسهال ایجاد می کند. این بیماری شایع است؛ ویروسهای متعددی می توانند عامل آن باشند که شایعترین آنها روتا ویروس ها هستند و تقریبا عامل اکثر اسهال های منجر به بستری شدن خردسالان می باشند. اگر کودک شما دچار اسهال توام با کرامپ های شکمی، استفراغ و تب خفیف شده است احتمالا اسهال او نوعی گاستروانتریت است. بخاطر داشته باشید که اگر کودک به اندازه کافی غذا نمی خورد و مایعات نمی نوشد، احتمال دارد که آب زیادی از دست بدهد.

عفونت باکتریائی

اسهال شدید یا بدون استفراغ  همراه با کرامپ های شکمی، خون در مدفوع و تب  در کودکان امکان داردبه دلیل ویروس یا یک نوع باکتری به نام اشرشیاکولی و یا به علت سالمونلا باشد. بعضی از این عفونت ها خود به خود درمان می شوند ولی برخی دیگر نظیر اسهال به علت اشریشیاکولی که در گوشت های نیمه پخته یافت می شوند، ممکن است بسیار جدی باشند. بنابراین  توصیه میکنیم وقتی کودک دارای این علائم است او را نزد پزشک ببرید.

انگل ها

عفونت های انگلی نیز می توانند باعث اسهال شوند. نظیر ژیاردیازیس که در اثر یک انگل میکروسکوپی که در روده زندگی می کند بوجود می آید. انگل ها براحتی در جوامعی که زندگی های دسته جمعی وجود دارد منتشر میشوند و درمان آن شامل داروهای خاصی است. رعایت بهداشت – نظیر شستشوی مکرر دست ها پس از تعویض پوشک – بهترین راه پیشگیری از انتشار عفونت است.

آنتی بیوتیک ها

اگر کودک شما در جریان مصرف یک دوره آنتی بیوتیک یا پس از آن به اسهال مبتلا شده است امکان دارد اسهال کودک به دارو مربوط باشد. موضوع را با پزشک در میان بگذارید؛ شاید داروی دیگری را جایگزین آن کرده و داروئی نیز برای اسهال تجویز کند.

عوامل تغذیه ای

مصرف زیاد آب میوه ( بخصوص آب میوه های محتوی سوربیتول و مقادیر زیاد فروکتوز ) یا نوشیدن بیش از حد نوشیدنی های شیرین وضعیت شکم کودک را به هم می زند و باعث دفع بیش از حد مدفوع می شود. قطع مصرف باید مشکل را در عرض یک هفته بر طرف سازد. متخصصین توصیه می کنند که قبل از ۶ ماهگی به کودک آب میوه ندهید و پس از آن هم بیش از ۱۲۰ تا ۱۶۰ سی سی در روز به او ندهید. شیر خشک هایی که با میزان ناصحیح آب مخلوط شده است نیز می توانند باعث اسهال  در کودک شوند بنابراین دقت کنید که هنگام آماده کردن شیر میزان آب مخلوط شده با شیر خشک صحیح باشد.

آلرژی نسبت به شیر

آلرژی نسبت به شیر نادر است ولی می تواند باعث اسهال و گاهی استفراغ شود. اگر کودک شما به شیر آلرژی دارد ممکن است علائم آن از چند دقیقه تا چند ساعت پس از شیر خشک تهیه شده از شیر گاو و یا غذاهای حاوی فرآورده های لبنی (پس از شروع مصرف غذاهای جامد) ظاهر شود. اگر شما مشکوک هستید که اسهال کودک به شیر مربوط است در این باره با پزشک او مشورت کنید.

درمان های خانگی اسهال کودکان

درمان خانگی اسهال کودکان مسئله مهمی که در باید به آن توجه کرد، کاهش آب بدن است. در ادامه موارد درمان خانگی آن ذکر شده است:

نوزادان و کودکان نوپا به دلیل احتمال بیشتر از دست دادن آب بدن در معرض مشکلات خاصی قرار دارند، پس هر چند وقت یک‌بار باید شیشه یا بطری حاوی مایعات را به کودکان خوراند. معمولاً کودکان بیشتر از آشامیدن آب به خوردن محلول‌هایی مانند پدیالیت تمایل نشان می‌دهند. به علاوه این مایعات حاوی الکترولیت‌های ضروری از دست رفته طی بیماری اسهال هستند. به هیچ عنوان از قرص نمک استفاده نکنید چون باعث تشدید اسهال می‌شود.

مواد غذایی مفید در درمان اسهال کودکان

همانطور که پیش‌تر اشاره شد باید نوزادان، کودکان نوپا و کودکان را تشویق به مصرف مواد غذایی مفید و موثر از جمله رژیم برات (موز، برنج، پوره سیب و نان تست) کرد. رژیم برات (رژیم مخصوص درمان اسهال) ترکیبی از غذاهایی است که سال‌ها برای درمان اسهال مصرف شده‌اند.

مطالعات نشان داده اند که کشت های باکتریائی زنده که در ماست وجود دارد یکی از راه های بی خطر و مؤثر کاهش شدت و مدت اسهال است. این یکی از راه های ساده درمان اسهال است مخصوصا اگر کودک از طعم ماست لذت می برد.

مواد غذایی ممنوعه هنگام اسهال کودکان

از مصرف مایعات شیرین مانند آب قند و آب میوه رقیق نشده در کودکان بپرهیزید؛ نوشیدنی هایی که حاوی قند فراوان هستند باعث جذب مایع به داخل روده ها و تشدید اسهال می شوند. از مصرف خود سرانه و بدون تجویز داروهای ضد اسهال  در کودکان خودداری کنید.

 درمان اسهال نوزادان شیرخوار

اسهال می تواند باعث کاهش آب بدن کودک شده وی را روانه بیمارستان کند. بنابراین اولین اقدام باید دادن مایعات کافی به کودک باشد. با وجود آنکه اسهال اگر به درستی درمان شود به ندرت یک بیماری جدی محسوب می شود، هم زمانی آن با استفراغ امکان دارد اوضاع را خرابتر کند. بهترین راه این است که تغذیه کودک را با شیر خشک یا شیر مادر ادامه دهید.

اگر کودک نمی تواند شیر را در دستگاه گوارش نگه دارد با پزشک او تماس بگیرید. پزشک ممکن است محلول الکترولیت مخصوص کودکان تجویز کند که بصورت پودر یا محلول در داروخانه ها موجودند و امکان دارد با طعم های مختلف با بازار عرضه شوند. اکثر کودکان براحتی آنها را می نوشند و تحمل گوارشی این قبیل محلول ها معمولا بهتر از شیر مادر یا شیر خشک است.

علائم خطرناک در کودکان مبتلا به اسهال

اگر کودک کوچکتر از سه ماهه به اسهال مبتلا شود باید به پزشک مراجعه کنید. در کودکان بیش از سه ماه در صورت پیدایش یکی از علائم زیر همراه با اسهال حتما به پزشک مراجعه کنید:

اسهال در کودکان و کرونا | مرکز خدمات پرستاری پارسیان مهرپرور

  • استفراغ
  • بی اشتهایی
  • وجود خون در مدفوع یا مدفوع سیاه
  • علائم کاهش آب بدن مانند خشکی دهان و عدم خیس کردن پوشک به مدت ۶ تا ۸ ساعت یا بیشتر
  • تب شدید (بیش از ۳/۳۸ درجه سانتیگراد برای کودکان بین ۳ تا ۶ ماهه و ۴/۳۹ درجه سانتیگراد برای کودکان بیش از ۶ ماه)

مراقبت از کودک مبتلا به اسهال

اگر کودک در هر نوبت اسهال احساس ناراحتی می کند او را در آغوش بگیرد و سعی کنید او را آرام کنید. پس از هر بار اسهال او را خشک کنید و به آرامی از کرم های مخصوص یا اکسید دو زینک استفاده کنید زیرا اسهال شل و آبکی پوست را تحریک می کنند.

 بیماری اسهال مسری است. لذا بعد از شستن کودک در دستشویی و بعد از تعویض پوشک کودک، دست های خود را با آب و صابون حتما بشویید.

اگر کودکتان این علایم را داشت، کودک را فورا نزد پزشک ببرید : بی اشتهایی، کاهش ادرار، کاهش اشک چشم و بیمار به نظر رسیدن چشم های کودک. این علایم نشان دهنده از دست دادن شدید آب بدن کودک است و نیاز به درمان با مایعات داخل وریدی (زدن سرم) دارد.

اشتراک گذاری :

دیدگاه در"اسهال کودکان : علت ، علائم ، انواع + بهترین روش های درمان خانگی اسهال در کودکان"

  1. […] آلوده در دهان به وجود می‌آید. ویروسی که باعث شیوع اسهال و استفراغ می‌شود به سادگی گسترش می‌یابد. رعایت دقیق […]

دیدگاه خود را بنویسید